Bộ Công Thương sẵn sàng kết nối Cơ chế một cửa quốc gia

Vào tháng 12/2014, Bộ Công Thương sẽ chính thức kết nối Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) sau gần một năm thử nghiệm kết nối kỹ thuật đối với thủ tục đầu tiên là cấp chứng nhận xuất xứ (C/O) mẫu D. Thời gian đếm ngược theo lộ trình đang sắp hết, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức mà ngành Công Thương đang phải đối mặt. Để có cái nhìn toàn diện hơn về công tác chuẩn bị kết nối NSW, tạp chí Tài chính điện tử đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Công Thương ông Nguyễn Cẩm Tú.

Ông Nguyễn Cẩm Tú - Thứ trưởng Bộ Công Thương Ông Nguyễn Cẩm Tú - Thứ trưởng Bộ Công Thương
Xin Thứ trưởng cho biết Bộ Công Thương tham gia vào NSW như thế nào và lộ trình thực hiện ra sao?
 
Theo Quyết định số 48/2011/QĐ-TTg gày 31/8/2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc thí điểm thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia, lộ trình thí điểm Cơ chế một cửa quốc gia thực hiện từ tháng 10/2011 đến tháng 12/2014 với sự tham gia của: Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường. 
     
Trong năm 2013, Bộ Công Thương cùng với Bộ Tài chính, Bộ Giao thông Vận tải đã triển khai thực hiện các công tác chuẩn bị kết nối hệ thống một cửa quốc gia bao gồm lựa chọn mô hình, lựa chọn thủ tục hành chính áp dụng, xây dựng cơ sở pháp lý và xây dựng hệ thống công nghệ thông tin một cửa quốc gia.

Bắt đầu triển khai NSW từ năm 2013, cho đến nay Bộ Công Thương đã đạt được kết quả như thế nào? Doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi ích gì khi ngành Công Thương kết nối thành công với NSW?

Đến nay, các Bộ đã cơ bản thống nhất được danh mục thủ tục sẽ áp dụng, mô hình kết nối, phương án, mốc thời gian và cách thức tổ chức thực hiện với quyết tâm triển khai một số thủ tục thuộc các Bộ, ngành. Trên cơ sở đó, các Bộ, ngành xác định hết sức khẩn trương, quyết liệt trong công tác phối, kết hợp, tháng 2/2014 khai trương kết nối về mặt kỹ thuật giữa hệ thống của các Bộ và Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Về phía Bộ Công Thương, thời gian qua chúng tôi đã tích cực phối hợp với Bộ Tài chính, cụ thể là Tổng cục Hải quan để triển khai các công việc liên quan đến thực hiện thí điểm Cơ chế một cửa quốc gia. Bộ Công Thương đang tiến hành nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin để tích hợp với Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Trước mắt, Bộ Công Thương sẽ đưa thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ mẫu D vào thí điểm trong năm 2014, sau đó sẽ tiếp tục thực hiện thí điểm đối với một số thủ tục xuất nhập khẩu khác. Với mục tiêu tạo thuận lợi hóa thương mại, giảm thủ tục hành chính, tôi tin rằng việc thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia chắc chắn sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động xuất nhập khẩu và thúc đẩy việc phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong việc giải quyết thủ tục hành chính.

Đâu là khó khăn, thách thức mà Bộ Công Thương gặp phải trong tiến trình thực hiện NSW và Bộ Công Thương sẽ phải khắc phục khó khăn đó như thế nào?

NSW là một hệ thống lớn và vô cùng phức tạp nên chắc chắn sẽ có nhiều khó khăn trong triển khai. Bên cạnh những ích lợi rõ ràng đối với doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước, việc thực hiện NSW mang đến những thách thức không nhỏ đối với Bộ Công Thương.

Một trong những thách thức đó là các cán bộ quản lý nhà nước cần phải tích cực tiếp cận công nghệ thông tin hiện đại, đáp ứng yêu cầu việc xử lý điện tử các thủ tục hành chính. Ngoài ra, cần phải cải thiện môi trường pháp lý để giải quyết việc kết nối điện tử các thủ tục hành chính.

Nhưng trên thực tế, nguồn lực tài chính của chúng ta hiện chưa đủ mạnh để có thể đầu tư máy móc, nâng cấp hệ thống sẵn có. Về phía doanh nghiệp xuất nhập khẩu, nhận thức của doanh nghiệp về việc thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia chưa đầy đủ và toàn diện cũng là một trở lực trong tiến trình triển khai NSW.

