Giảm mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất và lắp ráp trong nước

(eFinance Online) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Nghị định quy định mức thu lệ phí trước bạ (LPTB) đối với ô tô, rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi ô tô và các loại xe tương tự ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước. Theo đó, dự thảo đề xuất tiếp tục giảm 50% LPTB đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước.
Ảnh minh họa - nguồn: internet.Ảnh minh họa - nguồn: internet.

Theo Bộ Tài chính để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước trước ảnh hưởng của dịch Covid-19, trên cơ sở ý kiến của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp ngày 20/10/2021, Bộ Tài chính trình Chính phủ quy định mức thu LPTB đối với  xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước bằng 50% mức thu hiện hành và có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2021 như sau: “Từ ngày ... tháng ... năm 2021 đến hết ngày ... tháng ... năm 2022: Mức thu lệ phí trước bạ lần đầu bằng 50% mức thu quy định tại Nghị định số 20/2019/NĐ-CP ngày 21 tháng 02 năm 2019 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 140/2016/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2016 của Chính phủ về lệ phí trước bạ; các Nghị quyết hiện hành của Hội đồng nhân dân hoặc Quyết định hiện hành của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về mức thu lệ phí trước bạ tại địa phương và các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có). Từ ngày ... tháng ... năm 2022 trở đi: Mức thu lệ phí trước bạ lần đầu tiếp tục thực hiện theo quy định tại Nghị định số 20/2019/NĐ-CP ngày 21 tháng 02 năm 2019 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 140/2016/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 tháng 2016 của Chính phủ về lệ phí trước bạ; các Nghị quyết hiện hành của Hội đồng nhân dân hoặc Quyết định hiện hành của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về mức thu lệ phí trước bạ tại địa phương và các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có).”

Bộ Tài chính dự kiến thời gian thực hiện chính sách và hiệu lực thi hành của Nghị định từ ngày 15/11/2021 đến hết ngày 15/5/2022. Tuy nhiên, trường hợp Nghị định được Chính phủ ký ban hành sau ngày 15/11/2021, Bộ Tài chính trình Chính phủ thời gian thực hiện và hiệu lực thi hành của Nghị định được quy định từ ngày 01/12/2021 đến hết ngày 31/5/2022.

Do đó, tại dự thảo Nghị định trình Chính phủ, Bộ Tài chính đang để trống ngày có hiệu lực.
Để đảm bảo việc triển khai thực hiện Nghị định kịp thời, nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi cho người dân, tránh những khó khăn khi Nghị định có hiệu lực thi hành, khi Nghị định được ban hành, Bộ Tài chính sẽ chỉ đạo Tổng cục Thuế có ngay công điện gửi các Cục thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc triển khai thực hiện Nghị định thống nhất trên toàn quốc.

Gỡ khó cho ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước

Bộ Tài chính cho biết, từ tháng 12/2019, khi dịch Covid-19 bùng phát và nhanh chóng lan rộng ra các quốc gia trên thế giới. Do ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh, nhiều ngành, nghề bị ảnh hưởng nghiêm trọng, trong đó có ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước như làm gián đoạn chuỗi cung ứng và nhu cầu mua ô tô suy giảm. 

Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước trước bối cảnh dịch Covid-19, ngày 28/6/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 70/2020/NĐ-CP quy định mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước với thời hạn hiệu lực đến hết ngày 31/12/2020. Theo đó, mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước từ ngày 28/6/2020 đến hết ngày 31/12/2020 bằng 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô quy định tại Nghị định số 20/2019/NĐ-CP ngày 21/02/2019 về lệ phí trước bạ. 

Việc điều chỉnh giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước theo Nghị định số 70/2020/NĐ-CP ngày 28/6/2020 đã góp phần trực tiếp giảm chi phí khi đăng ký quyền sở hữu xe ô tô, làm tăng khả năng tiếp cận sản phẩm ô tô của người dân, đặc biệt là các đối tượng có thu nhập trung bình cao, từ đó tác động tích cực cụ thể đối với người tiêu dùng và kích cầu tiêu dùng. Theo số liệu thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2020 (khi chưa thực hiện giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ) số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đăng ký trước bạ lần đầu là 102.924 xe, bình quân 17.574 xe/tháng; trong 6 tháng cuối năm 2020 (thời gian thực hiện giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ) số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đăng ký trước bạ lần đầu là 209.584 xe, bình quân 34.930 xe/tháng, tăng gấp 2,03 lần so với 6 tháng đầu năm 2020.

