Tham nhũng - Kẻ thù của môi trường kinh doanh bình đẳng

Tham nhũng là kẻ thù của sự phát triển và của quản trị hiệu quả. Cần phải loại bỏ nó. Một môi trường kinh tế xã hội mạnh mẽ và bền vững là một nhân tố tiên quyết cho đầu tư trong nước và quốc tế phải dựa trên một Chính phủ không có đút lót, hối lộ và một xã hội không dung túng cho tham nhũng.

Ảnh: TH.Ảnh: TH.

Đó là khẳng định của bà Conchita Carpio Morales, Phòng Thanh tra, Cộng hòa Philippines, Nguyên Công tố viên, Tòa án tối cao Philippines tại Hội nghị cấp cao “Tăng cường quản trị thúc đẩy phát triển tại Việt Nam” diễn ra hôm nay, ngày 20/1.

Loại bỏ tham nhũng khỏi nền kinh tế

Theo bà Conchita Carpio Morales, Phòng Thanh tra, Cộng hòa Philippines, Nguyên Công tố viên, Tòa án tối cao Philippines, những thách thức phải đối mặt trong phòng chống gian lận và tham nhũng của Chính  phủ Việt Nam không khác biệt so với những gì mà Chính phủ Philippines đang phải giải quyết. Những  nghiên cứu do Sáng kiến thu hồi tài sản bị lấy cắp chỉ ra rằng các quốc gia đang phát triển thất thoát khoảng 20 đến 40 tỷ USD mỗi năm do hối lộ, đút lót, tham ô và tham nhũng.  Tham nhũng là kẻ thù của sự phát triển và của quản trị hiệu quả. Cần phải loại bỏ nó. Một môi trường kinh tế xã hội mạnh mẽ và bền vững là một nhân tố tiên quyết cho đầu tư trong nước và quốc tế phải dựa trên một Chính phủ không có đút lót, hối lộ và một xã hội không dung túng cho tham nhũng.

Kinh nghiệm của Philippines cho thấy, Cơ quan Thanh tra tại đây đã theo đuổi 8 ưu tiên và tất cả tạo nên các khung có tác động lẫn nhau và được biến thành kế hoạch hành động nhằm đạt được những mục tiêu phát triển khác nhau. Phòng Thanh tra đã thực hiện các chức năng thông qua một phương thức tiếp cận ba chạc là truy tố và phương thức trừng phạt; phương thức ngăn chặn tham nhũng và giáo dục phòng chống tham nhũng.

“Cảnh báo cho mọi người rằng tham nhũng sẽ bị pháp luật trừng trị vẫn là chưa đủ. Nhân dân cần phải thấy rằng gian lận trong Chính phủ có thể bị trừng trị thực sự và một số người đã học được bài học đó một cách khó nhọc. Tham nhũng không có chỗ trong xã hội của chúng ta và nhiệm vụ của chúng ta là chiến đấu chống lại nó với bất kỳ giá nào.” - Công tố viên, Tòa án tối cao Philippines nhấn mạnh.

Với những nỗ lực này, Cơ quan  Minh bạch quốc tế đã đánh giá Philippines có cải thiện trong Chỉ số nhận thức tham những mới hất, từ vị trí 134 năm 2010 tới 129 năm 2011, 105 năm 2012, 94 năm 2013 và lên vị trí 85/175 quốc gia trong năm 2014.

Về phía mình, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng  cũng cho biết, Việt Nam đang nỗ lực hết mình để đảm bảo sự công bằng cạnh tranh cho các khu vực kinh tế. Tuy nhiên, cũng như các quốc gia khác trong quá trình hội nhập, Việt Nam sẽ không tránh khỏi những khó khăn, đặc biệt trong vấn đề đảm bảo tính cạnh tranh công bằng, công khai trong các hoạt động này. Chính phủ Việt Nam chân thành cám ơn WB và các nhà tài trợ ngoài các hỗ trợ tài chính đã quan tâm chia sẻ ý tưởng cho Chính phủ, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành của Chính phủ Việt Nam, đặc biệt là trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Chỉ cần cải tiến 1% hiệu quả quản lý hợp đồng

Thông tin từ bà Lindsey Marchessault, Bộ phận Hợp đồng công khai, Vụ Quản trị, Nhóm ngành quản trị toàn cầu, Ngân hàng Thế giới, 9.500 tỷ USD là con số dịch vụ công được triển khai trên toàn thế giới. Chỉ cần cải tiến 1% hiệu quả quản lý hợp đồng, Chính phủ các nước đã có nhiều tiền để đầu tư cho xã hội hơn. Có thể nói, hiện nay, các Chính phủ đang rất quan tâm trong quản trị hiệu quả tài chính công. Việt Nam đã có những nỗ lực để công khai hóa các hoạt động kinh doanh của mình.

Hợp đồng công khai là một phong trào đang phát triển tập trung vào tăng cường tính công khai và sự tham gia trong hợp đồng công, tại tất cả các giai đoạn của quy trình hợp đồng và đối với tất cả các loại hợp đồng. Theo đó, việc công khai hợp đồng có thể giúp Chính phủ quản lý rủi ro tín dụng, quản lý ngân sách và đặc biệt là thỏa mãn được các đối tượng hưởng lợi.

Ở tầm quốc tế, các nước G7 và G20 đã đưa ra chuẩn mực liên quan việc thực hiện và quản lý hợp đồng, công bố thông tin để hoàn thiện cách công khai thông tin hợp đồng. Ở trong từng quốc gia, WB và các đối tác khác đã hỗ trợ Chính phủ trong công tác này. Các đối tác Hợp đồng công khai đã xây dựng một bộ nguyên tắc Hợp đồng công khai toàn cầu, hướng dẫn cho các Chính phủ và các tổ chức khi họ tìm cách làm cho hợp đồng mang tính công khai hơn. Cụ thể, tiêu chuẩn dữ liệu sẽ được xây dựng theo hướng mở đơn giản, có thể đọc được bằng các thiết bị điện tử. Tiêu chuẩn dữ liệu sẽ cho phép các chủ thể liên quan truy cập được những dữ liệu tập hợp chung, giúp sử dụng dữ liệu hợp đồng một cách hiệu quả hơn nữa và phát huy tốt hơn “giá trị của đồng tiền”.

Theo nguyên tắc,  tiêu chuẩn này sẽ là một công cụ để tăng cường khả năng sử dụng và khả năng hoạt động liên kết của dữ liệu hợp đồng được đăng tải, đồng thời, rà soát tính khả thi cả việc triển khai với những dữ liệu, hệ thống và kiến trúc thể chế hiện có.

Thực tế, nếu hệ thống quy định của Chính phủ bị méo mó đến nỗi những DN tiềm năng cũng bị cạn kiệt vì tiền “bôi trơn” trước khi họ có thể được phép kinh doanh, một môi trường như vậy làm sao có thể thu hút được những nhà lãnh đạo doanh nghiệp và đầu tư hiệu quả hơn? Xuất phát từ nhu cầu này, hiện nay có rất nhiều đối tác phát triển cung cấp hỗ trợ cho các chương trình Thanh tra có mục đích giảm chi phí tham nhũng cho đầu tư và thương mại, do đó, thúc đẩy được cạnh tranh công bằng và công khai. Một quốc gia nghiêm túc trong việc tạo ra một môi trường đầu tư lý tưởng thì nên tăng cường nỗ lực tạo sân chơi bình đẳng. Nói cách khác, khu vực tư nhân xứng đáng có được một hệ thống dẫn dắt tinh thần cho DN, cũng như một nền kinh tế mạnh mẽ, bền vững.

(T.Hương)