Tìm kiếm lộ trình đối phó biến đổi khí hậu cho ĐB Sông Cửu Long

Diễn đàn Đồng bằng sông Cửu Long nhằm tìm kiếm những giải pháp mới cho công cuộc phát triển và ứng phó với biến đổi khí hậu hiện nay của các sinh kế bền vững và được cải thiện trong vùng.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Diễn đàn do Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn, Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ, và Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, Đại sứ quán Úc và Đại sứ quán Hà Lan đồng tổ chức.

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhấn mạnh tầm quan trọng của vùng trong công cuộc phát triển của toàn miền nam Việt Nam cũng như của cả quốc gia. Tuy nhiên khu vực này đang đối mặt với các thách thức rất lớn liên quan đến vấn đề nguồn nước, xâm nhập mặn và những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

“Nhận thức rõ về các thách thức này, cùng với các nỗ lực của cộng đồng quốc tế, Chính phủ Việt Nam đã và đang quyết liệt chỉ đạo và triển khai lồng ghép các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu vào các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, khu vực đồng băng sông Cửu Long luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ Việt Nam, chúng tôi luôn nêu cao quyết tâm chính trị và các ưu tiên đầu tư phát triển của Việt Nam cho khu vực này theo định hướng tổng hợp và bền vững, hướng đến một tương lai tươi sáng cho vùng đất trù phú nhưng cũng rất dễ bị tổn thương này.” - Phó Thủ tướng phát biểu.

Theo Đại sứ Úc, Hugh Borrowman, tất cả các đại biểu đều có chung quan tâm tới sự phát triển bền vững của khu vực ĐBSCL. Bên cạnh lý do phát triển bền vững về kinh tế và xã hội, một khu vực mạnh, giàu và tự tin sẽ tốt cho người dân Việt Nam, cho khu vực và thế giới.

Có thể nói chưa bao giờ vùng Đồng bằng sông Cửu Long lại đứng trước nhiều thách thức như hiện nay, bao gồm cả các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, nước biển dâng cũng như các áp lực ngày càng lớn của sự phát triển kinh tế xã hội còn chưa thực sự bền vững.

"Tôi xin lưu ý rằng, tương lai là không chắc chắn. Chính vì thế, chúng ta không thể có một tầm nhìn “cứng” cho khu vực này khi mà các yếu tố nội sinh lẫn ngoại sinh đang tương tác, tác động lẫn nhau và ảnh hưởng đến sự phát triển của khu vực đồng bằng và không thể tách rời khỏi sự phát triển của khu vực. Chính vì thế, chúng ta cũng cần phải xây dựng một lộ trình, trong đó có các kịch bản khác nhau, về đường lối phát triển cho khu vực này, kết hợp với các kịch bản phát triển khác như phát triển kinh tế, biến đổi khí hậu và nước biển dâng, phát triển thượng nguồn, v.v… mà chúng ta có thể lựa chọn đường lối phát triển tốt nhất cho khu vực này.” -  Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Minh Quang cho biết.

Tại Diễn đàn, các đại biểu cũng thảo luận về những thách thức đối với các cộng đồng và sinh kế của ngành nông nghiệp và thủy sản, là những thành tố quan trọng của kinh tế khu vực. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát đã nêu lên những thách thức cho sự phát triển trong vùng, đó là thoái hóa đất duyên hải cho sản xuất, lũ lụt, và cho rằng cần phát huy hơn nữa tiềm năng của khu vực nông nghiệp và thủy sản. Để phát triển bền vững nông nghiệp, nông thôn ĐBSCL phải khắc phục những thách thức và tồn tại nêu trên nông nghiệp ĐBSCL phải nhanh chống đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới trong mối quan hệ chặt chẽ đa ngành, nông nghiệp ĐBSCL phải chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa cạnh tranh quốc tế hướng tới chất lượng cao, giá trị gia tăng cao và bền vững trên cơ sở tiếp tục phát huy cao hơn lợi thế về sản xuất lúa gạo, tôm, cá tra, trái cây (cây ăn quả có múi, xoài, nhãn…).”

Đại biểu tham gia Diễn đàn cũng nghe các bài học từ sự phát triển của các hệ Đồng bằng khác, điển hình như tại Hà Lan, dọc bờ biển sử dụng các giải pháp ‘mềm’ và giải pháp ‘cứng’. Điều tối quan trọng là cần có sự tham gia của các bên liên quan để tìm kiếm các giải pháp tối ưu và giúp quá trình ra quyết định được thực thi từ dưới lên.”

“Để chúng ta đi được từ một khung khuyến nghị chung tới những hành động chắc chắn cụ thể hơn nữa yêu cầu phải có ba nhân tố quan trọng, đầu tiên là phải củng cố và cải thiện các cơ chế thể chế cho phép phối hợp liên tỉnh và liên ngành trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Thứ hai là phải xác định ra những đầu tư ít hối tiếc nhất và những chính sách môi trường thông minh phù hợp với những khuyến nghị trong Kế hoạch Đồng bằng sông Cửu Long. Thứ ba là phải chủ động huy động được các nguồn lực để thiết lập một cơ chế tài chính cho Đồng bằng sông Cửu Long, cho phép và thúc đẩy đầu tư chiến lược đối với phát triển và biến đổi khí hậu.” - Bà Victoria Kwakwa, Giám đốc quốc gia của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam gợi ý.

(T.Hương)