Ngoài ra, việc điều chỉnh giảm 50% lệ phí trước bạ đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đã góp phần hỗ trợ các nhà sản xuất, nhà phân phối tiêu thụ được lượng xe tồn kho kể từ khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, cũng như nối lại chuỗi cung ứng, gia tăng sản xuất. Theo báo cáo của VAMA, từ cuối tháng 6/2020, sản lượng ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước tăng đều qua các tháng. Đặc biệt trong tháng 11 và tháng 12/2020, số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước bán ra tăng mạnh (tháng 11/2020 tăng 14,7% so với tháng 10/2020 và tháng 12/2020 tăng 25% so với tháng 11/2020).

Cùng với việc thực hiện các chính sách khác để hỗ trợ cho ngành công nghiệp ô tô, việc giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đã tạo động lực thúc đẩy phát triển ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước. Từ đó, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, đảm bảo an sinh xã hội, từ đó có tác dụng lan tỏa sang các ngành kinh tế khác. 

Thu ngân sách nhà nước chịu tác động giảm do giảm số thu lệ phí trước bạ theo chính sách. Theo thống kê cho thấy, tổng số thu lệ phí trước bạ lần đầu đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước trong 6 tháng cuối năm 2020 là 7.314 tỷ đồng. Do thực hiện giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước nên số thu lệ phí trước bạ theo chính sách trong 6 tháng cuối năm 2020 được đánh giá giảm tương ứng là 7.314 tỷ đồng. Tuy nhiên, số thu lệ phí trước bạ 6 tháng cuối năm 2020 của các địa phương trên cả nước vẫn tăng hơn 1.600 tỷ đồng so với 6 tháng đầu năm 2020, do sản lượng xe ô tô bán ra trong 6 tháng cuối năm 2020 tăng gấp hơn 2 lần so với 6 tháng đầu năm 2020.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh đã tác động tăng thu Ngân sách nhà nước do tăng số thu thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ dẫn đến sản lượng tiêu thụ ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước tăng lên, từ đó làm tăng số thu về thuế Giá trị gia tăng và thuế Tiêu thụ đặc biệt. Theo thống kê, tổng thu thuế Giá trị gia tăng và thuế Tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước trong 6 tháng đầu năm 2020 đạt 12.671 tỷ đồng; trong 6 tháng cuối năm 2020 đạt 25.167 tỷ đồng, tăng khoảng 12.500 tỷ đồng so với 6 tháng đầu năm 2020. Tuy nhiên, số thu thuế Giá trị gia tăng và thuế Tiêu thụ đặc biệt chỉ tập trung ở 8 địa phương là Vĩnh Phúc, Hải Dương, Hải Phòng, Ninh Bình, Đà Nẵng, Quảng Nam, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh (là nơi có các công ty sản xuất, lắp ráp ô tô sản xuất trong nước).

Tác động đến tổng thu Ngân sách nhà nước từ thuế Giá trị gia tăng, thuế Tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước: Tổng số thu Ngân sách nhà nước năm 2020 đạt 50.852 tỷ đồng; trong đó, tổng số thu Ngân sách nhà nước trong 6 tháng đầu năm 2020 là 18.371 tỷ đồng, trong 6 tháng cuối năm 2020 là 32.481 tỷ đồng, tăng 14.110 tỷ đồng, tương đương 1,76 lần so với 6 tháng đầu năm 2020.

