Đầu tư nước ngoài, tư nhân sẽ là động lực tăng trưởng 2016

(eFinance Online) - Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) vừa tổ chức Hội thảo công bố Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2016. 
Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Trông đợi vào đầu tư nước ngoài và đầu tư tư nhân

Tại hội thảo, TS. Đặng Ngọc Tú, Trưởng ban Nghiên cứu và Điều phối Chính sách Giám sát, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cho rằng về tổng cung năm 2016 không thuận lợi bằng năm 2015. Giá hàng hóa thế giới sẽ không giảm mạnh như năm 2015 và do đó chi phí sản xuất cũng không giảm nhiều như 2015. Khai thác dầu thô sẽ tăng ít hơn năm 2015, thậm chí là giảm do giá dầu thế giới đã xuống quá thấp. Thực tế 4 tháng đầu năm 2016 sản lượng khai thác dầu thô đã giảm 5,2% so với cùng kì năm trước. Sản lượng các mặt hàng điện tử cũng sẽ tăng chậm hơn 2015 do các nhà máy đã phát huy hết công suất và dòng sản phẩm cũng chuyển sang chu kì suy giảm; thực tế là 4 tháng đầu năm 2016 sản lượng điện thoại di động đã giảm 10% so cùng kì năm trước (4 tháng cùng kì 2015 tăng 89%).

Nói về tổng cầu, ông Tú cho rằng, tiêu dùng khó tăng như năm 2015 do giá hàng hóa thế giới giảm ít hơn, thực tế là tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 4 tháng năm 2016 chỉ tăng 7,5%, thấp hơn mức 8,3% của cùng kì năm 2015. Xuất khẩu trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp khó khăn, giá hàng hóa thế giới tiếp tục giảm, sản lượng điện thoại di động bị cắt giảm có thể sẽ tăng thấp hơn năm 2015, thực tế kim ngạch xuất khẩu 4 tháng năm 2016 chỉ tăng 6% so cùng kì năm trước, thấp hơn mức tăng 8,2% cùng kì 2015.

Như vậy, tổng hợp lại thì động lực tăng trưởng năm 2016 chỉ có thể trông đợi vào đầu tư nước ngoài và đầu tư tư nhân, mà thực tế chỉ là đầu tư tư nhân vì đầu tư nước ngoài là yếu tố ngoại sinh. Để tăng đầu tư tư nhân chú trọng vào các biện pháp cải thiện môi trường kinh doanh, củng cố niềm tin doanh nghiệp  chứ còn room cho việc cắt giảm lãi suất không còn nhiều.

Theo tính toán của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, tỷ lệ thu nhập lãi thuần cận biên (NIM) năm 2015 chỉ còn khoảng 2,7% là mức rất thấp. Hơn nữa, kì vọng lạm phát năm 2016 cao hơn năm 2015 thì lại càng khó cắt giảm lãi suất. Với mức lạm phát kì vọng 3-4% cho năm 2016 thì với cùng mức lãi suất danh nghĩa, lãi suất thực cũng đã giảm ít nhất là 2 điểm phần trăm so với năm 2015.

Ngoài ra, tình hình xuất khẩu cũng có thể cải thiện nếu tận dụng được việc Trung Quốc chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chú trọng đầu tư sang tiêu dùng. Khi đó, thị trường Trung Quốc sẽ có nhu cập nhập hàng hóa tiêu dùng nhiều hơn, so với hàng hóa đầu tư.  

Lạm phát phụ thuộc giá hàng hóa thế giới 

Theo ông Tú, lạm phát của Việt Nam khá phụ thuộc vào giá hàng hóa thế giới, thông qua kênh nhập khẩu, tỷ giá cần phát huy hơn vai trò của một công cụ trung hòa ảnh hưởng các cú sốc từ bên ngoài để ổn định kinh tế vĩ mô. Ví dụ khi giá hàng hóa thế giới giảm, tỷ giá nên điều chỉnh tăng để giá nhập khẩu không giảm, hoặc giảm ít, ngược lại, khi giá hàng hóa thế giới tăng, tỷ giá nên điều chỉnh giảm để giá nhập khẩu không tăng hoặc tăng ít, qua đó ổn định lạm phát, hướng tới khuôn khổ chính sách tiền tệ mục tiêu lạm phát.  

"Xét về trung hạn, tôi đồng ý với nhận định của báo cáo là VND có xu hướng lên giá thực. Chúng tôi tính riêng cho năm 2015, dựa trên chênh lệch giữa tốc độ tăng giá dịch vụ (hàng phi thương mại) và tăng giá giá bán hàng công nghiệp chế biến và hàng nông, lâm, ngư nghiệp (hàng thương mại) thì đồng VND lên giá thực khoảng 1,5% (bằng một nửa mức lên giá thực được tính trong báo cáo). Báo cáo có nhận định xu hướng lên giá thực này gây “bất lợi cho hoạt động sản xuất trong nước và tiềm ẩn những rủi ro”, ông Tú nhận định.

Bày tỏ quan điểm của mình, ông Tú nói: "Tôi thì nhìn theo khía cạnh khác là việc lên giá thực này sẽ khuyến khích di chuyển nguồn lực từ khu vực sản xuất hàng hóa thương mại (công nghiệp và nông nghiệp), sang khu vực phi thương mại, nhất là dịch vụ và bất động sản, tác động đến cơ cấu kinh tế về lâu dài. Tuy nhiên, về vấn đề tỷ giá này tôi kì vọng báo cáo sẽ có nghiên cứu sâu hơn, để làm rõ hiện nay VND đang được định giá quá cao hay không, nếu hiện nay VND đang được định giá quá thấp thì việc VND lên giá thực có thể lại là quá trình bình thường để điều chỉnh về mức cân bằng dài hạn".

(P.An)