Ổn định vĩ mô để tăng khả năng hấp thụ vốn cho nền kinh tế

Niềm tin trên thị trường không đủ để khuyến khích người dân và doanh nghiệp tiếp tục vay vốn để đầu tư. Nếu chính phủ có thể giữ được sự ổn định của giá cả và tiền tệ càng lâu dài thì niềm tin và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế sẽ càng gia tăng.

Ảnh minh họaẢnh minh họa

Tổng giám đốc Ngân hàng TNHH một thành viên ANZ Vietnam- ông Tareq Muhmood:  Nền kinh tế đang trải qua một giai đoạn điều chỉnh.

Ổn định vĩ mô để tăng khả năng hấp thụ vốn cho nền kinh tế  ảnh 1
Tổng giám đốc Ngân hàng TNHH một thành viên ANZ Vietnam- Tareq Muhmood

Tôi nhận thấy trong hai năm vừa qua Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam (NHNN) đã đạt được rất nhiều bước tiến đáng kể trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Hai năm trước, Việt Nam trải qua giai đoạn kinh tế không ổn định, đồng tiền liên tục mất giá, tỉ lệ lãi suất cao cản trở việc vay tiền Việt Nam đồng cũng như việc đưa ra các kế hoạch kinh doanh của các doanh nghiệp. Những gì chúng ta thấy trong hai năm qua thực sự là một thành quả của NHHN trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu gặp khó khăn. Tỉ lệ lãi suất giảm xuống mức hợp lý tạo điều kiện cho người dân có thể vay tiền mua nhà hoặc đầu tư cho việc kinh doanh của mình. Tỉ lệ lạm phát được kiểm soát tốt cho phép doanh nghiệp hoạch định kế hoạch kinh doanh lâu dài. Một điểm quan trọng nữa đó là tỉ giá hối đoái được điều chỉnh từ tháng 8 năm 2011 giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu vững tin hơn.

Đây không phải là một vấn đề đơn giản và nếu chỉ nhìn vào số liệu tăng trưởng thể hiện bằng con số thì sẽ không thể thấy hết vấn đề.  Nhìn vào số liệu tăng trưởng phải nhìn vào bản chất, bởi trong một nền kinh tế có nhiều thành phần khác nhau phát triển với tốc độ khác nhau. Trong khi một số lĩnh vực của nền kinh tế chững lại, nhu cầu vay vốn giảm, doanh nghiệp thậm chí phải đóng cửa thì nhiều lĩnh vực khác vẫn phát triển với tốc độ nhanh như Nông Nghiệp, các ngành liên quan đến xuất nhập khẩu và tiêu dùng nội địa. Theo tôi, nền kinh tế đang trải qua một giai đoạn điều chỉnh, và cần thời gian để lợi thế của việc bình ổn có thể phát huy tác dụng xuyên suốt nền kinh tế.

Bất cứ quốc gia nào cũng có một danh sách dài những việc cần làm để cải thiện môi trường kinh doanh. Một trong những yếu tố hàng đầu đó là giữ cho nền kinh tế vĩ mô ổn định. Sẽ là một rủi ro rất lớn nếu lạm phát quay trở lại. Tỉ giá hối đoái ổn định, tỉ lệ lãi suất thấp và lạm phát thấp sẽ tạo cho doanh nghiệp tâm thế tự tin để có hoạch định lâu dài cho tương lai. Bên cạnh đó, cũng có nhiều yếu tố khác như cơ sở hạ tầng hay việc nới lỏng quy định về mặt thủ tục hành chính, tạo thuận khi cấp giấy phép kinh doanh. Tôi nghĩ khảo sát của Ngân hàng Thế Giới về mức độ thuận lợi trong việc tiến hành kinh doanh tại một quốc gia có thể là điểm khởi đầu hợp lý, trong đó đưa ra một số chỉ dẫn bổ ích về việc một chính phủ có thể làm gì để cải thiện môi trường kinh doanh là một khởi điểm tốt.

