2016: Hải quan sẽ cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức 4

(eFinance) - Trong thời gian vừa qua, Tổng cục Hải quan đã quán triệt và nghiên cứu nghiêm túc đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin (CNTT) và cụ thể hóa thành Chiến lược, kế hoạch, chương trình phát triển CNTT của ngành. Kết quả ứng dụng CNTT đã thúc đẩy mạnh mẽ cải cách thủ tục hành chính (TTHC) trong lĩnh vực hải quan, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp (DN).
2016: Hải quan sẽ cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức 4

Ngày 14/10/2015, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 36a/NQ-CP về Chính phủ điện tử với mục tiêu đẩy mạnh phát triển Chính phủ điện tử, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan Nhà nước, phục vụ người dân và DN ngày càng tốt hơn, công khai, minh bạch hoạt động của các cơ quan Nhà nước trên môi trường mạng. Ngày 24/12/2015, Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch hành động của Bộ Tài chính thực hiện Nghị quyết số 36a/NQ-CP về Chính phủ điện tử theo Quyết định số 2765/2015/QĐ-BTC.

Là một cơ quan quản lý nhà nước, ngành Hải quan xác định việc triển khai hiệu quả Nghị quyết số 36a/NQ-CP về Chính phủ điện tử có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng đối với công tác cải cách TTHC trong lĩnh vực hải quan và tạo thuận lợi cho DN. Trên cơ sở Nghị quyết số 36a/NQ-CP và kế hoạch hành động của Bộ Tài chính và bám sát tình hình thực tiễn của ngành, Tổng cục Hải quan đã xây dựng kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 36a/NQ-CP với các nội dung như sau:

Tổng cục Hải quan quyết tâm thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết số 36a/NQ-CP của Chính phủ về Chính phủ điện tử trong lĩnh vực hải quan, đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong tất cả các khâu nghiệp vụ quản lý nhà nước về hải quan, đẩy mạnh cải cách TTHC, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, đồng thời tạo thuận lợi hơn nữa cho người dân và DN với các mục tiêu cụ thể như sau: Phấn đấu đến hết năm 2016, xây dựng và cung cấp các dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 thông qua Cổng thông tin điện tử Hải quan đối với các TTHC thuộc các lĩnh vực: khai báo hải quan và thông quan hàng hóa, khai báo phương tiện vận tải đường biển, đường hàng không, thanh toán thuế, phí và lệ phí, miễn giảm hoàn thuế.

Tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS thông qua Dự án JICA hỗ trợ kỹ thuật nâng cao hiệu quả hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS và các giải pháp liên quan khác, phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về hải quan, tuân thủ các luật (Luật Hải quan sửa đổi, bổ sung năm 2014, Luật Thuế Xuất nhập khẩu) và hội nhập quốc tế về hải quan.

Thực hiện tốt vai trò đơn vị đầu mối trong việc điều phối, giám sát, đôn đốc các Bộ, ngành trong việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN. Thực hiện hiệu quả, đảm bảo đúng tiến độ các nội dung kỹ thuật, nghiệp vụ, pháp lý và các nội dung khác do Tổng cục Hải quan chủ trì liên quan đến Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN. Chuẩn bị sẵn sàng kết nối các khu vực khác đáp ứng yêu cầu triển khai Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU và Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP),…

Tăng cường kết nối trao đổi thông tin giữa cơ quan Hải quan với các cơ quan quản lý nhà nước, các ngân hàng thương mại và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, bảo hiểm và các dịch vụ khác có liên quan. Phấn đấu đến năm 2020 đạt hải quan điện tử “mọi lúc, mọi nơi, trên mọi phương tiện”.

Để hoàn thành các mục tiêu nói trên, trong thời gian tới, Tổng cục Hải quan tập trung thực hiện các nội dung sau:

Một là tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu quả Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS: Thực hiện duy trì, giám sát và vận hành hệ thống VNACCS/VCIS ổn định, an ninh, an toàn 24/7. Nâng cao chất lượng hỗ trợ người sử dụng trong ngành Hải quan và DN trong việc sử dụng hệ thống VNACCS/VCIS; thực hiện Dự án JICA hỗ trợ kỹ thuật nâng cao hiệu quả hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS giai đoạn 2015 – 2018 đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng và hiệu quả; rà soát các quy định nghiệp vụ từ đó sửa đổi bổ sung để phù hợp với thực tế cũng như khả năng đáp ứng của hệ thống.

