Nâng cao vai trò DN trong công cuộc cải thiện năng lực cạnh tranh

Nâng cao hơn nữa vai trò của doanh nghiệp (DN) trong công cuộc phát triển bền vững của đất nước, đồng thời cải thiện năng lực cạnh tranh của DN trong quá trình hội nhập đang là vấn đề sống còn, đòi hỏi Chính phủ phải quyết tâm thay đổi thể chế và tái cấu trúc của cộng đồng DN.

Ảnh: TH.Ảnh: TH.

Diễn đàn DN Phát triển Bền vững Việt Nam 2014, diễn ra ngày 21/2 là cơ hội để cộng đồng DN và các bên liên quan cập nhật thông tin và đối thoại chính sách, chia sẻ kinh nghiệm về những thực tiễn tốt trong nước và trên thế giới, đồng thời thảo luận về các thách thức và cơ hội của DN trong các lĩnh vực tiềm năng như phát triển DN xã hội, kinh doanh cùng người nghèo, tiết kiệm năng lượng…

DN cần động lực thực sự

Tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia về Phát triển Bền vững và Nâng cao Năng lực cạnh tranh cho biết: Trong suốt thời gian qua, nhờ sự trợ giúp của các tổ chức quốc tế, Việt Nam đã từng bước trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình. Tuy nhiên, cũng phải nói rằng thực tế phát triển vẫn còn cách xa tiềm năng của Việt Nam. Do đó, cần nhìn nhận các hạn chế trong chính sách vĩ mô lẫn quản trị DN để Việt Nam nói chung, cộng đồng DN Việt Nam nói riêng phát triển nhanh và bền vững. Phó Thủ tướng đã khẳng định quyết tâm thực hiện Chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam. Phó Thủ tướng đặc biệt quan tâm tới công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu và vai trò của DN và bày tỏ mong muốn các tổ chức quốc tế tiếp tục ủng hộ và giúp đỡ Việt Nam trong các lĩnh vực này.
 
Phó Thủ tướng cho biết: Trong thời gian tới Chính phủ sẽ tăng cường khuyến khích cộng đồng DN triển khai các hoạt động sản xuất, kinh doanh theo hướng bền vững thông qua việc đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo cơ chế phân bổ tài nguyên và nguồn lực bình đẳng, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc giám sát việc phân bổ tài nguyên và nguồn lực.
 
Nâng cao vai trò DN trong công cuộc cải thiện năng lực cạnh tranh ảnh 1
Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia về Phát triển Bền vững và Nâng cao Năng lực cạnh tranh. Ảnh: TH.
 
"Việt Nam đang đứng trước nhu cầu phát triển để rút ngắn khoảng cách phát triển, chính vì thế, năm 2014 và các năm tới, Chính phủ sẽ có nhiều hoạt động cụ thể, cùng với cộng đồng DN cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư. Thực tế, việc DN tốn nhiều thời gian và chi phí hơn mức cần thiết sẽ làm cơ hội kinh doanh bị bó hẹp nên cần khắc phục điều này. Thêm nữa, thời gian tới, các tài nguyên hữu hình và vô hình, nguồn nhân lực, vốn... sẽ được hướng tới DN, không phân biệt thành phần, quy mô, miễn sử dụng hiệu quả nhất nguồn lực đó. Đây là thách thức ko nhỏ với các cơ quan Chính phủ đòi hỏi sự tham gia tích cực của cộng đồng DN, trong đó, quan trọng nhất lúc này là nâng cao khả năng quản trị. Muốn vậy, các DN cần phải có động lực thực sự, không chỉ là tinh thần mà còn là lợi ích kinh tế, để DN đổi mới công nghệ  theo hướng sử dụng năng lượng tiết kiệm nhất, phù hợp chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam. Chỉ có như vậy mới giúp tăng khả năng cạnh tranh của DN Việt Nam" - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
 
