Công bố thông tin thống kê: Sẽ quy về “một mối”

Trong những năm vừa qua, công tác thống kê tài chính đã được Cục Tin học và Thống kê tài chính và các đơn vị thuộc Bộ Tài chính tích cực triển khai, các hoạt động nhằm đẩy mạnh phổ biến thông tin thống kê được thực hiện đồng bộ, góp phần quyết định đưa công tác thống kê nói chung và công tác phổ biến thông tin thống kê nói riêng của toàn ngành Tài chính phát triển phù hợp với quá trình đổi mới của đất nước và thông lệ quốc tế.

Ảnh minh họa - nguồn internet.Ảnh minh họa - nguồn internet.

Có thể khẳng định nhờ việc tạo lập khuôn khổ pháp lý, hoàn thiện phương pháp nghiệp vụ, tăng cường hợp tác học tập kinh nghiệm phổ biến thông tin thống kê của các quốc gia và các tổ chức quốc tế, nên thông tin thống kê phổ biến ngày càng nhiều hơn, phạm vi rộng rãi hơn... Thông tin thống kê được tập trung thu thập, tổng hợp và phổ biến đã trở thành một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá, phân tích thực trạng và xu hướng phát triển kinh tế-xã hội, điều hành nền tài chính quốc gia và cung cấp cho các tổ chức, cá nhân sử dụng thông tin tài chính.

Hạn chế trong công bố thông tin

Mặc dù đã đạt được những kết quả quan trọng nêu trên, nhưng hoạt động phổ biến thông tin thống kê vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Cụ thể, thông tin thống kê quy định trong hệ thống chỉ tiêu thống kê của bộ, ngành thuộc lĩnh vực tài chính (ban hành theo Quyết định số 2331/QĐ-BTC ngày 04/11/2011 quy định hệ thống chỉ tiêu thống kê của ngành Tài chính), vẫn còn nhóm chỉ tiêu về tài sản nhà nước chưa được thực hiện. Bên cạnh đó, còn thiếu một số phân tổ về hàng hoá xuất nhập khẩu (những chỉ tiêu thuộc nhóm B được ban hành kèm theo Quyết định số 2331/QĐ-BTC). Ngoài ra, đối với những số liệu được ban hành theo Quyết định số 2331/QĐ-BTC, các đơn vị gửi báo cáo còn chậm trễ, chưa kịp thời và chưa chủ động.

Đối với thông tin thống kê định kỳ, chuyên đề và đột xuất thuộc chuyên ngành cần tiếp tục rà soát bổ sung, cập nhật thêm đầy đủ các lĩnh vực thông tin thống kê về quản lý của ngành như kết quả thực hiện Chiến lược, Kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực và Chương trình mục tiêu quốc gia được phân công chủ trì (chưa được thu thập và lưu trữ đầy đủ).

Tại Bộ Tài chính chủ yếu mới thu thập số liệu qua chế độ báo cáo thống kê, một phần khai thác trực tiếp từ cơ sở dữ liệu. Hình thức phổ biến thông tin thống kê tài chính chủ yếu là biên soạn, phát hành các ấn phẩm như: Niên giám thống kê, báo cáo thường niên. Ấn phẩm niên giám thống kê đã được cung cấp trên trang điện tử của Bộ Tài chính (Intranet) thuận tiện cho các đơn vị trong bộ khai thác, tuy nhiên việc phát hành các ấn phẩm này mới chỉ trong nội bộ ngành Tài chính chưa được phổ biến cho người dùng tin bên ngoài.

Hiện tại, trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính chưa được quy hoạch chuyên mục thống kê, số liệu thống kê tài chính còn nằm rải rác trên Cổng thông tin điện tử và lượng thông tin còn ít, trách nhiệm phổ biến được phân công cho nhiều đơn vị thực hiện. Trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính mới phổ biến số liệu công khai về ngân sách Nhà nước và số liệu về nợ công. Những số liệu khác thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê bộ, ngành thuộc trách nhiệm của Bộ Tài chính như số liệu thống kê định kỳ, chuyên đề; số liệu về kết quả thực hiện chiến lược, kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực và chương trình mục tiêu quốc gia được phân công cho Bộ Tài chính chủ trì…chưa được phổ biến trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.

Căn cứ theo quy định tại Quyết định số 34/2013/QĐ-TTg ngày 04/6/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chính sách phổ biến thông tin thống kê nhà nước, các bộ, ngành có trách nhiệm xây dựng, ban hành quy chế và hệ thống giải pháp phổ biến thông tin thống kê nhà nước áp dụng thống nhất trong ngành, lĩnh vực, do đó việc ban hành quy chế là cần thiết.

Như vậy, việc ban hành quy chế phổ biến thông tin thống kê của Bộ Tài chính sẽ góp phần quan trọng tăng cường hoạt động phổ biến thông tin thống kê của nhà nước, đưa hoạt động này ngày càng đi vào nề nếp, thiết thực và hiệu quả, đồng thời thực hiện đúng các quy định của Thủ tướng Chính phủ.

