Một số điểm cần chú ý trong hoạt động vay và bảo lãnh vay vốn nước ngoài.

Trong hoạt động vay và bảo lãnh vay vốn nước ngoài, cần chú ý những điểm sau:
Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

1. Cơ chế quản lý chung.

Các hoạt động vay, trả nợ nước ngoài và quản lý nợ nước ngoài của Việt Nam thuộc phạm vi điều chỉnh của  Nghị định số 134/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 1/11/2005 ban hành Quy chế quản lý vay và trả nợ nước ngoài và Quyết đinh số 272/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 28/11/2006 ban hành Quy chế cấp và quản lý bảo lãnh Chính phủ đối với vay nước ngoài.

Theo các văn bản này, mục tiêu của việc quản lý nhà nước về  vay, trả nợ nước ngoài nhằm:

* Đáp ứng được các yêu cầu về huy động vốn của các thành phần kinh tế với chi phí thấp nhất cho đầu tư phát triển đất nước và cơ cấu lại nền kinh tế theo các định hướng, chiến lược phát triển kinh tế, xã hội.

* Đảm bảo quản lý, phân bổ và sử dụng vốn có hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và áp lực đối với các nguồn lực quốc gia (ngân sách Nhà nước, Quỹ Dự trữ ngoại hối của quốc gia), đảm bảo an toàn nợ và an ninh tài chính quốc gia.

* Tạo điều kiện tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế.

2. Các biểu hiện cần chú ý.

Thời gian gần đây, lợi dụng các chủ trương và chính sách mở cửa của Việt Nam, đã có nhiều tổ chức và cá nhân (cả trong nước và ngoài nước đã tự xưng là đại diện của các đinh chế tài chính nước ngoài và các tổ chức tài chính quốc tế) đã gặp giới doanh nghiệp Việt Nam và lãnh đạo nhiều Bộ, ngành và các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương để đưa ra các bản chào các khoản tín dụng nước ngoài với số tiền khá lớn, lãi suất cực kỳ ưu đãi (thực sự là phi thị trường), thời hạn cho vay (bao gồm thời gian ân hạn) đến 15 năm, thậm chí 20 năm.

Tuy nhiên, để tiếp cận vay được các khoản tín dụng nước ngoài này các đối tượng tự xưng nêu trên đều yêu cầu nhất thiết phải có bảo lãnh của Chính phủ, cụ thể là Bộ Tài chính hoặc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Qua quá trình  thẩm tra, Bộ Tài chính đã xác định được một số dạng vấn đề như sau:

- Dự thảo các hợp đồng vay vốn được chuẩn bị tinh vi, ràng buộc trách nhiệm Người bảo lãnh, Người được bảo lãnh (người vay) và có quy định đồng thời được điều chỉnh theo cả luật Việt Nam và luật nước ngoài, trong khi đó, trên thực tế, điều này không thể thực hiện được vì pháp luật hai nước đương nhiên khác nhau.

- Nội dung các thư bảo lãnh này chủ yếu nhằm mục đích ràng buộc trách nhiệm của Người bảo lãnh (Bộ Tài chính hoặc Ngân hàng Nhà nước) sẽ phải thanh toán cho Người thụ hưởng bảo lãnh một khoản tiền khi đến hạn quy định, bất luận khoản vay có được giải ngân hay không, trong khi đó lại không quy định rõ ràng, minh bạch quyền và nghĩa vụ của bên cho vay

- Thực chất, các Thư bảo lãnh nếu được ký ban hành sẽ đương nhiên trở thành công cụ nợ có thể luân chuyển (mua, bán, chuyển nhượng hoặc chiết khấu) trên thị trường vốn quốc tế.

Do sức hấp dẫn của các bản chào tín dụng (thực chất là điều kiện tín dụng phi thị trường) nên có không ít doanh nghiệp trong nước, các Bộ ngành và chính quyền các cấp đã mất thời gian và cả tiền bạc vào việc đón tiếp, thương thảo các bản chào tín dụng kiểu lừa đảo trên.

3. Ý kiến của Bộ Tài chính.

Nhằm bảo đảm các mục tiêu quản lý Nhà nước về  vay, trả nợ nước ngoài,  Bộ Tài chính xin thông báo và đề nghị:

- Các Bộ ngành, lãnh đạo chính quyền các cấp và doanh nghiệp hết sức cảnh giác với các đối tượng môi giới kiểu lừa đảo này, tuyệt đối không cử các đoàn ra nước ngoài để thương thảo các hợp đồng tín dụng kiểu này để tránh tiền mất, tật mang.

- Tại các địa phương, khi gặp các trường hợp nêu trên, cần sớm liên hệ với Ngân hàng Nhà nước ở các tỉnh, thành phố để được hướng dẫn thực hiện quy định của pháp luật về quản lý vay và trả nợ nước ngoài.

- Ở trung ương, cần liên hệ với: Bộ Tài chính (Vụ Tài chính đối ngoại) và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Vụ Tín dụng) để được hướng dẫn thêm về pháp luật liên quan đến Bảo lãnh của Chính phủ đối với khoản vay nước ngoài, Trung tâm thông tin tín dụng thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để xác minh tính xác thực của người chào các khoản tín dụng, cũng như tính thực tế của các điều kiện tín dụng được nêu ra trong bản chào trên cơ sở thị trường vốn quốc tế tại thời điểm đó.

- Khi phát hiện thấy có âm mưu lừa đảo, đề nghị báo cáo cho cơ quan an ninh của Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ươmg để có biện pháp xử lý kịp thời đối với hành vi này.

(Theo Vụ Tài chính Đối ngoại - Bộ Tài chính)