Loại bỏ dự án kém chất lượng nhờ chu trình quản lý đầu tư công mới

Đầu tư công (ĐTC) là yếu tố then chốt đóng góp vào phát triển kinh tế xã hội (PTKTXH) của tất cả các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam cần khẩn trương hoàn thiện chu trình quản lý đầu tư công để nâng cao hiệu quả và hiệu suất dự kiến của đầu tư công.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Đó là nhận định của ông Tomoyuki Kimura, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển Châu Á ADB tại Việt Nam được đưa ra tại buổi Hội thảo chia sẻ kết quả của Dự án "Hỗ trợ chuẩn bị và thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội dựa trên kết quả giai đoạn 2011 - 2015" diễn ra hôm nay, ngày 16/4.

Theo đó, chương trình ĐTC (CTĐTC) là một phần không tách rời của quá trình lập kế hoạch PTKTXH, đồng thời cũng là công cụ cơ bản thúc đẩy phát triển kinh tế của mỗi tỉnh cũng như cả nước. Hàng năm, Chính phủ chi một khoản ngân sách lớn quản lý và thực hiện ĐTC. Do đó, cần thiết phải xây dựng một quy trình và phương pháp đánh giá CTĐTC khách quan để hỗ trợ việc thực hiện các mục tiêu phát triển trung hạn và tầm nhìn phát triển dài hạn của đất nước.

Dẫn chứng về những bất cập của công tác đánh giá đầu tư công, ông Ramesh Adhikari, Tư vấn trưởng Dự án cho biết: Hệ thống quản lý ĐTC của Việt Nam đã từng bước đổi mới, nhưng hiệu quả và hiệu suất còn thấp, chứa đựng nhiều hạn chế nên chưa mạng lại những kết quả tích cực, kể cả ở cấp độ trực tiếp và tác động. Đợt khảo sát thực tế mới đây nhằm nhận diện vấn đề trong chu trình quản lý ĐTC tại một số tỉnh đã phát hiện ra nhiều nhược điểm trong công tác đánh giá ĐTC tại Việt Nam cần được cải thiện. Thực tế, việc theo dõi các chương trình dự án ĐTC hiện nay vẫn thực hiện theo phương pháp cũ, chủ yếu tập trung vào theo dõi tiến độ hoàn thành khối lượng công việc và tài chính mà chưa chú trọng đến quá trình tạo ra kết quả trực tiếp và tác động của dự án. Chưa có quy định pháp lý nào yêu cầu phải theo dõi kết quả dự án và gắn những kết quả đó với mục tiêu phát triển của ngành/ lĩnh vực/ địa phương và của cả nước. Như vậy, hệ thống theo dõi hiện tại còn chưa thỏa đáng, không thể áp dụng cho việc đánh giá và phân tích từng bước của một dự án cũng như bối cảnh tổng thể của ĐTC tại Việt Nam.

Chính phủ đã xác định một nguyên nhân quan trọng là thiếu bộ tiêu chí đánh giá khách quan, khoa học và cụ thể cho từng loại hình chương trình dự án. Hệ thống luật pháp về quản lý, theo dõi và đánh giá ĐTC còn thiếu đồng bộ. Do đó, cần thiết phải xây dựng một quy trình quản lý CTĐTC hệ thống và toàn diện. Cụ thể là đề xuất chủ trương đầu tư và chuẩn bị dự án; thẩm định mức độ đáng đầu tư của các đề xuất ĐTC; phê duyệt đề xuất DDTC; theo dõi đánh giá quá trình triển khai thực hiện; và đánh giá quá trình vận hành sau cùng của chương trình dự án đầu tư công. Có thể nói, xuyên suốt tất cả các khâu của chu trình quản lý CTĐTC, vấn đề theo dõi đánh giá đã nổi lên như một trong những khâu trọng yếu nhất, cần được củng cố.

Như vậy, một hệ thống đánh giá ĐTC khách quan sẽ cho phép tính điểm, xếp hạng một cách hệ thống các chương trình dự án ĐTC dựa trên kết quả phát triển dự kiến hoặc thực tế của chúng, góp phần tạo ra được một CTĐTC có chất lượng cao. Nó cũng giúp các nhà hoạch định chính sách loại bỏ được những chương trình dự án ĐTC kém chất lượng ngay từ đầu chi trình.

(T.Hương)