Việt Nam: Đối tác thứ hai của AFD trên toàn cầu

Là một định chế tài chính công, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) đã hoạt động hơn 70 năm trong công cuộc chống nghèo đói và tạo thuận lợi cho sự phát triển bền vững ở các nước Nam bán cầu và ở vùng hải ngoại thuộc Pháp. Hiện Việt Nam là đối tác thứ hai của AFD trên toàn cầu với cam kết tài trợ hơn 1,5 tỷ Euro.

AFD áp dụng hình thức tài trợ không có bảo lãnh của Chính phủ.AFD áp dụng hình thức tài trợ không có bảo lãnh của Chính phủ.
Hiện diện ở 4 lục địa với mạng lưới 71 chi nhánh và văn phòng đại diện, AFD tài trợ và hỗ trợ các dự án để cải thiện điều kiện sống của người dân, hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế và bảo vệ trái đất. Năm 2013, AFD đã dành 7,8 tỷ Euro để tài trợ cho những dự án ở các nước đang phát triển và khu vực hải ngoại, qua đó đạt mức cam kết cao nhất từ trước đến nay. AFD cũng tham gia tích cực vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu : 50% các dự án tài trợ của cơ quan có tác động tích cực đối với khí hậu (2,4 tỷ Euro dành cho 77 dự án phát triển).
 
AFD có mặt tại Việt Nam kể từ năm 1994 và đã cam kết tài trợ hơn 1,5 tỷ Euro. Việt Nam là một trong những đối tác hàng đầu của AFD, với 75 dự án được AFD tài trợ cho tới nay. Sự hỗ trợ ban đầu dành cho phát triển nông thôn (công trình thủy nông, hỗ trợ cho các ngành nông sản, hỗ trợ cho người nông dân thông qua các ngân hàng chuyên trách hoặc tài chính vi mô), đã được bổ sung bằng sự hỗ trợ phát triển các công trình hạ tầng lớn trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông, cấp nước sạch và thoát nước – vệ sinh môi trường. Hiện nay, chiến lược của AFD được phát triển xoay quanh ba định hướng : phát triển đô thị bền vững ; hỗ trợ cho lĩnh vực sản xuất theo phương thức đảm bảo trách nhiệm xã hội và môi trường ; chống biến đổi khí hậu.
 
Năm 2013, AFD đã cam kết 146 triệu Euro tại Việt Nam cho các dự án trong các lĩnh vực tài chính vi mô, phát triển đô thị, cơ sở hạ tầng nông thôn, môi trường và chống biến đổi khí hậu.
 
Những đổi mới để hỗ trợ cho Việt Nam
 
Theo ông Rémi GENEVEY, Giám đốc AFD Việt Nam, trong năm 2014 và các năm tới đây, mục tiêu của AFD là duy trì mức cam kết tài trợ tối thiểu là 100 triệu Euro/năm, tập trung ưu tiên cho các lĩnh vực năng lượng, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển đô thị bền vững, bước đầu cũng đang quan tâm đến lĩnh vực y tế. AFD nỗ lực để liên tục điều chỉnh chiến lược và các công cụ của mình nhằm thích ứng với những thách thức mới về kinh tế, xã hội và môi trường của Việt Nam. AFD là cơ quan phát triển duy nhất cấp các khoản vay trực tiếp hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp Nhà nước mà không có bảo lãnh tài chính của Chính phủ Việt Nam. Đây là hình thức tăng cam kết tài trợ của AFD cho Việt Nam mà không làm tăng gánh nặng nợ công cho Chính phủ. Hình thức tài trợ không có bảo lãnh của Chính phủ này là một đòn bẩy để hỗ trợ các doanh nghiệp tăng cường sự tự chủ đồng thời không làm tăng nợ nước ngoài của Chính phủ.
 
Giống như vài năm trở lại đây, AFD vẫn duy trì tài trợ 20 triệu euro cho Chính phủ Việt Nam trong lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu, ngoài ra cũng có các khoản tài trợ khác như hỗ trợ phát triển tài chính vi mô cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam, Dự án phát triển thủy lợi, Dự án phát triển đô thị TP Hồ Chí Minh, Lào Cai và Khánh Hòa.
 
Trong các dự án về CSHT, thời gian triển khai dự án và giải ngân thường kéo dài. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải dự án cơ sở hạ tầng nào cũng bị kéo dài, điển hình là Dự án đường dây truyền tải điện Pleiku – Cầu Bông đã được bàn giao sớm hơn cả dự định. Ngoài ra, nhiều dự án cơ sở hạ tầng khác cũng được thực hiện rất tốt. Tuy nhiên, với Dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm đoạn Nhổn - Ga Hà Nội bị kéo dài thời gian. Nhưng vì đây là dự án đặc thù với điều kiện khác biệt, cũng như chưa có kinh nghiệm làm chủ dự án đã làm tiến độ Dự án bị chậm. Thực tế, do bị kéo dài về thời hạn thi công từ 2010 đến 2018 nên đương nhiên, chi phí cho hợp đồng tư vấn, thiết kế bổ sung, cũng như giám sát thi công… tương đương 32 triệu Euro cũng bị phát sinh thêm, hoàn toàn không phải là khoản phạt chậm tiến độ như báo chí đã đưa tin.
 
Cùng với Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), AFD cũng hỗ trợ cho Bộ Kế hoạch & Đầu tư (MPI) trong những nỗ lực phát triển quan hệ Đối tác Công tư (PPP). Cuối cùng, Cơ quan cũng là một đối tác quan trọng của Chính phủ Việt Nam trong lĩnh vực chống biến đổi khí hậu, thông qua các dự án khác nhau (SPRCC, chống ngập lụt, giao thông công cộng,…) cũng như thông qua sự hỗ trợ tích cực cho cuộc thảo luận xoay quanh những chính sách ngành về chủ đề này, nhất là với triển vọng về COP 21 mà Pháp sẽ là nước tổ chức vào năm 2015.
 
(T.Hương)