Thúc đẩy đầu tư chung trong tiểu vùng Mê Kông

Doanh nghiệp (DN) đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực liên quan đến tài nguyên thiên nhiên đang gặp không ít thách thức trong việc đảm bảo sự an toàn cho hoạt động đầu tư.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Tại Diễn đàn tài nguyên Mê Kông lần thứ 2 với chủ đề “Hợp tác đầu tư và Phát triển bền vững Khu vực tiểu vùng Mê Kông” do Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư ở nước ngoài (VAFIE) tổ chức ngày 10/5, Ông Vũ Văn Chung, Phó Cục trưởng Cục đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Tính đến nay, Việt Nam đã đầu tư sang 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng cộng 719 dự án đầu tư trực tiếp ra nước ngoài được cấp phép với tổng số vốn đăng ký là trên 29 tỷ USD, trong đó, vốn của các nhà đầu tư Việt Nam chiếm khoảng trên 13 tỷ USD. Đặc biệt, lưu vực sông Mê Kông là nơi tiếp nhận đầu tư lớn nhất của Việt Nam với vốn đăng ký khoảng 7 tỷ USD, chiếm 50% về số dự án và tổng số vốn đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài.

Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong khu vực Mê Kông, dòng đầu tư từ Việt Nam đã và đang có nhiều đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của các nước bạn. Tuy nhiên, đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam cũng gặp nhiều tồn tại và hạn chế. Bên cạnh các rủi ro về kinh tế, môi trường kinh doanh, luật pháp và văn hóa của nước sở tại,….nhiều khía cạnh khác về môi trường-xã hội chưa được DN và nhà đầu tư quan tâm.

Thực tế, trong cơ cấu đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài, các lĩnh vực liên quan đến tài nguyên thiên nhiên như phát triển thủy điện, khai khoáng, trồng cây công nghiệp và khai thác lâm sản chiếm tỷ trọng rất lớn. Tuy nhiên, các dự án này thường có nguy cơ gây nhiều tác động tiêu cực đến tài nguyên, hệ sinh thái và cộng đồng sở tại. Chính điều này đã khiến các nước sở tại ngày càng có các quy định chặt chẽ hơn để quản lý hoạt động khai thác tài nguyên của các nhà đầu tư. Do đó, DN Việt Nam đầu tư ra nước ngoài sẽ phải đổi mặt với không ít thách thức trong việc đảm bảo sự an toàn cho hoạt động đầu tư. Đặc biệt, trong trường hợp DN không đảm bảo tuân thủ các chính sách môi trường xã hội của nước sở tại và giải quyết được các xung đột với cộng đồng địa phương, DN Việt Nam có thể phải đối mặt với nhiều nguy cơ thất bại.

Chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm và coi trọng việc hợp tác phát triển kinh tế với các nước thuộc tiểu vùng sông Mê Kông, trong đó đặc biệt  là Camphuchia, Lào và Myanma. Tuy nhiên, để thúc đẩy hơn nữa các hoạt động đầu tư, thương mại, du lịch một cách bền vững vào khu vực này, nhiều chuyên gia cho rằng cần phải thực hiện nhiều giải pháp, trong đó trước tiên cải thiện hệ thống chính sách quản lý như thế nào để giảm thiểu các tác động không mong muốn từ các dự án đầu tư ra nước ngoài, nâng cao vị thế quốc gia trong khu vực đồng thời tạo điều kiện để DN đầu tư một cách an toàn, hiệu quả, có trách nhiệm. Bên cạnh đó, cần rà soát, đẩy nhanh việc ký kết và xây dựng các hiệp định, thỏa thuận hợp tác mới với các nước trong khu vực nhằm đảm bảo an toàn cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh của DN.

Còn theo GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch VAFIE, cần đẩy nhanh việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, kinh doanh; các chính sách liên quan đến thuế, hải quan, lao động; các thủ tục hành chính liên quan đến các hoạt động cấp phép đầu tư, kinh doanh, bảo đảm tính minh bạch, đồng bộ và thống nhất từ Trung ương đến địa phương nhằm giảm thời gian, chi phí cho các nhà đầu tư. Ngoài ra, cần có cơ chế phối hợp và hợp tác giữa các cơ quan Chính phủ và các nước cũng như cơ chế phối hợp giữa các địa phương trong khu vực với nhau cần được duy trì thường xuyên để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của DN.

(T.Hương)