Nhà tài trợ quốc tế sẽ tiếp tục hỗ trợ để Việt Nam trở thành nước công nghiệp

Các nhà tài trợ đóng góp một phần rất lớn trong thành công của Việt Nam trong suốt 20 năm qua với việc trở thành một nước có thu nhập trung bình đang lên, với nền kinh tế có quy mô gần 154 tỉ đô la Mỹ và thu nhập bình quân đầu người khoảng 1700 đô la Mỹ...

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Tại Lễ kỷ niệm 20 năm quan hệ hợp tác phát triển giữa Việt Nam và các nhà tài trợ (sáng 17/10), bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam cho rằng: Ngày nay, Việt Nam là một nước có thu nhập trung bình đang lên, với nền kinh tế có quy mô gần 154 tỉ đô la Mỹ và thu nhập bình quân đầu người khoảng 1700 đô la Mỹ. Tỉ lệ hộ nghèo đã giảm từ 58% năm 1993 xuống còn khoảng 10% năm 2012, với hơn 30 triệu người thoát nghèo. Các chỉ số phúc lợi xã hội hiện cao hơn phần lớn các nước có cùng mức thu nhập, và thậm chí cả một số nước có thu nhập cao hơn. Việt Nam đã đạt được 5 trong số 8 Mục tiêu phát triển thiên niên kỉ (MDGs) ban đầu và đang trên đường hoàn thành nốt hai mục tiêu nữa vào năm 2015.

Theo bà Victoria Kwakwa, thành công của Việt Nam có được đầu tiên là nhờ vào tầm nhìn và quyết tâm lãnh đạo của Chính phủ, cũng như tinh thần chịu khó và khởi nghiệp của người dân Việt Nam. Là đối tác phát triển, WB rất tự hào được đồng hành cùng Việt Nam trong chặng đường đáng nhớ này và được đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam. “Làm việc cùng Việt Nam đã là cơ hội cho chúng tôi được kiểm nghiệm những ý tưởng mới, và cho thấy rằng hỗ trợ phát triển là thực sự có hiệu quả”, bà Kwakwa nói.

Là một trong những nhà tài trợ lớn của Việt Nam, ông Tomoyuki Kimura, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tại Việt Nam cho biết, tính đến ngày 30/9/2013, ADB đã cung cấp cho Việt Nam nguồn vốn viện trợ phát triển trị giá 12,7 tỉ USD. Số tiền này bao gồm 129 khoản vay, trị giá 12,2 tỉ USD (6,2 tỉ USD vốn vay thông thường hay OCR và 6,0 tỉ USD vốn vay ưu đãi từ Quỹ Phát triển Châu Á của ADB gọi tắt là  ADF), 276 dự án hỗ trợ kỹ thuật, với giá trị lên tới 254,0 triệu USD, và 30 dự án viện trợ không hoàn lại với tổng số vốn 303,0 triệu USD. Các ngành nhận số vốn vay lớn nhất cho đến nay bao gồm: giao thông vận tải và công nghệ thông tin truyền thông (33,9%), năng lượng (20,2%), và nông nghiệp và tài nguyên (13,6%). Việt Nam cũng đã nhận được trên 2 tỉ USD, tương đương 40% nguồn hỗ trợ tài chính của ADB (5,5 tỉ USD tính đến cuối năm 2012) thông qua Chương trình Tiểu vùng sông Mê-kông mở rộng (GMS). 

Các báo cáo đánh giá sau khi kết thúc dự án cho thấy rằng, với tỉ lệ thành công là 90%, phần lớn các dự án ADB từ trước đến nay mang lại kết quả tốt, đạt mục tiêu đề ra. Ngoài hỗ trợ cho quá trình phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam thông qua tài trợ phát triển hạ tầng cơ sở và nguồn nhân lực, ADB còn đóng góp thúc đẩy phát triển bền vững bằng cách nâng cao khả năng ứng phó với suy thoái môi trường và biến đổi khí hậu, hòa nhập xã hội và bình đẳng giới,  tăng cường thực thi chính sách và nâng cao năng lực thể chế… ADB vinh dự được đóng góp một phần trong câu chuyện phát triển thành công của Việt Nam. 