Tổng Giám đốc Ngân hàng TNHH một thành viên Standard Chartered Việt Nam -  Louis Taylor:  Nền kinh tế Việt Nam vẫn phải đối mặt vấn đề về niềm tin

Ổn định vĩ mô để tăng khả năng hấp thụ vốn cho nền kinh tế  ảnh 2
Tổng Giám đốc Ngân hàng TNHH một thành viên Standard Chartered Việt Nam -  Louis Taylor

Thật không dễ dàng để đưa lạm phát từ mức 23% xuống chỉ còn 6,5% như hiện tại, đồng thời, giảm lãi suất từ mức 15% xuống 7%. Có thể thấy, tỷ giá cũng đã được giữ ổn định, dự trữ ngoại hối đang ngày càng gia tăng. Đó là những nhiệm vụ khó khăn nhưng Chính phủ Việt Nam và NHNN đã làm được, họ xứng đáng được ghi nhận cho những thành tựu phi thường đó. Những thành tựu đó đã giúp cải thiện niềm tin của các nhà đầu tư cũng như của dân chúng về sự ổn định của nền kinh tế. Không ai kỳ vọng lạm phát sẽ dừng lại ở mức 0%. Khi người ta cảm thấy chắc chắn rằng lạm phát sẽ được kiểm soát ở mức 6-8%, họ sẽ có cơ sở thực tế để đưa ra các quyết định đầu tư. Như vậy, sự ổn định là một yếu tố rất quan trọng, tuy nhiên, cũng rất khó khăn để đạt được. Theo tôi, các nhà điều hành đã rất thành công trong việc tạo dựng và duy trì sự ổn định và các nỗ lực họ rất xứng đáng được ghi nhận. Tuy nhiên, điều quan trọng hiện nay là làm sao để sự ổn định tạo tác động lên nền kinh tế.

Theo tôi, khi nói đến vấn đề tăng trưởng tín dụng và khả năng hấp thụ vốn tại Việt Nam hiện nay, chúng ta cần chú ý đến 2 khía cạnh, cung và cầu. Về khía cạnh nguồn cung, mặc dù thanh khoản của các ngân hàng đã trở nên dồi dào, nhưng họ vẫn khá dè dặt khi cho các doanh nghiệp cũng như cá nhân vay vốn do lo ngại những khoản vay đó sẽ trở thành nợ xấu. Do đó, họ chạy đua tìm kiếm những nhóm khách hàng “chất lượng” để chào mời những khoản vay lớn. Trong khi đó, các nhóm còn lại phải gồng mình tìm kiếm nguồn vốn. Đó là vấn đề về phía nguồn cung. 

Về phía  nguồn cầu, theo tôi, nền kinh tế vẫn còn phải đối mặt với vấn đề về niềm tin. Tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế chỉ đạt 5%, thấp hơn nhiều so với mức 7% hay 7,5% mà người ta  kỳ vọng. Sự gia tăng của nhu cầu nội địa không được mạnh mẽ như tại các thị trường xuất khẩu. Do đó, niềm tin trên thị trường không đủ để khuyến khích người dân và doanh nghiệp tiếp tục đầu tư ở thị trường nội địa hay vay vốn để đầu tư. Theo tôi, nếu chính phủ có thể giữ được sự ổn định của giá cả và tiền tệ càng lâu dài thì niềm tin và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế sẽ càng gia tăng. Chúng ta không nên để nguồn thanh khoản dồi dào hiện tại chảy quá nhiều vào lĩnh vực tiêu dùng, thay vào đó, điều cần làm là thúc đẩy dòng tiền chảy vào lĩnh vực sản xuất. Nếu điều đó được thực hiện, chúng ta sẽ duy trì được sự ổn định, đó chính là nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Nền kinh tế đã trải qua một thời kỳ thật khó khăn. Để tiếp tục tiến về phía trước thì chúng ta cần phải cải thiện niềm tin trên thị trường. Chính phủ đã xác định được các lĩnh vực cần phải tập trung tái cơ cấu, đó là lĩnh vực ngân hàng, các doanh nghiệp nhà nước và đầu tư công. Có lẽ cũng sắp đến lúc Công ty quản lý tài sản quốc gia đi vào hoạt động nhằm giải quyết một số vấn đề của ngành ngân hàng đi vào hoạt động. Tuy nhiên, chúng ta cần một hệ thống toàn diện giúp thay đổi cách thức cho vay của các ngân hàng hoạt động, bởi nếu các cách thức cho vay đó không được thay đổi, chúng ta có thể sẽ lại gặp phải các vấn đề như hiện tại cũng như phải đối mặt với sự tuột dốc như trong vòng 3 năm qua. Chúng ta cũng chưa thấy được nhiều tiến triển trong quá trình tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước và lĩnh vực đầu tư công. Nếu Chính phủ đi đúng hướng và thực hiện thành công những kế hoạch đã đề ra thì khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế sẽ gia tăng và trở nên hiệu quả hơn, giúp phục hồi luồng đầu tư như chúng ta đã thấy trong quá khứ.

(HTH)