Đồng thời xác định rõ yêu cầu quản lý từ đó làm rõ nhu cầu phải bổ sung chức năng cho hệ thống VNACCS/VCIS; rà soát, đánh giá toàn bộ các vướng mắc liên quan đến việc vận hành hệ thống từ đó ban hành các tài liệu hướng dẫn, phổ biến đến cán bộ, công chức hải quan và cộng đồng DN về phương thức vận hành hệ thống. Đồng thời, để nâng cao hiệu quả sử dụng hệ thống VNACCS/VCIS, Tổng cục Hải quan sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo, hướng dẫn vận hành cho công chức trong toàn ngành sử dụng hệ thống VNACCS/VCIS, đảm bảo thực hiện đúng quy trình, chức năng, nghiệp vụ đề ra; nghiên cứu, đánh giá mô hình kết nối hệ thống VNACCS/VCIS và các hệ thống liên quan để đề xuất các giải pháp CNTT tiên tiến nhất phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ.

Hai là, triển khai thành công Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN, trong đó tập trung các nội dung sau: Củng cố, xây dựng, triển khai hệ thống thông tin phục vụ triển khai Cơ chế hải quan một cửa quốc gia, trong đó tập trung nâng cấp, bổ sung các chức năng phục vụ triển khai các thủ tục mới và rà soát, chuẩn hóa lại kiến trúc hệ thống.

Củng cố và triển khai mở rộng Cơ chế một cửa quốc gia: Triển khai mở rộng theo kế hoạch tổng thể triển khai Cơ chế một cửa giai đoạn 2016-2020 được phê duyệt, bao gồm: mở rộng triển khai kết nối với các bộ, ngành mới là Bộ Quốc phòng, VCCI...

Củng cố lại việc triển khai các thủ tục đang thực hiện trên Cơ chế một cửa ASEAN: Kết nối chính thức với các nước ASEAN trao đổi thông tin ATIGA C/O form D và các chứng từ khác theo kế hoạch được thống nhất giữa các nước ASEAN. Xây dựng và trình ban hành kế hoạch tổng thể triển khai Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 2016-2020. Thực hiện công tác điều phối chung và kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các bộ, ngành.

 Xây dựng và ban hành cơ sở pháp lý phục vụ triển khai cơ chế một cửa quốc gia: Hoàn thành thủ tục phê chuẩn Nghị định thư về khung pháp lý thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN; trình ban hành các văn bản hướng dẫn về thực hiện các thủ tục hành chính với các bộ, ngành thông qua Cơ chế một cửa quốc gia, trong đó có Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định thủ tục điện tử đối với tàu thuyền vào, rời cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng dầu khi ngoài khơi thông qua Cơ chế một cửa quốc gia.

Phối hợp với các Bộ Khoa học và Công nghệ, Thông tin và Truyền thông, Văn hóa Thể thao và Du lịch, Công thương xây dựng và ban hành văn bản pháp lý về thực hiện TTHC thông qua Cơ chế một cửa quốc gia; xây dựng và trình ban hành các văn bản hướng dẫn với các bộ mới kết nối năm 2016 về thực hiện thủ tục hành chính thông qua Cơ chế một cửa quốc gia.

Triển khai Dự án mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN. Thực hiện tốt vai trò đơn vị đầu mối trong việc điều phối, giám sát, đôn đốc các bộ, ngành trong việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN. Thực hiện hiệu quả, đảm bảo đúng tiến độ các nội dung kỹ thuật, nghiệp vụ, pháp lý và các nội dung khác do Tổng cục Hải quan chủ trì liên quan đến Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN.