Chuyển từ phân tán sang tập trung

Thực tế, hiện nay mới chỉ có quy chế công khai tài chính đối với các cấp ngân sách, các đơn vị dự toán ngân sách, các tổ chức được ngân sách nhà nước hỗ trợ, các dự án đầu tư xây dựng cơ bản có sử dụng vốn ngân sách nhà nước, các doanh nghiệp nhà nước, các quỹ có nguồn từ ngân sách nhà nước và các quỹ có nguồn từ các khoản đóng góp của nhân dân...  được công bố cho doanh nghiệp, các nhà đầu tư trong và ngoài nước, các tổ chức quốc tế, các nhà nghiên cứu và cộng đồng dân cư…

Do đó, theo Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, ngoài hình thức biên soạn, phát hành các ấn phẩm như niên giám thống kê, báo cáo thường niên…, cần chú trọng đến việc phổ biến thông tin thống kê tài chính trên mạng internet để tiện cho việc tra cứu. Cần xây dựng phương án cụ thể thông tin nào công khai trên cổng thông tin điện tử của bộ cho người dùng tin bên ngoài và thông tin nào dùng riêng cho mạng nội bộ của bộ.

Cụ thể, Bộ Tài chính sẽ cung cấp, phổ biến thông tin thống kê trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính cho tất cả các đối tượng tiếp cận, khai thác, sử dụng các thông tin thống kê tài chính. Các thông tin thống kê phổ biến trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính là các thông tin được được phép công khai theo quy định.

Căn cứ thông tin thống kê quy định trong hệ thống chỉ tiêu và chế độ báo cáo thống kê tài chính, Cục Trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính có trách nhiệm tổng hợp số liệu và trình Bộ trưởng phê duyệt các thông tin thống kê phổ biến trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính. Đồng thời, cung cấp thường xuyên các thông tin thống kê dưới dạng ấn phấm in trên giấy, ấn phẩm điện tử; bằng các vật mang tin điện tử như: đĩa DVD, CD-ROM, USB; trao đổi tệp (file) dữ liệu điện tử qua hệ thống thư điện tử (email) với địa chỉ tên miền .gov.vn; phần mềm báo cáo thông kê trên trang thông tin điện tử Bộ Tài chính (Intranet) cho lãnh đạo Bộ Tài chính, lãnh đạo các cục, vụ thuộc Bộ Tài chính; cơ quan, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ; các bộ, ngành, đoàn thể và các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện công tác quản lý nhà nước các cấp; tổ chức quốc tế, cơ quan đại diện các quốc gia có quan hệ hợp tác song phương và đa phương với Việt Nam.

Ngoài ra, căn cứ vào tình hình thực tế và loại thông tin thống kê, Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính, thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Tài chính trình Bộ trưởng Bộ tài chính quyết định thêm các hình thức phổ biến thông tin thống kê như: họp báo, ra thông cáo báo chí, sử dụng phương tiện thông tin liên lạc, phương tiện truyền thông và các hình thức phổ biến thông tin thống kê khác.

Đặc biệt, việc phổ biến thông tin thống kê còn có thể được bổ sung thêm dạng cơ sở dữ liệu điện tử, ấn phẩm điện tử rút gọn phổ biến trên hệ thống thư viện điện tử thống nhất Bộ Tài chính; liên kết với một số nhà xuất bản, thư viện trường đại học, cao đẳng để phổ biến thông tin thống kê tài chính rộng rãi hơn.

Trong thời gian tới, sẽ có rất nhiều luật được sửa đổi, bổ sung (Luật NSNN, Luật Kế toán…), theo đó hệ thống chỉ tiêu, báo cáo sẽ thay đổi nhiều, cần phải được cập nhật, bổ sung thêm. Đồng thời, theo chỉ đạo của Bộ Tài chính, trong thời gian qua, Vụ Ngân sách Nhà nước đã và đang phối hợp với Cục Tin học và Thống kê tài chính, Kho bạc Nhà nước, Vụ Chế độ Kế toán, Cục Quản lý nợ … triển khai nghiên cứu thí điểm chuyển đổi hệ thống thống kê ngân sách sang hệ thống chỉ tiêu thống kê tài chính Chính phủ. Vì vậy, cũng cần nghiên cứu bổ sung thêm hệ thống thông tin thống kê tài chính chính phủ (GFS) trong hệ thống chỉ tiêu thống kê được phổ biến.

Có thể trước mắt, chưa thể phổ biến và công bố thông tin thống nhất toàn ngành Tài chính trên một kênh chính thống duy nhất là Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính bởi mỗi đơn vị đều có trang điện tử riêng. Nhưng về lâu dài sẽ quy hoạch công bố duy nhất trên trang Cổng thông tin điện tử Bộ Tài để đảm bảo tính chính xác, tránh sai lệch và đảm bảo sự đồng nhất về số liệu (do có nhiều nguồn cung cấp thông tin). Trong một tương lai không xa, thông tin thống kê sẽ được tập trung thu thập, tổng hợp và phổ biến. Và trở thành một trong những căn cứ quan trọng để giúp lãnh đạo Chính phủ, bộ, ngành đánh giá, phân tích, điều hành nền tài chính quốc gia, cũng như cung cấp cho các tổ chức, cá nhân các thông tin tài chính tổng hợp hữu dụng.

(Bích Ngọc)