Công nghệ thông tin “nền móng” của Kho bạc điện tử

(eFinance Online) - Nhằm tiếp tục thực hiện chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 138/2007/QĐ-TTg ngày 21/8/2007, trong đó trọng tâm là “Xây dựng Kho bạc Nhà nước hiện đại, hoạt động an toàn, hiệu quả, phát triển ổn định vững chắc và hình thành Kho bạc Nhà nước điện tử”, Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã xây dựng, trình và được Bộ Tài chính phê duyệt kế hoạch 5 năm ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) của kho bạc giai đoạn 2016 - 2020 theo Quyết định số 558/QĐ-BTC ngày 24/3/2016. 
Công nghệ thông tin “nền móng” của Kho bạc điện tử

Ứng dụng toàn diện CNTT

Theo Cục CNTT (KBNN), mục tiêu tổng quát của giai đoạn 2016 - 2020, KBNN sẽ triển khai toàn diện các ứng dụng CNTT phục vụ đầy đủ các chức năng của KBNN: quản lý quỹ ngân sách nhà nước; quản lý ngân quỹ; tổng kế toán nhà nước. Cung cấp các dịch vụ công điện tử trực tuyến mức 3 theo chức năng của KBNN. Tăng cường ứng dụng CNTT cho các mảng hoạt động quản trị nội bộ của KBNN; các hoạt động liên quan đến quản lý điều hành nội bộ của KBNN thực hiện trên môi trường mạng. Hạ tầng CNTT của KBNN được vận hành theo mô hình ảo hóa và tiến tới điện toán đám mây. Đội ngũ cán bộ CNTT của KBNN được chuyên môn hóa theo các vị trí công việc và có đủ trình độ, năng lực quản trị vận hành các hệ thống CNTT lớn, tập trung toàn ngành; đội ngũ cán bộ nghiệp vụ và điều hành có đầy đủ năng lực để khai thác, sử dụng các hệ thống ứng dụng CNTT hiện đại.

Đi sâu vào mục tiêu cụ thể, Cục CNTT cho biết thêm: Giai đoạn 2016 - 2020, KBNN sẽ hiện đại hóa ứng dụng CNTT nhằm triển khai chức năng tổng kế toán nhà nước, quản lý ngân quỹ nhà nước, quản lý quỹ ngân sách nhà nước. Đồng thời, công bố 100% các thủ tục hành chính công mức 1 và mức 2 trên mạng internet. 100% các thủ tục hành chính được xây dựng dịch vụ công mức 3. 30% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý trực tuyến mức độ 4. Bên cạnh đó, KBNN sẽ hiện đại hóa ứng dụng CNTT cho các bài toán phục vụ công tác quản lý nội bộ hệ thống theo kế hoạch chung của ngành Tài chính. Xây dựng và triển khai hạ tầng CNTT phục vụ các bài toán ứng dụng nghiệp vụ theo mô hình ảo hóa và hướng đến điện toán đám mây riêng (private cloud) của hệ thống KBNN.

Mặt khác, KBNN sẽ tăng cường đào tạo cán bộ chuyên CNTT và đào tạo khai thác, sử dụng vận hành cho cán bộ công chức sử dụng các hệ thống CNTT theo hướng hiệu quả, đảm bảo an toàn bảo mật. Cụ thể, 100% công chức, viên chức nghiệp vụ trong hệ thống KBNN được đào tạo về các ứng dụng CNTT phục vụ nghiệp vụ theo vị trí công việc được phân công và chương trình nghiệp vụ được sử dụng. 100% công chức làm công tác CNTT trong hệ thống KBNN được đào tạo bổ sung để quản trị và hỗ trợ các hệ thống ứng dụng, cơ sở dữ liệu, trang thiết bị CNTT được triển khai trong giai đoạn 2016-2020 đáp ứng yêu cầu công việc và khai thác hiệu quả các hệ thống ứng dụng CNTT, cơ sở dữ liệu, trang thiết bị CNTT được cung cấp.

Từng bước xây dựng và triển khai thực hiện đào tạo trực tuyến trong các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho công chức, viên chức trong hệ thống KBNN theo kế hoạch chung về xây dựng và triển khai hệ thống đào tạo trực tuyến của Bộ Tài chính.