Để từng bước tháo gỡ những khó khăn này, từ năm 2013, Bộ Công Thương đã phối hợp với đơn vị chuyên môn của Bộ Tài chính thử nghiệm kết nối kỹ thuật và có xác nhận về kết nối kỹ thuật đối với thủ tục cấp C/O mẫu D.
Đến nay, hệ thống công nghệ thông tin đối với thủ tục cấp C/O mẫu D của Bộ Công Thương đã đáp ứng điều kiện tối thiểu để kết nối thực tế sau giai đoạn kết nối kỹ thuật tháng 2/2014. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng tích cực làm việc với Bộ Tài chính để được bố trí nguồn kinh phí hợp lý thực hiện NSW thời gian tới.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đã tiến hành tổ chức một số buổi hội thảo, tập huấn để hướng dẫn doanh nghiệp về chủ trương, định hướng cũng như kế hoạch sắp tới để doanh nghiệp có thể chuẩn bị cho việc tham gia vào Cơ chế một cửa quốc gia.

Theo kế hoạch, NSW sẽ chính thức kết nối với sự tham gia Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và Bộ Giao thông Vận tải. Để kết nối hiệu quả với NSW và sắp tới là Cơ chế một cửa ASEAN, Bộ Công Thương có kế hoạch cụ thể gì?
 
Theo Thông tư liên tịch số 84/2013/TTLT-BTC-BCT-BGTVT ngày 25/06/2013 về việc hướng dẫn thực hiện Quyết định số 48/2011/QĐ-TTg ngày 31/08/2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc thí điểm triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, Bộ Công Thương có 5 thủ tục hành chính liên quan đến xuất nhập khẩu tham gia NSW.

Trong thời gian tới Bộ Công Thương sẽ tiến hành đẩy nhanh việc triển khai 4 thủ tục còn lại quy định tại Thông tư liên tịch số 84/2013/TTLT-BTC-BCT-BGTVT. Từ tháng 3/2014 đến nay, Bộ Công Thương đã tổ chức các cuộc hội thảo tập huấn, phổ biến về NSW cho cán bộ cấp phép cũng như doanh nghiệp tại 3 miền: Bắc, Trung, Nam để các đối tượng này có kỹ năng cần thiết khi triển khai kết nối thực tế.

Ngoài ra Bộ Công Thương sẽ tiến hành xem xét một số thủ tục hành chính khác có tác động tới hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp để tiếp tục tham gia NSW.

Cụ thể, Bộ Công Thương sẽ lựa chọn một số quy trình thủ tục để tiến hành thí điểm Cơ chế một cửa quốc gia theo Quyết định 48/QĐ-TTg. Chúng tôi cũng tìm kiếm các nguồn lực hỗ trợ để triển khai các hoạt động trong nước. Dự án Hải quan một cửa quốc gia do USTDA - Hoa Kỳ tài trợ hỗ trợ kỹ thuật cho Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan), Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Công Thương cũng đã đưa ra những báo cáo về khuyến nghị và giải pháp cho hệ thống một cửa quốc gia của Bộ Công Thương.
 
Về việc xây dựng Cổng thông tin điện tử một cửa quốc gia, hiện tại Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) đã thống nhất được về nguyên tắc phương án xây dựng Cổng thông tin điện tử một cửa quốc gia với Bộ Công Thương và Bộ Tài chính để triển khai thí điểm giai đoạn 1. Chúng tôi cùng với các Bộ, ngành liên quan xây dựng chương trình hành động, kế hoạch triển khai, xác định kinh phí triển khai và cơ chế đầu tư đặc thù và thống nhất mô hình kết nối với Cổng thông tin điện tử một cửa quốc gia.

Ngoài ra, Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan), Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Công Thương cũng đã tổ chức khảo sát hệ thống CNTT và các vấn đề kỹ thuật, nghiệp vụ để xây dựng mô hình kết nối với Bộ Công Thương và Bộ Giao thông Vận tải.

Đặc biệt, ngày 25/6/2013, Bộ Tài chính, Công Thương, Giao thông Vận tải là 3 Bộ đầu tiên tham gia thí điểm đã ban hành Thông tư liên tịch số 84/2013/TTLT-BTC-BCT-BGTVT hướng dẫn thực hiện Quyết định số 48/2011/QĐ-TTg ngày 31/8/2011 về việc thí điểm thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia.

Xin cảm ơn ông!
 
(Thanh Huyền - thực hiện)