Khả năng cân đối NSNN năm 2013 sẽ gặp nhiều khó khăn

Tình hình thực hiện Ngân sách nhà nước (NSNN) những tháng đầu năm cho thấy, thu NSNN đạt thấp hơn kế hoạch (tính đến 15/05 đạt 32,9% dự toán, thấp hơn 4% so với kế hoạch) và yếu tố hỗ trợ tăng thu NSNN cũng bị hạn chế.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Báo cáo đánh giá tình hình kinh tế Việt Nam tháng 5/2013 được Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia (NFSC) đưa ra trong ngày 28/5 lý giải: Yếu tố hỗ trợ tăng thu NSNN bị hạn chế do nguồn thu từ dầu thô, cả sản lượng khai thác dầu và giá dầu đều dự báo thấp hơn năm 2012. Cụ thể, sản lượng dầu trong dự toán giảm từ 14,68 triệu tấn năm 2012 xuống 10 triệu tấn trong năm 2013, giá dầu xây dựng dự toán trong năm cao hơn năm trước 5 USD/thùng (từ 85 lên 90 USD/thùng) trong khi giá dầu bình quân trên thị trường có xu hướng giảm. Trong tháng 4, giá dầu WTI dao động khoảng 94 USD/thùng, dầu Brent dao động 105 USD/thùng. Do vậy, có thể thấy yếu tố tăng thu đột biến từ giá dầu như năm 2012 để bù đắp hụt thu từ thu nội địa và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu là rất hạn chế.

Bên cạnh đó, những khó khăn của doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đáng kể đến thu NSNN. Điều này được biểu hiện rõ qua 2 sắc thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế Giá trị gia tăng (VAT). Cụ thể, Thuế TNDN trên tổng thu NSNN giảm xuống 27,7% trong quý I/2013 từ mức 28,6% của quý I/2012. Tương tự, nguồn thu từ thuế VAT trên tổng thu NSNN giảm từ 32% xuống 30%. Hơn nữa, khả năng hụt thu từ hoạt động xuất nhập khẩu là khá cao khi nguồn thu này vẫn tiếp tục xu hướng đạt thấp hơn kế hoạch từ năm 2012 và trong 5 tháng đầu năm do mặt hàng có kim ngạch nhập khẩu chịu thuế lớn có xu hướng giảm hoặc tăng không nhiều.

Theo đánh giá của Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia, thu NSNN đang gặp rất nhiều khó khăn trong khi nhu cầu mở rộng đầu tư từ NSNN để hỗ trợ tăng trưởng cùng với chi tăng lương và phụ cấp xã hội khó cắt giảm, khiến chi NSNN gần như hết dư địa để thu hẹp. Điều này cho thấy tình hình cân đối NSNN năm 2013 sẽ gặp rất nhiều khó khăn thách thức.

Chính vì thế, theo khuyến nghị của Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia, thông qua các biện pháp đẩy mạnh tốc độ chi đầu tư công vào những công trình trọng điểm có qui mô lớn, những dự án có kế hoạch sớm hoàn thành trong năm 2013 và có thể hoàn thành trong năm 2014. Đồng thời, tập trung vào việc bố trí vốn đối ứng ODA để đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn này, nhất là các dự án có ảnh hưởng lan tỏa rộng, góp phần gia tăng vốn đầu tư cho nền kinh tế. Thêm vào đó, cần sớm giải quyết nợ đọng xây dựng cơ bản 94.000 tỷ đồng cho các doanh nghiệp.

(T.Hương)