100 % các văn bản trao đổi giữa các đơn vị trong hệ thống KBNN dưới dạng điện tử (trừ các văn bản mật); 80% văn bản trao đổi giữ các cơ quan nhà nước dưới dạng điện tử (bao gồm các văn bản gửi song song cùng văn bản giấy).

Hướng tới phục vụ khách hàng

Trong giai đoạn 2016 - 2020, KBNN chú trọng tới việc phục vụ khách hàng là các đơn vị thụ hưởng ngân sách, người dân, thông qua việc xây dựng các dịch vụ công điện tử phục vụ kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua mạng, triển khai tại 5 thành phố trực thuộc trung ương trước ngày 01/4/2016 và đánh giá, đề xuất triển khai diện rộng trong các năm 2017 và 2018. Xây dựng và triển khai các dịch vụ công cho công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước, thu thập thông tin báo cáo tài chính nhà nước, thu thập thông tin phục vụ công tác quản lý ngân quỹ.

Tiếp tục công bố các thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý của KBNN được cung cấp dịch vụ công mức 1, mức 2 trên cổng thông tin điện tử KBNN trên internet và Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính.

Tiếp tục phối hợp với hệ thống các ngân hàng mở rộng các hình thức thu, nộp cho người nộp thuế qua ATM, POS, internet...; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các ngân hàng thương mại đẩy mạnh việc thu phạt vi phạm hành chính qua mạng điện tử.

Phục vụ hoạt động nghiệp vụ của kho bạc

Song song với việc hướng tới phục vụ khách hàng, giai đoạn 2016 - 2020, KBNN còn chú trọng nâng cấp và hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc. Xây dựng và triển khai hệ thống quản lý kiểm soát thanh toán vốn đầu tư trên mạng. Xây dựng và triển khai hệ thống thông tin tổng kế toán. Xây dựng và triển khai các hệ thống thông tin quản lý ngân quỹ bao gồm dự báo dòng tiền, thực hiện giao dịch ngân quỹ. Hoàn thành nâng cấp kho dữ liệu thống kê và phân tích nghiệp vụ kho bạc nhà nước.

Quản lý cán bộ công chức theo mô hình tập trung cơ sở dữ liệu tại Bộ Tài chính, quản lý tài sản công theo mô hình tập trung toàn ngành Tài chính, đào tạo trực tuyến. Nâng cấp chương trình kế toán nội bộ theo yêu cầu của Bộ phục vụ cho tổng hợp toàn ngành Tài chính. Xây dựng và triển khai chương trình ứng dụng quản lý công tác đào tạo cán bộ công chức phục vụ hiện đại hóa trường nghiệp vụ KBNN.

Triển khai hệ thống CNTT dự phòng thảm họa tại Trung tâm dự phòng thảm họa ngành Tài chính tại Hòa Lạc phục vụ cho các bài toán ứng dụng cốt lõi về quản lý quỹ ngân sách nhà nước, thanh toán của KBNN với các ngân hàng và thanh toán trong hệ thống KBNN, tổng kế toán và báo cáo tài chính nhà nước.

Triển khai hạ tầng CNTT cho môi trường sản xuất phục vụ cho các bài toán ứng dụng mới hoặc nâng cấp hạ tầng của các bài toán ứng dụng hiện có do yêu cầu cần mở rộng, thay thế hoặc quy hoạch theo hướng ảo hóa và điện toán đám mây.

Đảm bảo vận hành, thay thế, duy trì hạ tầng CNTT đảm bảo phục vụ nhu cầu nghiệp vụ. Triển khai hệ thống quản trị, hỗ trợ CNTT theo mô hình tập trung.

Đảm bảo thay thế, cập nhật và duy trì kịp thời các giải pháp (thiết bị, phần mềm) an toàn bảo mật đã có; bổ sung các giải pháp an toàn bảo mật thông tin phù hợp với kiến trúc, công nghệ hạ tầng CNTT mới để hạn chế, khắc phục những nguy cơ mới về an toàn thông tin.

Rà soát cập nhật các quy định an toàn thông tin đã ban hành và ban hành các quy định mới phù hợp với tình hình. Định kỳ thực hiện kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin theo chuyên đề (mạng, ứng dụng, cơ sở dữ liệu, kiểm tra tuân thủ tại các đơn vị).