Ba là thực hiện việc kết nối trao đổi thông tin giữa cơ quan hải quan với các cơ quan quản lý nhà nước, các ngân hàng thương mại và các DN hoạt động trong lĩnh vực logistics, bảo hiểm và các dịch vụ khác có liên quan, bao gồm:  Mở rộng kết nối, trao đổi thông tin với các ngân hàng thương mại phục vụ thanh toán điện tử; thực hiện nâng cấp Cổng thông tin điện tử Hải quan cung cấp thông tin tờ khai hải quan dưới dạng dữ liệu điện tử cho các cơ quan liên quan; triển khai và tiếp nhận Cổng thông tin thương mại quốc gia; xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế cung cấp, sử dụng thông tin tờ khai hải quan điện tử.

Bốn là nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến của Tổng cục Hải quan, cụ thể: Trong năm 2016, triển khai nâng cấp, xây dựng các dịch vụ công trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử Hải quan để đảm bảo dịch vụ công của ngành Hải quan được cung cấp trực tuyến tối thiểu mức độ 3 theo lộ trình của Bộ Tài chính.

Năm 2017, cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 đối với các thủ tục hành chính cốt lõi thuộc các lĩnh vực: khai báo hải quan và thông quan hàng hóa, khai báo phương tiện vận tải đường biển, đường hàng không, thanh toán thuế, phí và lệ phí, miễn giảm hoàn thuế với mức độ an ninh, an toàn cao nhất.

Xây dựng, ban hành và tổ chức triển khai Quyết định của Tổng cục Hải quan phê duyệt kế hoạch phát triển, vận hành hệ thống Cổng thông tin điện tử ngành Hải quan giai đoạn 2016 - 2020. Tiến hành rà soát tổng thể số TTHC, đảm bảo cắt giảm và đơn giản hóa tối đa TTHC theo phương pháp quản lý mới; đề xuất sửa đổi các văn bản pháp lý có liên quan để đơn giản hóa và điện tử hóa việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ TTHC.

Năm là tăng cường và đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong các lĩnh vực quản lý nhà nước về hải quan: Theo đó, trong thời gian tới, Tổng cục Hải quan sẽ tiến hành rà soát, nâng cấp các hệ thống CNTT cốt lõi của ngành Hải quan để đáp ứng yêu cầu triển khai Luật Hải quan sửa đổi và Nghị định, Thông tư hướng dẫn, quy trình thủ tục hải quan cụ thể; nâng cấp hệ thống thông tin quản lý cơ sở dữ liệu (CSDL) giá tính thuế; quản lý CSDL danh mục biểu thuế và phân loại mức thuế;  mở rộng ứng dụng CNTT trong các lĩnh vực nghiệp vụ hải quan liên quan tới miễn, giảm, hoàn thuế, kết nối hệ thống với các cơ quan kinh doanh cảng, kho ngoại quan, cửa hàng miễn thuế, thủ tục quá cảnh, xử lý thông tin về hàng hóa và phương tiện vận tải qua đường biển, đường hàng không, đường bộ; nâng cấp hệ thống quản lý rủi ro theo chương trình quản lý tuân thủ, DN tự nguyện; triển khai hạ tầng truyền thông theo mô hình mới để đảm bảo yêu cầu thực hiện công tác nghiệp vụ của ngành Hải quan an ninh, an toàn và không bị gián đoạn (24/7), đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế.

Bên cạnh đó, trong thời gian tới, Tổng cục Hải quan cũng tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả của các hệ thống CNTT trong lĩnh vực thông quan, quản lý thu thuế, quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan, điều tra chống buôn lậu, thống kê hải quan và các ứng dụng văn phòng khác.

Cùng với việc triển khai kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa giai đoạn 2016 – 2020, kế hoạch ứng dụng CNTT ngành Hải quan giai đoạn 2016 – 2020, việc triển khai thành công Nghị quyết 36a/NQ-CP trong lĩnh vực hải quan sẽ là động lực để thúc đẩy cải cách hành chính sâu rộng trong lĩnh vực hải quan, tạo môi trường thông thoáng và ngày càng thuận lợi hơn cho DN trong hoạt động kinh doanh nói chung và làm thủ tục hải quan nói riêng.

(Cục trưởng Cục CNTT và Thống kê hải quan Nguyễn Mạnh Tùng)