Bà Pratibha Mehta, Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Việt Nam đánh giá cao các nỗ lực của cộng đồng DN Việt Nam trong phát triển bền vững: Liên Hợp Quốc tin tưởng rằng vai trò của từng DN trong việc thực hiện tăng trưởng xanh là rất quan trọng. Ngoài ổn định chính trị, lao động giá rẻ... các yếu tố môi trường bền vững cũng đóng góp vào việc thu hút nhà đầu tư. Do đó, DN phải thay đổi hành vi tổ chức, đào tạo, xanh hóa các khoản lợi nhuận, tăng cạnh tranh và minh bạch. Chính phủ đã có xây dựng chiến lược tăng trưởng xanh đồng thời có các biện pháp tài khóa, thuế, phí cũng như hỗ trợ vốn vay lãi suất thấp để khuyến khích DN đóng góp vào công cuộc phát triển bền vững.
 
"Hiện nay, một số lĩnh vực kinh doanh tại Việt Nam đang thiếu cạnh tranh quốc tế và không phù hợp với yêu cầu như ngành năng lượng. Việt Nam đang giữ giá điện và giá nhiên liệu thấp so với quốc tế. Bằng việc áp mức trần giá bán cho các DNNN như EVN, VINACOMIN, đồng thời, cắt giảm thuế nhập khẩu dưới dạng trợ cấp, Việt Nam đang bỏ qua lợi nhuận của DNNN trong ngành năng lượng. Số liệu mới đây cho thấy, các nhiên liệu hóa thạch đang được trợ cấp 2,1-  4,1 tỷ/năm. Việt Nam đang sử dụng than giá rẻ trong sản xuất điện và công nghiệp nặng, tuy nhiên, thời gian tới, để đáp ứng nhu cầu trong nước, Việt Nam sẽ phải nhập khẩu. Điều này đặt ra vấn đề an ninh năng lượng bị đe dọa và buộc Việt Nam phải nhập khẩu nhiên liệu. Giá năng lượng tăng đẩy chi phí đầu vào gia tăng, vì thế, các cải cách tài khóa gắn với chính sách sử dụng nguyên liệu hóa thạch cần được thống nhất và có dự báo trước để DN có thời gian điều chỉnh. Mặt khác, Chính phủ Việt Nam cần có chương trình hỗ trợ DN nhỏ và vừa để họ có đủ nguồn lực để đầu tư công nghệ hiện đại. Phát triển bền vững không thể đạt được nếu thiếu các chính sách đúng đắn từ Chính phủ, cũng như quy hoạch cần thiết với chiến lược sử dụng năng lượng hóa thạch. Điều này đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng DN, đi kèm với đó là chính sách cụ thể để khuyến khích DN đóng góp tích cực vào quá trình này" - Đại diện WB khuyến nghị.
 
Chia sẻ kinh nghiệm phát triển các mô hình phát triển kinh tế bền vững, ông Chris Brown, Giám đốc Quốc gia Hội đồng Anh tại Việt Nam nói: 'Trong sự tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế và sự bất ổn của các nền kinh tế quốc gia và toàn cầu, nhu cầu phải có những phương thức tiếp cận sáng tạo hơn và đa dạng hóa các mô hình phát triển kinh tế bền vững trở nên ngày một lớn. Sáng kiến xã hội ra đời, góp phần giải quyết những vấn đề đó với những mô hình DN xã hội như thương mại công bằng, học tập từ xa, nông nghiệp đô thị, giảm thải, công lý phục hồi, nhà ở không phát thải, viện chăm sóc cho bệnh nhân giai đoạn cuối. Phần lớn các mô hình này hiện đang phát triển; tuy nhiên, để tối ưu hóa ảnh hưởng tích cực của những mô hình sáng kiến xã hội, cần có sự nỗ lực chung sức của nhà nước, tư nhân và khối xã hội dân sự.

(T.Hương)