Nên chỉnh sửa tiêu chí đánh giá cung cấp dịch vụ công trực tuyến

(eFinance Online) - Năm 2019, Bộ Tài chính sẽ tập trung triển khai các nội dung chính như: Nghiên cứu, triển khai áp dụng các công nghệ của cuộc CMCN 4.0: dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, chuỗi khối... Xây dựng kế hoạch triển khai kiến trúc Chính phủ điện tử, kiến trúc cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính và tổ chức đôn đốc, giám sát quá trình tổ chức triển khai thực hiện.Tập trung nguồn lực triển khai thực hiện các dự án thuộc đề án “Xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính” đảm bảo tuân thủ theo định hướng kiến trúc Chính phủ điện tử, kiến trúc cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính. 
Ảnh: Quang Minh.Ảnh: Quang Minh.

Nâng tầm dịch vụ công trực tuyến

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính sẽ đẩy mạnh triển khai cung cấp dịch vụ công và xây dựng hệ thống thông tin một cửa điện tử của Bộ Tài chính theo quy định của Nghị định số 61/2018/NĐ-CP của Chính phủ về thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính và Quyết định 2204/QĐ-BTC của Bộ Tài chính về danh mục dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 ngành Tài chính triển khai giai đoạn 2018-2019.

Nâng cấp, triển khai hệ thống quản lý văn bản và điều hành của Bộ Tài chính, trục liên thông văn bản Bộ Tài chính, hệ thống quản lưu trữ đáp ứng yêu cầu về việc gửi, nhận văn bản điện tử giữa các cơ quan trong hệ thống hành chính nhà nước theo Quyết định số 28/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản hướng dẫn. Tổ chức xây dựng và đưa vào vận hành Trung tâm Giám sát an ninh thông tin Bộ Tài chính để thực hiện chức năng theo dõi, giám sát an toàn thông tin, cảnh báo sớm và xử lý các cuộc tấn công mạng đối với các hệ thống thông tin của Bộ Tài chính.

Khó khăn cần tháo gỡ

Tuy nhiên trong quá trình ứng dụng CNTT, Bộ Tài chính gặp một số khó khăn vướng mắc như: Nghị định thay thế Nghị định số 102/2009/NĐ-CP chưa ban hành; thuê dịch vụ CNTT gặp nhiều khó khăn; thiếu hành lang pháp lý cho việc ứng dụng công nghệ của CMCN 4.0; hệ thống văn bản quy định triển khai Luật An toàn thông tin mạng khá phức tạp... 

Để khắc phục những khó khăn này, Bộ Tài chính cho rằng: Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 102/2009/NĐ-CP đã được xin ý kiến các thành viên Ủy ban Quốc gia về Chính phủ điện tử đã có nhiều tháo gỡ các tồn tại vướng mắc trong triển khai ứng dụng CNTT và Bộ Tài chính đã có ý kiến tham gia; do đó, đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành để đảm bảo cơ sơ pháp lý cho triển khai ứng dụng CNTT, đáp ứng yêu cầu triển khai cuộc CMCN lần thứ 4.

Với yêu cầu của việc triển khai cuộc CMCN 4.0, việc ứng dụng công nghệ mới đòi hỏi phải thực hiện nhanh để tận dụng tối đa thành quả, tiết kiệm nguồn lực, nâng cao năng suất chất lượng thì hình thức thuê dịch vụ là trở thành lựa chọn tất yếu. Tuy nhiên, việc triển khai thuê dịch vụ CNTT trong thời gian qua chưa được đẩy mạnh do gặp các khó khăn về xác định chi phí thuê (nhất là khi xác định thuê dịch vụ quản trị, an toàn bảo mật, phần mềm quản lý chuyên ngành...). Để đẩy mạnh hình thức thuê dịch vụ CNTT, song song với việc trình Chính phủ ban hành Nghị định thay thế Nghị định 102/2009/NĐ-CP và Quyết định số 80/QĐ-TTg, đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng và có văn bản hướng dẫn cụ thể về lập dự toán thuê dịch vụ, các phương pháp tính giá thuê, đặc biệt là sớm ban hành và văn bản về tiêu chuẩn, định mức đối với thuê dịch vụ quản trị, an toàn bảo mật, phần mềm quản lý chuyên ngành; ban hành mẫu hợp đồng khung dịch vụ... Ngoài ra, đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông nghiên cứu và báo cáo Chính phủ về định hướng dịch chuyển cơ cấu đầu tư sang thuê dịch vụ đối với cơ quan QLNN, quy định một số loại hình triển khai thí điểm theo hình thức bắt buộc, khuyến khích thuê…

Bộ Thông tin và Truyền thông với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực CNTT thực hiện các hoạt động dẫn hướng, tạo hành lang pháp lý cho việc ứng dụng công nghệ của CMCN 4.0, cụ thể: Đẩy mạnh cải cách thể chế để tạo điều kiện cho công nghệ 4.0 được ứng dụng trong thực tiễn trong hoạt động quản lí nhà nước: triển khai văn phòng điện tử; pháp lý hoá việc sử dụng thư điện tử trong các cơ quan quản lý nhà nước; xây dựng hệ thống định danh tổ chức điện tử,... Nghiên cứu trình Chính phủ các giải pháp thúc đẩy phát triển chính phủ điện tử trên nền tảng số hóa và trực tuyến hóa các dịch vụ công; pháp lý hoá hồ sơ điện tử tiến tới bãi bỏ hoàn toàn hồ sơ giấy trong thực hiện các thủ tục hành chính công. Nghiên cứu và xây dựng hoàn thiện khung pháp lý tạo ra những cơ chế và tiêu chuẩn cho việc thu thập, quản lý và chia sẻ dữ liệu nhà nước và công cộng, kết hợp.

