Thiếu sự chuẩn bị: Việt Nam chỉ đón nhận TPP như hiện tượng thiên nhiên

Theo thông tin mới nhất từ Hội nghị Bộ trưởng Thương mại 12 quốc gia tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) tại Singapore đã kết thúc ngày 10/12 mà không đạt được một thỏa thuận đầy đủ nào, do đó, các nước thành viên sẽ tiếp tục gặp vào tháng sau để có cuộc đàm phán hướng tới hoàn tất một thỏa thuận.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Theo TS. Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), thuộc Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, rất khó đoán định thời điểm ký TPP vì đối với Việt Nam còn quá nhiều điểm bất đồng trong đàm phán, liên quan đến không chỉ cấu trúc kinh tế mà cả cấu trúc xã hội.... Cuộc đàm phán mới đây nhất đã kết thúc mà không đạt được một thỏa thuận đầy đủ nào cho thấy Hiệp định TPP sẽ chưa thể hoàn tất tương đối trong năm nay khi những vướng mắc về thuế quan, quyền sở hữu trí tuệ và cải cách doanh nghiệp nhà nước chưa được giải quyết và đi đến thỏa thuận thống nhất.

Thêm vào đó, đặc điểm của đàm phán TPP là bí mật nên chúng ta lại càng khó khăn trong việc thông tin cho doanh nghiệp để họ có thể chuẩn bị trên diện rộng. Tuy nhiên, cần khẳng định, TPP sẽ mang lại lợi thế cho doanh nghiệp nào có khả năng tự tạo ra giá trị gia tăng và tuân thủ các điều kiện sản xuất hiện đại như đảm bảo điều kiện cho người lao động, bảo vệ môi trường, tôn trọng bản quyền... Nhưng các doanh nghiệp Việt Nam thường chưa chú trọng điều này và quy mô cũng còn nhỏ. Do đó, ngay cả khi có được những lợi thế nhất định như việc ưu đãi thuế cho xuất xứ sản phẩm thì chúng ta có thể không tận dụng được hết. Vì thế, chúng ta có thể lại phải nhờ đến những bạn hàng bên ngoài TPP như Trung Quốc hoặc Thái Lan. Điều này lý giải vì sao doanh nghiệp Trung Quốc rất quan tâm việc tận dụng cơ hội nếu Việt Nam gia nhập TPP.

TS Thành chia sẻ: Với những cuộc hội nhập lớn như thế này, các nước trong khu vực, chẳng hạn như Thái Lan, chuẩn bị rất rầm rộ và kĩ lưỡng, hay như Trung Quốc chuẩn bị đón đầu TPP bằng cách đầu tư vào Việt Nam. Tôi thấy Việt Nam chưa thật sự chủ động ở tất cả các cấp, các thành phần. Bài học gia nhập WTO cho thấy rõ điều đó. Khi không chủ động thì việc hội nhập sẽ chậm hơn và trong giai đoạn đầu thậm chí còn gặp phải những bất lợi.

“Thật sự là trong hai năm tới, TPP và AEC sẽ là những làn sóng khổng lồ tràn qua nền kinh tế chúng ta. Không có chuẩn bị và nhận thức rõ ràng, doanh nghiệp Việt Nam sẽ chỉ biết chấp nhận nó như những hiện tượng thiên nhiên và sự sống còn sau đó gần như may rủi.”  – TS. Nguyễn Đức Thành nhấn mạnh.

(T.Hương)