Ngài Hiroshi Fukada, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam ấn tượng về những thành tựu phát triển quan trọng mà Việt Nam đạt được. Ngài Đại sứ đánh giá cao việc Chính phủ Việt Nam sử dụng vốn ODA của Nhật Bản hiệu quả thời gian qua. Nhưng Việt Nam mới được một nửa chặng đường để trở thành quốc gia công nghiệp, Việt Nam cần phải đẩy mạnh phát triển nền công nghiệp tạo ra giá trị gia tăng nhiều hơn trong môi trường cạnh tranh quốc tế. Nỗ lực của Việt Nam ổn định kinh tế vĩ mô dẫn đến tăng trưởng chậm hơn nhưng Nhật Bản ủng hộ Chính phủ Việt Nam hướng tới tầm nhìn dài hạn. Đặc biệt, việc Việt Nam nỗ lực xây dựng thể chế, cải cách pháp lý và tái cơ cấu nền kinh tế là hướng đi đúng đắn và Nhật Bản sẵn sàng nỗ lực hỗ trợ mạnh mẽ hơn. 

Đánh giá về nỗ lực của Việt Nam, ngài Jun Dae Joo, Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam khẳng định: cộng đồng quốc tế đã liên tục nhìn nhận Việt Nam như một trong những câu chuyện thành công ngoạn mục. Hướng tới 20 năm nữa, Hàn Quốc sẽ tiếp tục duy trì là nước hậu thuẫn vững mạnh cho các nỗ lực của Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại công nghệ cao. Những thách thức lớn mà Việt Nam gặp phải hôm nay về xây dựng năng lực, cải cách hành chính, phát triển bền vững là những vẫn đề Hàn Quốc từng gặp phải. Do đó, Hàn Quốc sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức với các đối tác phát triển.

Bà Pratibha Mehta - Điều phối viên thường trú LHQ tại Việt Nam cho rằng: Dù đạt được nhiều tiến bộ, nhưng Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức và cần tiếp tục được hỗ trợ mạnh mẽ từ các đối tác phát triển quốc tế.  Chi phí xã hội cao của quá trình tăng trưởng nhanh là nguyên nhân chính gây lo ngại. Bất bình đẳng và các rào cản xã hội khiến một số người dân, đặc biệt dân tộc thiểu số, vùng xâu vùng xa, người khuyến tật, người di cư mới… không được hưởng chất lượng y tế và giáo dục thiết yếu. Tham nhũng và quản lý yếu kém trong khu vực công tiếp tục là thách thức lớn, đòi hỏi tăng cường tính minh bạch, đòi hỏi nâng cao chất lượng lập pháp, trong quản lý công và tư pháp.

Nỗ lực của Chính phủ Việt Nam để xác định các thách thức này và đưa ra các giải pháp, trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội là đáng ghi nhận. “LHQ sẽ tiếp tục phối hợp với các bên liên quan phối hợp nghiên cứu về các nguồn tài trợ, cải thiện quản lý tài chính công và sử dụng nguồn vốn hiệu quả hơn", bà Pratibha Mehta khẳng định.

Hội nhập toàn cầu gia tăng đem lại cơ hội nhưng cũng mang lại những rủi ro, do đó Việt Nam cần có những điều hành thận trọng cũng như tăng cường những cải cách. Trong bối cảnh đã trở thành nước có thu nhập trung bình, khuôn khổ ODA cũng dần thay đổi. Trong điều kiện này, Việt Nam cần nhiều hơn từ các đối tác phát triển những đóng góp kiến thức có trách nhiệm cao và tinh tế hơn. Do vậy, bên cạnh những hoạt động tài trợ thường lệ, ADB đã áp dụng một sự kết hợp giữa tài chính làm đòn bẩy và kiến thức, hay còn gọi là “tài chính++”,  nhằm hỗ trợ nhiều hơn các quốc gia thực hiện mục tiêu phát triển. “ADB cam kết tiếp tục phát huy quan hệ và là đối tác tin cậy của Việt Nam trong 20 năm tới. Ông J.A.Nugent - Tổng Vụ trưởng, Tổng Vụ Đông Nam Á - Ngân hàng Phát triển (ADB) chia sẻ.

Về những thách thức trong giai đoạn mới, bà Kwakwa lưu ý, bất kể những thành tựu to lớn của mình, chặng đường phát triển của Việt Nam vẫn còn rất dài. Bất bình đẳng cả trong việc tiếp cận tới cơ hội kinh tế và các dịch vụ xã hội đang gia tăng là nguyên nhân gây quan ngại trong một xã hội luôn coi trọng vấn đề bình đẳng. Hoạt động  điều phối ODA cần phải trở nên mạnh mẽ hơn nữa để thúc đẩy các ưu thế của các đối tác khác nhau và tránh các hỗ trợ manh mún không hiệu quả.

(HTH)