Phải minh bạch giá cơ sở trong kinh doanh xăng dầu

Cuối tuần qua, Chính phủ đã có văn bản chỉ đạo việc điều hành kinh doanh xăng dầu phải nhất quán, từng bước theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo đúng quy định tại Nghị định 84/2009/NĐ-CP.

Ông Đặng Văn Thanh.Ông Đặng Văn Thanh.
Theo ông Đặng Văn Thanh, Chủ tịch Hội Kế toán - Kiểm toán Việt Nam, vấn đề đặt ra trong việc điều hành xăng dầu theo cơ chế thị trường là phải minh bạch trong tính giá cơ sở.

Theo Nghị định 84/2009/NĐ-CP, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối được chủ động tăng giá bán lẻ đến 7% nếu giá cơ sở tăng tới 7%. Một khi doanh nghiệp được “quyền tự quyết” thì giá bán lẻ xăng dầu sẽ tăng liên tục?

Vấn đề đặt ra là phải minh bạch trong việc tính giá cơ sở. Nghị định 84/2009/NĐ-CP quy định rất rõ về giá cơ sở (giá xăng dầu thế giới cộng phí bảo hiểm, cước vận tải, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, lợi nhuận định mức…), nhưng trong thực hiện, việc này dường như chưa thực sự minh bạch, nên có sự “vênh” nhau về cách xác định lỗ - lãi giữa Bộ Tài chính và doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Điều này được minh chứng rõ tại hội thảo về kinh doanh xăng dầu vừa được Bộ Tài chính tổ chức: Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, tại thời điểm điều chỉnh giảm giá xăng dầu gần nhất (ngày 26/8/2011), với mỗi lít xăng dầu bán lẻ, doanh nghiệp lãi 780 đồng, trong khi doanh nghiệp lại báo lỗ 198 đồng/lít.

Vậy ông tin vào số liệu nào?

Vì số liệu vênh nhau quá lớn, nên khó có thể nói là tin vào số liệu nào, thậm chí, nếu phân tích, đánh giá trên sổ sách kế toán của doanh nghiệp, thì cả 2 số liệu trên cũng chưa chắc đã chính xác.

Tôi cho rằng, số liệu đưa ra tại cuộc hội thảo vừa qua chỉ là ước lượng tổng quát, bù trừ giữa các mặt hàng xăng dầu. Trong khi đó, người tiêu dùng muốn biết cụ thể doanh nghiệp lỗ ở mặt hàng nào, lãi ở mặt hàng nào...

Doanh nghiệp cho rằng, họ không thể tính toán được cụ thể từng mặt hàng nào lỗ - lãi trong từng thời điểm. Là một chuyên gia kế toán, ông có thể “giúp” doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu?

Thứ nhất, trong kinh doanh, người quản lý bắt buộc phải nắm được tình hình lỗ - lãi trong từng giai đoạn, từng thời điểm đối với từng lĩnh vực, mặt hàng cụ thể để định hướng kinh doanh cũng như kịp thời ra quyết định điều chỉnh kinh doanh.

Thứ hai, về nguyên tắc kế toán, người ta có đầy đủ dữ liệu, số liệu, phương pháp để hạch toán chi tiết đối với từng sản phẩm, từng ngành hàng, từng lĩnh vực kinh doanh. Đây là đòi hỏi bắt buộc trong nguyên tắc kế toán và bất cứ ai làm công tác kế toán cũng tính toán được.

Nếu nói rằng, do kinh doanh nhiều mặt hàng, thời điểm nhập khẩu khác nhau, tỷ giá biến động…, nên không biết chính xác lỗ - lãi với từng mặt hàng thì chưa thực sự thuyết phục, vì nếu không biết chính xác, thì sao đề nghị tăng giá bán, giảm thuế nhập khẩu đối với từng mặt hàng?

Ông có nghĩ rằng, một khi cho doanh nghiệp quyền được tăng/giảm giá bán lẻ xăng dầu thì người tiêu dùng sẽ phải mua xăng dầu với giá cao hơn giá trị thực?

Trước hết phải khẳng định rằng, điều hành xăng dầu theo cơ chế thị trường có tăng, có giảm là hoàn toàn đúng đắn. Vấn đề đặt ra là, phải minh bạch để người tiêu dùng biết chính xác được giá cơ sở. Vấn đề minh bạch không đơn giản vì trong cơ chế thị trường, người ta có thể mua hàng theo hợp đồng giao ngay, hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai; người ta có thể mua hàng tại cảng của bên bán, mua hàng tại cảng nhập khẩu… Vì vậy, một mặt cơ quan quản lý nhà nước phải tăng cường giám sát, kiểm tra định kỳ và đột xuất, mặt khác yêu cầu tất cả các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu phải thuê công ty kiểm toán độc lập thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính, báo cáo tuân thủ hàng năm.

(Theo Báo đầu tư)