Tình hình sản xuất, lắp ráp và tiêu thụ ô tô trong nước từ tháng 5/2021 đã bị ảnh hưởng nghiêm trong do dịch Covid-19 bùng phát trở lại và diễn biến phức tạp hơn, nhiều địa phương phải thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội, đặc biệt một số tỉnh, thành phố phía Nam phải thực hiện phong tỏa trong thời gian dài, đẫn đến tình trạng nhiều ngành sản xuất, kinh doanh bị gián đoạn, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, cản trở mạnh quá trình phục hồi và tăng trưởng kinh tế của nước ta, trong đó có ngành sản xuất, lắp ráp ô tô. Theo đánh giá và báo cáo của các doanh nghiệp, hiệp hội ô tô trong nước thì ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước đang chịu thiệt hại nghiêm trọng, số lượng xe tiêu thụ giảm mạnh.

Cụ thể, số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước được đăng ký trước bạ lần đầu trong 6 tháng đầu năm 2021 là 160.095 xe, bình quân 26.682 chiếc/tháng, đạt khoảng 76% so với 6 tháng cuối năm 2020; trong 9 tháng đầu năm 2021 là 208.603 xe, bình quân 23.178 xe/tháng. So sánh giữa quý II và quý III/2021 cho thấy: Trong quý II/2021 (từ tháng 4 đến tháng 6), số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đăng ký trước bạ lần đầu đạt bình quân 30.329 xe/tháng, và giảm dần qua các tháng, thấp nhất với 26.443 xe vào tháng 6. Đến quý III/2021 (từ tháng 7 đến tháng 9), số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đăng ký trước bạ lần đầu đạt bình quân 16.169 xe/tháng, chỉ bằng khoảng 53,3% so với bình quân quý II/2021. Đặc biệt, trong tháng 8, con số này chỉ còn 8.805 xe.

Đến nay, dịch Covid-19 tại Việt Nam vẫn đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm mới đã thấp hơn mức đỉnh dịch nhưng vẫn ở con số cao. Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng đang đe dọa nghiêm trọng đến các ngành sản xuất, trong đó có ngành sản xuất, lắp ráp ô tô, xuất phát từ nguyên nhân lượng xe tồn kho cao, công suất thấp do không thể duy trì số lượng người lao động và sức mua trong nước sụt giảm mạnh. Dự báo của các doanh nghiệp cho thấy, thị trường ô tô không chỉ bị ảnh hưởng nặng nề trong năm 2021 mà có thể còn kéo dài sang các năm tiếp theo.

Theo Bộ Tài chính qua tham khảo kinh nghiệm quốc tế cho thấy một số nước đã và đang áp dụng chính sách ưu đãi phát triển ngành công nghiệp ô tô trước tác động tiêu cực của dịch Covid-19, cụ thể như sau: Tại Úc: Bang Western giảm phí đăng ký cấp phép xe cơ giới áp dụng cho tất cả các hồ sơ đăng ký cấp phép xe cơ giới được xử lý từ ngày 01/4/2020 đến ngày 31/3/2021; Bang Tasmania miễn phí đăng ký cho xe kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ trong thời gian doanh nghiệp ngừng hoạt động do ảnh hưởng của dịch bệnh. 

Indonesia: Chính phủ chịu thuế bán hàng hóa xa xỉ (Luxury Goods Sales Tax) phải trả cho một số loại xe nhất định thay người tiêu dùng.

Malaysia: Miễn thuế bán hàng đối với mẫu xe sản xuất, lắp ráp trong nước (CKD) và giảm 50% đối với các mẫu xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU) từ ngày 15/6/2020 đến hết ngày 31/12/2021.

Như vậy, có thể thấy mục tiêu chính sách hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô của In-đô-nê-sia và Ma-lay-sia đều hướng tới việc kích thích người tiêu dùng tại hai quốc gia này mua xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước (thông qua việc giảm giá bán xe nhờ chính sách ưu đãi về thuế, phí). Tương tự như vậy, đối với người tiêu dùng Việt Nam, việc giảm mức thu lệ phí trước bạ đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước sẽ không làm giảm giá bán xe mà trực tiếp góp phần giảm chi phí đăng ký sở hữu xe ô tô, thúc đẩy người dân mua sắm ô tô phục vụ nhu cầu tiêu dùng và sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh dịch Covid-19. 

Do đó, để tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước trước ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19 và kích cầu tiêu dùng qua những tác động tích cực của việc giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ năm 2020 đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước là cần thiết và phù hợp.

Hồ Thúy Nga