Hiện nay, hệ thống văn bản quy định triển khai Luật An toàn thông tin mạng khá phức tạp, tồn tại những nội dung chưa phù hợp với thực tế, gây khó khăn cho các đơn vị khi triển khai, đặc biệt trong bối cảnh các cơ quan Nhà nước thiếu trầm trọng nguồn lực về nhân sự. Ngoài ra, Bộ Công an đang chủ trì xây dựng các văn bản quy định chi tiết Luật An ninh mạng, nếu không được rà soát cụ thể có thể tạo ra các quy định chồng chéo với các quy định của Luật An toàn thông tin mạng; Kiểm toán Nhà nước cũng đang xây dựng, sắp ban hành hướng dẫn kiểm toán về hệ thống công nghệ thông tin, trong đó bao gồm nội dung về an toàn thông tin, có thể quy định các nội dung kiểm tra chưa đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước về an toàn thông tin.

Vì vậy, đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông: Quan tâm, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong việc xây dựng các văn bản quy định chi tiết Luật An ninh mạng để tránh quy định chồng chéo. Quan tâm, phối hợp chặt chẽ với Kiểm toán Nhà nước trong việc xây dựng Hướng dẫn kiểm toán hệ thống công nghệ thông tin để đảm bảo nội dung kiểm toán đồng bộ với các văn bản quy định của Nhà nước về ứng dụng CNTT. Rà soát các quy định, tiêu chuẩn do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành về an toàn thông tin, tránh trùng lắp hoặc đảm bảo tính khả thi, như trường hợp Bộ đã ban hành Thông tư 03/2017/TT-BTTTT các yêu cầu cơ bản về an toàn đối với hệ thống thông tin, sau đó ban hành Tiêu chuẩn TCVN 11930:2017 về các yêu cầu cơ bản về an toàn thông tin đối với hệ thống thông tin; hoặc như việc quy định tiêu chuẩn kết nối, chia sẻ thông tin về mã độc mà chỉ có một số ít phần mềm phòng diệt mã độc trong nước đáp ứng được (công văn số 2290/BTTTT-CATTT ngày 17/7/2018 của Bộ Thông tin và Truyền thông hướng dẫn kết nối, chia sẻ thông tin về mã độc giữa các hệ thống kỹ thuật).

Để phù hợp với chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc đảm bảo cung cấp hiệu quả dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) của các Bộ, ngành, địa phương, cần thiết phải rà soát, lựa chọn các DVCTT thật sự thiết yếu với người dân, doanh nghiệp, có số lượng giao dịch lớn để triển khai, Bộ Tài chính kiến nghị Bộ Thông tin và Truyền thông xem xét, chỉnh sửa tiêu chí đánh giá về cung cấp DVCTT theo hướng như sau: Tính tỷ lệ các DVCTT mức 3, 4 đã triển khai trên tổng số các TTHC có khả năng cung cấp thành DVCTT mức độ 3,4. Cụ thể, chỉ tính tỷ lệ DVCTT mức độ 3, 4 trên tổng số TTHC phải triển khai DVCTT mức độ 3, 4. Các Bộ, ngành, địa phương cần xác định rõ số TTHC phải triển khai thành DVCTT mức độ 3, 4 và các TTHC không thể triển khai thành DVCTT mức độ 3, 4 do số lượng hồ sơ tiếp nhận ít, không hiệu quả hoặc do chế độ mật... để làm cơ sở xác định.

Thực hiện Quyết định số 985/QĐ-TTg ngày 8/8/2018 ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị định số 61/2018/NĐ-CP ngày 23 tháng 4 năm 2018 của Chính phủ về thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Văn phòng Chính phủ sớm có đánh giá, lựa chọn và khuyến cáo sử dụng phần mềm một cửa điện tử thống nhất cho cấp bộ, cấp tỉnh và triển khai thí điểm phần mềm một cửa điện tử thống nhất tại một số Bộ và địa phương như theo quy định tại Quyết định số 985/QĐ-TTg.

Thông tư số 28/2009/TT-BTTTT ngày 14/9/2009 quy định việc áp dụng tiêu chuẩn, công nghệ hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông phù hợp với xu thế phát triển của xã hội; tuy nhiên, bộ tiêu chuẩn khi áp dụng còn chưa phù hợp với đặc thù, điều kiện của Việt Nam nên khi triển khai các Bộ, ngành còn lúng túng, vừa làm vừa phải tìm hiểu dẫn đến thời gian triển khai bị kéo dài và hiệu quả không cao. Do đó, đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành một hệ thống tiêu chuẩn cụ thể để các Bộ, ngành dễ dàng áp dụng trong việc triển khai hỗ trợ người khuyết tận tiếp cận, sử dụng thông tin. Theo Luật người khuyết tật số 51/2010/QH12 có phân loại thành nhiều loại khuyết tật khác nhau (Khuyết tật vận động; Khuyết tật nghe, nói; Khuyết tật nhìn; Khuyết tật thần kinh, tâm thần; Khuyết tật trí tuệ), đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông khảo sát, nghiên cứu kỹ từng đối tượng để quy định rõ các tiêu chuẩn áp dụng với từng đối tượng cụ thể (nội dung chi tiết Bộ Tài chính đã tham gia ý kiến tại công văn số 9790/BTC-THTK ngày 11/8/2018).

Kim Liên