Hơn 80 % chính sách hỗ trợ DNNVV không thể đánh giá kết quả hỗ trợ

Tại Hội thảo đánh giá tình hình thực hiện chính sách trợ giúp phát triển DNNVV ngày 9/9, Cục Phát triển doanh nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết có hơn 80% các chính sách, chương trình trợ giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) không có đánh giá kết quả hỗ trợ cho DNNVV.

DNNVV chưa được đối xử bình đẳng.DNNVV chưa được đối xử bình đẳng.

DNNVV chưa được đối xử bình đẳng

Theo đánh giá của Cục Phát triển doanh nghiệp, một số chương trình mới dừng ở mức ước tính tỉ lệ DNNVV có thể tham gia hoặc rất chung chung, thậm chí có chương trình không thể đánh giá được mức độ tham gia của các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, qua sàng lọc vẫn có thể xác định được các nhóm chính sách khi triển khai tổ chức thực hiện gặp nhiều vướng mắc như chính sách ưu đãi thuế cho DNNVV, hỗ trợ tiếp cận tài chính (bảo lãnh tín dụng), hỗ trợ khoa học công nghệ (thời gian dài để xây dựng văn bản hướng dẫn). Thông tin về doanh nghiệp không đầy đủ, độ tin cậy không cao đặc biệt các thông tin về tài chính của doanh nghiệp khó khăn cho các cơ quan quản lí nhà nước trong triển khai thực hiện các chính sách ưu đãi, trợ giúp cho DNNVV…

TS. Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cũng cho biết có tình trạng DNNVV dân doanh chưa thực sự được đối xử bình đẳng với khối DNNN, doanh nghiệp FDI. Điển hình như nhiều doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI hiện đang được hỗ trợ cao hơn DNNVV. Chính vì thế, nhiều ý kiến cũng cho rằng phân vân giữa việc hỗ trợ trực tiếp tiền cho các doanh nghiệp hay hỗ trợ gián tiếp qua các chính sách, thủ tục hỗ trợ doanh nghiệp...

Chính sách hỗ trợ DNNVV nhiều song manh mún, thiếu tính đồng bộ, các ưu đãi được thực hiện nhỏ lẻ, không tạo được đột phá. Các chính sách hỗ trợ chưa chú ý tới đặc tính về quy mô nhỏ và cực nhỏ của phần lớn các DN tại Việt Nam. Còn thiếu cơ chế điều phối, giám sát, đánh giá thực hiện. Chưa chú trọng đến vai trò của DN lớn và của hiệp hội DN trong hỗ trợ DNNVV, thiếu định hướng phát triển các mối  liên kết doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ chưa quan tâm đến việc khuyến khích về sự lớn lên về quy mô của DNNVV (để các DN nhỏ và siêu nhỏ phát triển thành DN lớn). Thêm nữa, thủ tục hành chính phiền hà vẫn là cản trở đối với DNNVV.

Mặt khác, khó tiếp cận vốn cũng là một trong những khó khăn đối với các DNNVV. Lý giải nguyên nhân, đại diện các ngân hàng cho rằng việc thiếu thông tin đánh giá DN hoặc nếu có thì cũng rời rạc manh mún... khiến các ngân hàng gặp khó khăn hơn trong việc thẩm định.

Hỗ trợ chính sách quan trọng hơn tiền

Bà Nguyễn Thị Hải Bình, chuyên gia Viện Chiến lược và chính sách tài chính - Bộ Tài chính cho rằng cần sớm xây dựng Luật Hỗ trợ DNNVV trong đó bao gồm cả các chính sách hỗ trợ hành động và thực thi. Tuy nhiên vần xác định rõ định hướng và có các cơ chế giám sát hiệu quả để hỗ trợ hiệu quả hơn. Trước mắt cần rà soát, đánh giá nhu cầu cũng như tình hình DN. Tránh tình trạng nhiều chính sách chưa xác định được phạm vi hỗ trợ, hỗ trợ DN nào cần có lộ trình và định hướng nhất định.

Đại diện VCCI, TS Phạm Thị Thu Hằng, Tổng Thư ký VCCI cho rằng: Cần nghiên cứu và áp dụng chính sách sao cho phù hợp đặc điểm, nhu cầu của DNNVV; tránh những quy định chung cho nhiều đối tượng DN. Bên cạnh đó, cần tập trung tạo lập môi trường kinh doanh thật sự bình đẳng, nhất là xác lập tiêu chí đánh giá và hiệu quả của công tác hỗ trợ DN… Cần tổ chức thường xuyên các chương trình đào tạo nâng cao năng lực quản lý, điều hành của lãnh đạo DNVVN. Cần phối hợp với các Hiệp hội, ngân hàng, tổ chức uy tín trong và ngoài nước, các diễn đàn kết nối DNVVN, chia sẻ kinh nghiệm. Cần có cơ chế quản lý chặt chẽ hơn đối với việc thành lập, mở mới DNVVN để ngân hàng có căn cứ tạo cơ chế tốt hơn.

Về cách tiếp cận vốn, hiện các ngân hàng đang tài trợ theo các phương án kinh doanh đầy đủ và tốt với tất cả các DN chứ không riêng gì các DNVNN. Cụ thể, theo ông Phạm Quang Thắng, Phó Tổng giám đốc thường trực Techcombank, để tăng cường hỗ trợ cho các DNNVV, Techcombank thường nhìn tới các đối tác đầu ra và đối tác đầu vào của DN vay vốn, cũng như căn cứ cả vào các khách mối quan hệ của DNNVV với các Tập đoàn, Tổng công ty lớn về một số chỉ số như các giao dịch đang hoạt động, uy tín qua từng lần giao hàng, nghiêm túc trong quá trình thực thi hợp đồng... để có thêm kênh đánh giá DNNVV.

(T.Hương)