Quản lý thông tin thẻ bảo hiểm y tế: Nhiều hiện tượng bất thường

Quản lý bảo hiểm y tế trong những năm qua có hiện tượng rất bất thường, trong đó tình trạng trùng thẻ, chậm phát thẻ, sai thông tin trên thẻ... xảy ra ở tất cả các tỉnh thành, con số lên đến hàng triệu.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.
Nhằm khắc phục các vấn đề tồn tại trong quản lý cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT), đồng thời hỗ trợ các địa phương thực hiện được nhiệm vụ do Luật BHYT sửa đổi 2014 đặt ra, nhóm Hợp tác Thúc đẩy Phát triển Chính sách Y tế dựa vào Bằng chứng Khoa học (EBHPD) cùng với Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng (RTCCD) và Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo chính quyền cấp xã và hoạt động lập danh sách quản lý đối tượng cấp thẻ BHYT tại Hà Nội vào ngày 10/12/2014.

Quản lý bảo hiểm y tế trong những năm qua có hiện tượng rất bất thường, trong đó tình trạng trùng thẻ, chậm phát thẻ, sai thông tin trên thẻ... xảy ra ở tất cả các tỉnh thành, con số lên đến hàng triệu. Đó là vấn đề nan giải mà nhiều cơ quan chức năng liên quan đang cùng vào cuộc để giải quyết. Trong các năm 2013, 2014 BHXH của tất cả các tỉnh thành đã phải thực hiện rà soát thẻ, gây nhiều tốn kém về thời gian, nhân lực và tiền bạc. 

Tháng 6/2014, khi Luật BHYT sửa đổi 2014 đã được thông qua, vấn đề quản lý, lập danh sách cấp thẻ BHYT cho các đối tượng do ngân sách nhà nước đóng và hỗ trợ mức đóng cùng với đối tượng hộ gia đình được quy định là trách nhiệm của UBND cấp xã. Tuy nhiên, để triển khai được nhiệm vụ này, và liệu có khắc phục được các tồn tại trong quản lý nêu trên, đòi hỏi phải nghiên cứu thực tế.

Nhóm Hợp tác Thúc đẩy Phát triển chính sách Y tế dựa vào Bằng chứng Khoa học (EBHPD), Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng (RTCCD) đã phối hợp với BHXH Việt Nam thiết lập dự án nghiên cứu đánh giá 2 phương án đề xuất giúp chính quyền cấp xã thực hiện tốt chức năng quản lý đối tượng BHYT quy định trong Luật BHYT 2014. 

Theo đó, pương án thứ nhất do BHXH Việt Nam đưa ra, trên nguyên tắc giữ nguyên hệ thống quản lý đối tượng cũ, kèm đưa thêm 4 mẫu biểu thống kê đối tượng chưa có bảo hiểm y tế theo hộ gia đình do chính quyền xã thực hiện. 

Phương án thứ hai do trung tâm RTCCD đề xuất, trong đó nhắm tới thay đổi hệ thống quản lý cũ, bằng việc đặt chính quyền xã vào vị trí trung tâm quản lý đối tượng và chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác thông tin BHYT của toàn bộ mọi đối tượng trên địa bàn xã. Phương pháp quản lý đối tượng mới được thiết lập, trong đó đưa vào sổ cái do thôn quản lý theo dõi thông tin BHYT tích hợp với thông tin di biến động dân số và lao động thương binh xã hội. Trách nhiệm của xã là đảm bảo tính chính xác và đầy đủ thông tin về BHYT được trích xuất, tạo lập danh sách đáp ứng các yêu cầu của hệ thống BHXH, dựa trên hệ thống sổ cái các thôn. 

Hai phương án trên đã được đưa vào thử nghiệm trong một nghiên cứu đánh giá cộng đồng, triển khai tại 4 xã, phường của Hà Nam và Hà Nội, và hoàn thành trong tháng 11/2014 để có kết qủa kịp thời phục vụ tiến trình soạn thảo thông tư hướng dẫn triển khai luật BHYT 2014. 

TS. Trần Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng cho biết: “Qua thực tế triển khai thử nghiệm hai phương án, nhóm nghiên cứu nhận ra nguyên nhân chính làm giảm tính chính xác của thông tin BHYT nói riêng và thông tin văn hóa, giáo dục, y tế, xã hội nói chung, là hệ thống thông tin văn-xã đang được tổ chức riêng rẽ theo từng ngành, thiếu sự kết hợp hệ thống, khiến chính quyền xã thụ động trong khâu thu thập số liệu và các ngành không thể kiểm soát được tính chính xác thông tin.” 

Tại hội thảo, các chuyên gia đã đưa ra kiến nghị nội dung sửa đổi trong thông tư hướng dẫn triển khai bảo hiểm y tế thực hiện từ 1/2015, đồng thời đề xuất sự hợp tác giữa các bên trong năm 2015 trong nghiên cứu hoàn thiện mô hình chính quyền xã quản lý đối tượng bảo hiểm y tế với những quy định, hướng dẫn cụ thể cho tuyến xã và các bên tham gia vận hành hệ thống bảo hiểm y tế. Mục tiêu sẽ đưa vào triển khai toàn quốc phương án quản lý mới từ tháng 1/2016 khắc phục hữu hiệu các tồn tại trùng thẻ, chậm thẻ, sai thông tin trên thẻ BHYT, đồng thời góp phần đảm bảo chắc chắn mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân trước năm 2020.
 
(T.Hương)