Nhiều biến chuyển trong bức tranh kinh tế Việt Nam 5 năm qua

Phát biểu khai mạc tại Diễn đàn Đối tác Phát triển Việt Nam 2015, bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Quốc gia, Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam đánh giá, 5 năm qua là giai đoạn quan trọng xét về nhiều mặt. Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu trong mỗi trụ cột chiến lược và đạt kết quả phát triển chung. 

Ảnh nguồn: VTV.Ảnh nguồn: VTV.

Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra phương hướng chiến lược chung cho Việt Nam. Văn kiện này tập trung vào Thể chế thị trường hiện đại qua đó khẳng định sự cần thiết phải tiến hành một đợt đổi mới lần hai nhằm hoàn thành quá trình chuyển tiếp sang nền kinh tế thị trường của Việt Nam; chiến lược này đã rất đúng đắn khi thừa nhận những thách thức lớn lao đối với công cuộc xây dựng năng lực cạnh tranh với xuất phát điểm là một hạ tầng yếu kém và tập trung vào xóa bỏ những thiếu hụt về hạ tầng; chiến lược cũng thể hiện quan điểm lấy con người làm trung tâm trong Trụ cột nguồn vốn con người mà trong đó vai trò của kĩ năng trong quá trình thúc đẩy tăng năng suất lao động, hội nhập và giảm nghèo đã được công nhận.

Bên cạnh đó, tốc độ tăng trưởng bình quân gần đạt 6% trong thời gian qua trong khi các nước trong khu vực đạt 5,6% làm cho qui mô nền kinh tế tăng gần gấp đôi, và hiện nay đạt khoảng 200 tỉ USD. Thu nhập bình quân đầu người tăng 4,8% hàng năm, hiện nay đạt 2.200 USD.

Về xây dựng hạ tầng trên 500 km đường cao tốc đã đi vào khai thác (gồm đường cao tốc thành phố Hồ Chí Minh -– Long thành - Dầu giây, thành phố Hồ Chí Minh - Trung lương, Nội bài - Lào cai, Cầu giẽ - Ninh bình, và Hà nội – Hải phòng); dự án mở rộng 1.700 km trên quốc lộ 1A thành 4 làn sắp hoàn thành và sẽ giúp giảm bớt mật độ giao thông trên trục giao thông chính của cả nước và giảm bớt tai nạn rủi ro. Khoảng 1.000 km đường thủy nội địa cũng đã được cải tạo, nhất là trên đoạn có mật độ cao trên kênh Chợ Gạo nối thành phố Hồ Chí Minh với khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Công suất phát điện đã tăng từ 19 GW lên 32,7 GW, và trên 820.000 hộ gia đình (trên 3 triệu người) sống tại vùng nông thôn đã được kết nối với điện lưới. Năm 2012 thị trường phát điện cạnh tranh đã đi vào hoạt động đầy đủ; thị trường bán buôn điện cũng được thực hiện thí điểm năm 2015. Năm 2014, một nghị định về PPP đã ban hành và nay đã có hiệu lực, qua đó đã tạo cơ sở cho doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư hạ tầng.

Trên lĩnh vực Thể chế thị trường, Hiến pháp 2013 và một loạt các luật quan trọng khác đã được thông qua, trong đó có thể kể đến luật doanh nghiệp, luật đầu tư, luật phá sản, luật đấu thầu, luật ngân sách nhà nước, luật đất đai, luật nhà ở, và luật quản lí và sử dụng vốn nhà nước trong các doanh nghiệp. Những luật này ra đời đã góp phần củng cố bộ khung pháp lí vững chắc giúp nền kinh tế thị trường vận hành tốt. Thách thức sắp tới sẽ là thực hiện luật một cách nghiêm túc.

Bà Victoria còn khuyến nghị một số lĩnh vực mà chính phủ cần lưu tâm hơn nhằm tận dụng tối đa lợi ích mà khung phát triển toàn cầu mới và quá trình hội nhập của Việt Nam mang lại như: thách thức về năng suất lao động; môi trường trong tăng trưởng; tình trạng nghèo và phúc lợi xã hội...

(T.H)