Phải công khai, minh bạch các yếu tố liên quan đến giá xăng dầu

Đó là yêu cầu của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam tại cuộc họp báo của Chính phủ tháng 3/2013 diễn ra chiều tối ngày 29/3. Lý do chính để điều chỉnh giá xăng dầu ngày 28/3 là do giá bán trước thời điểm tăng giá thấp hơn giá cơ sở, quỹ bình ổn giá đã sử dụng hết, không còn công cụ nào hỗ trợ.

Ảnh minh họa - nguồn Internet.Ảnh minh họa - nguồn Internet.

Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho rằng giá tăng là do thấp hơn giá cơ sở - đây là lý do chính của lần điều chỉnh giá xăng dầu ngày 28/3 vừa qua, không phải hoàn toàn tăng để chống buôn lậu xăng dầu qua những quốc gia có cùng đường biên giới Việt Nam do giá xăng dầu của chúng ta thấp hơn. Nếu duy trì giá cũ thì quỹ bình ổn giá sử dụng hết, không còn công cụ nào hỗ trợ, chỉ còn cách lấy ngân sách để bù. Nhưng chúng ta đã thống nhất nguyên tắc là không thể bao cấp mãi giá các mặt hàng thiết yếu mà phải dần tiến tới theo thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. "Một thời gian dài, chúng ta bao cấp nhưng hiện đang điều chỉnh theo lộ trình giá thế giới. Lúc giá thế giới lên, giá trong nước phải tăng, lúc giá thế giới xuống thì giảm. Khi giá giảm, mọi người vui vẻ nhưng nếu giá tăng sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng, đến sản xuất. Do đó, Chính phủ mới đưa ra những giải pháp điều hành giá tiến dần đến giá thị trường” - Bộ trưởng Vũ Đức Đam nói.

Khoảng cuối tháng 2/2013, rất nhiều báo đã rút tít “Không thể không tăng giá xăng dầu”. Lúc đó, Thủ tướng Chính phủ đã triệu tập một cuộc họp, mặc dù Bộ Tài chính và Bộ Công Thương có đủ căn cứ và sự cần thiết để tăng giá xăng dầu nhưng để phục vụ bình ổn giá, kiểm soát lạm phát và quan trọng là không gây thêm khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, Thủ tướng đã quyết định chưa tăng giá. Đến nay, trước tình hình Quỹ Bình ổn giá đã sử dụng hết khả năng, mặc dù giá xăng dầu thế giới có đi xuống nhưng giá bán xăng dầu vẫn thấp hơn nên cần điều chỉnh.

Giá xăng thế giới tăng giảm ngoài lý do biến động chính trị bất thường cũng có quy luật. Ngay tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng trước, các bộ đã dự liệu từ giữa tháng 3 trở đi, khi thời tiết qua mùa đông, giá xăng dầu sẽ không tăng cao nữa, nếu không tăng giá ở thời điểm giá xăng dầu thế giới đang đỉnh điểm lúc đó mà đợi khi giá xăng dầu thế giới có biểu hiện đi xuống mới tăng sẽ có những suy diễn không đúng.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Vũ Đức Đam điều quan trọng nhất là phải công khai minh bạch tất cả các yếu tố liên quan đến giá xăng dầu. Cụ thể, quỹ bình ổn có bao nhiêu, từng doanh nghiệp sử dụng bao nhiêu, giá nhập khẩu, giá thế giới là bao nhiêu... và theo báo cáo của liên Bộ Tài chính-Công Thương báo cáo Chính phủ, về cơ bản các thông tin đó đã được công khai. Điều hành giá xăng dầu là theo đúng quy định, bảo đảm an ninh năng lượng và vì lợi ích chung của nền kinh tế xã hội, của đất nước chứ không vì lợi ích cục bộ của một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.

Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai khẳng định, quan điểm điều hành của Chính phủ và liên Bộ Tài chính-Công Thương là luôn xác định và cân nhắc các lợi ích và hài hòa lợi ích của người dân, Nhà nước và doanh nghiệp. Khi đề xuất bất kỳ phương án nào về điều hành giá xăng dầu liên bộ cũng đã tính toán rất kỹ đến lợi ích của người dân, Nhà nước và doanh nghiệp. Qua tính toán và theo công thức tính giá cơ sở tại Thông tư 234/2009/TT-BTC (hướng dẫn cơ chế hình thành, quản lý và sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu theo quy định tại Nghị định số 84/2009/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu), kết quả là giá cơ sở cao hơn giá bán hiện hành. Cụ thể, với mặt hàng xăng là 1.430 đồng/lít, dầu diezel là 362đ/lít, dầu hỏa 480đ/lít, dầu mazut 807đ/kg. Đây chính là chênh lệch giá cơ sở cao hơn giá bán hiện hành trước thời điểm 20 giờ ngày 28-3. Do đó, liên Bộ đã quyết định đề xuất phương án là điều chỉnh giá đúng bằng chênh lệch giá cơ sở cao hơn giá bán hiện hành.

(Nhã Tường)