Phần lớn các NH Việt Nam đang có chênh lệch lớn về kỳ hạn giữa tài sản có và nguồn vốn

Phần lớn các ngân hàng Việt Nam đang có vấn đề do chênh lệch lớn về kỳ hạn giữa tài sản có và nguồn vốn, dựa trên những biến động đã qua về lãi suất, các ngân hàng đang đứng trước những rủi ro lớn về lãi suất, dẫn tới những khó khăn thường xuyên về thanh khoản và một số rủi ro hệ thống tiềm tàng đối với ngành ngân hàng cả nước. 

Phần lớn các ngân hàng Việt Nam đang có chênh lệch lớn về kỳ hạn giữa tài sản có và nguồn vốn.Phần lớn các ngân hàng Việt Nam đang có chênh lệch lớn về kỳ hạn giữa tài sản có và nguồn vốn.

Mới đây, ngày 20/11, Ngân hàng nhà nước (NHNN) có ban hành Thông tư 36/TT-NHNN “Quy định các giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn hoạt động của các Tổ chức tín dụng, chi nhánh Ngân hàng nước ngoài”, Thông tư này có hiệu lực từ ngày 1/2/2015. Tuy nhiên, tại diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam thường niên (VBF) 2014 cuối kỳ với chủ đề “Doanh nghiệp hướng tới các hiệp định thương mại mới”, Nhóm công tác ngân hàng của VBF cho rằng, thời hạn này là quá gấp để các ngân hàng chuẩn bị kịp tình trạng thanh khoản và và đề nghị xem xét gia hạn thời gian hiệu lực thi hành Thông tư 36 để các ngân hàng chuẩn bị kịp tình trạng thanh khoản.

Nhóm công tác ngân hàng cho rằng: Phần lớn các ngân hàng Việt Nam đang có vấn đề do chênh lệch lớn về kỳ hạn giữa tài sản có và nguồn vốn trong đó bình quân có trên 80% nguồn vốn có kỳ hạn dưới 6 tháng trong khi 40% giá trị tài sản có kỳ hạn hơn 3 năm. Căn cứ trên những biến động đã qua về lãi suất, các ngân hàng đang đứng trước những rủi ro lớn về lãi suất, dẫn tới những khó khăn thường xuyên về thanh khoản và một số rủi ro hệ thống tiềm tàng đối với ngành ngân hàng cả nước. Về quy định Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, ngân hàng hợp tác xã được sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung dài hạn với tỷ lệ tối đa là 60%, nhóm công tác đề nghị NHNN cho phép NH được tự quyết định nên sử dụng nguồn vốn của ngân hàng để mua trái phiếu hay mua tài sản dài hạn.

Đưa ra khuyến nghị để xử lý rủi ro mất cân đối về kỳ hạn này, nhóm công tác ngân hàng đề xuất Chính phủ Việt Nam phải tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn nội địa. Tuy nhiên, việc phát triển được thị trường vốn, thị trường nợ nội địa không hề dễ dàng trong tình hình hiện nay. Thực tế, theo ông Dominic Scriven - Trưởng nhóm Công tác thị trường vốn cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, hiện thị trường tài chính Việt Nam hiện nay cần một lượng vốn lớn lên tới 5-10 tỷ USD. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán của Việt Nam đang rất nhỏ so với các nước trong khu vực ASEAN đồng nghĩa với việc Việt Nam chưa thật sự thu hút được dòng tiền lớn và dài hạn của các nhà đầu tư chứng khoán nước ngoài. Từ đầu năm 2014 đến nay mới có khoản 150 triệu USD đầu tư vào thị trường vốn là còn số quá nhỏ so với con số FDI. Dù Chính phủ đã thể hiện quyết tâm cao nhưng, việc triển khai còn chưa được như mong đợi khi các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam không nắm được danh sách công ty và thời điểm cổ phần hóa theo từng quý của các tập đoàn, tổng công ty dự định cổ phần hóa… Điều này khiến các nhà đầu tư quan tâm không đủ thời gian cần thiết để nghiên cứu, tìm hiểu doanh nghiệp và chuẩn bị vốn cần thiết để đầu tư vào doanh nghiệp sắp cổ phần hóa.

"Cần đẩy nhanh việc thành lập quỹ hưu trí bổ sung, từ đó tạo nguồn cầu đáng kể đối với thị trường tài chính nói chung và cổ phần hóa nói riêng. Đồng thời cần mời một số tổ chức hàng đầu quốc tế có uy tín quảng bá cho việc cổ phần hóa các doanh nghiệp lớn, giúp các nhà đầu tư quốc tế biết đến và tin tưởng hơn về việc cổ phần hóa các công ty này. Cần cân nhắc cho phép mời một số nhà đầu tư chiến lược tham gia cổ phần hóa, tăng sở hữu nước ngoài, thậm chí lên mức 100% thay vì hạn chế sở hữu nước ngoài ở những công ty niêm yết như hiện nay ở mức 49% vì nếu không nới room thì các nhà đầu tư nước ngoài chỉ có thể mua được thêm tối đa 3,1 tỷ USD là con số rất nhỏ so với yêu cầu. Nhóm công tác cũng đề nghị Tổng công ty đầu tư tài chính Nhà nước (SCIC) cần công bố báo cáo tài chính hàng năm và định kỳ hàng quý có công bố thông tin về hoạt động đầu tư và thoái vốn để mọi người và công chúng có thể tham gia giám sát. Thực tế,  nguồn tiền thu được từ bán vốn và lợi nhuận tích lũy qua các năm tại SCIC rất lớn và thị trường thiếu các thông tin về việc sử dụng số lợi nhuận này của SCIC" - Ông Dominic Scriven đề xuất...

(T.Hương)