Xây dựng và diễn tập các kịch bản ứng phó nguy cơ khẩn cấp về an toàn thông tin. Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ làm công tác an toàn thông tin cũng như nâng cao nhận thức và kỹ năng về an toàn thông tin cho người sử dụng.

Tích hợp chữ ký số vào các hệ thống liên quan đến thanh toán liên kho bạc và dịch vụ công mức 3 giữa các đơn vị là khách hàng của KBNN với KBNN.

Triển khai đề án vị trí việc làm theo kế hoạch chung của bộ và hệ thống KBNN cho cán bộ CNTT thuộc hệ thống KBNN; tiếp tục đào tạo chuyên sâu và đào tạo cập nhật cho cán bộ chuyên CNTT trong hệ thống KBNN; tổ chức đào tạo sử dụng và vận hành các hệ thống CNTT được nâng cấp, xây dựng và triển khai; tổ thức đào tạo cập nhật về nâng cao nhận thức, sử dụng, khai thác hệ thống CNTT hiệu quả các giải pháp đảm bảo an toàn thông tin cho người sử dụng hệ thống CNTT.

Giải pháp triển khai

Để triển khai thành công kế hoạch giai đoạn 2016 - 2020, KBNN cho biết sẽ huy động các nguồn lực để triển khai các đề án, dự án ứng dụng CNTT với quan điểm ứng dụng CNTT là nền tảng để thực hiện Chiến lược phát triển KBNN. Thực hiện đầu tư ban đầu để triển khai các đề án, dự án, đồng thời đầu tư thường xuyên để duy trì, bảo trì, vận hành các hệ thống. Kết hợp thuê dịch vụ CNTT nhằm triển khai nhanh hơn và chi phí hiệu quả hơn.

KBNN đầu tư các hệ thống trong nội bộ KBNN, KBNN trình Bộ Tài chính bố trí kinh phí triển khai các hệ thống của ngành Tài chính (giao KBNN chủ trì). Tìm kiếm các nguồn hỗ trợ từ bên ngoài để bổ sung kinh phí triển khai, đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Thường xuyên kiểm tra, đánh giá tình hình ứng dụng CNTT trong hệ thống KBNN để có những biện pháp triển khai hiệu quả hơn. Hàng năm tiến hành đánh giá việc thực hiện triển khai kế hoạch này và là một trong các tiêu chí để đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ của các đơn vị liên quan thuộc hệ thống KBNN.

Thực hiện đầu tư, mua sắm, tăng cường trang thiết bị CNTT để đưa ứng dụng CNTT vào hoạt động.

Tuyên truyền rộng rãi nhằm nâng cao hiểu biết, nhận thức về mục tiêu, nội dung, kế hoạch thực hiện ứng dụng CNTT giai đoạn 2016 - 2020 là nhằm thực hiện chiến lược phát triển KBNN, thực hiện cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa KBNN và hình thành KBNN điện tử, từ đó phục vụ tốt hơn cho các đơn vị là khách hàng của KBNN.

Đào tạo về quản lý, quản trị quá trình triển khai dự án ứng dụng CNTT và tăng cường phát huy vai trò cho các cán bộ quản lý, cán bộ chủ chốt thuộc các lĩnh vực nghiệp vụ khi tham gia quá trình ứng dụng CNTT.

Tăng cường đào tạo kỹ năng về ứng dụng CNTT cho cán bộ, công chức của hệ thống.

Bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ quản lý CNTT cho các phụ trách CNTT, các cán bộ quản lý và chủ chốt thuộc các lĩnh vực nghiệp vụ toàn hệ thống; Bồi dưỡng, đào tạo chuyên sâu CNTT cho cán bộ, công chức chuyên trách về CNTT theo vị trí công việc; bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về ứng dụng CNTT cho lãnh đạo các cấp; đẩy mạnh hình thức đào tạo trực tuyến.

Kết hợp sử dụng nguồn lực CNTT trong hệ thống KBNN là nhân tố then chốt, với sử dụng nguồn lực CNTT ngoài hệ thống là nhân tố quan trọng. Thực hiện thuê ngoài một số dịch vụ, hoạt động ứng dụng CNTT nhằm đẩy nhanh tiến trình hiện đại hóa ứng dụng CNTT.

Hình thành bộ máy mềm về triển khai làm đầu mối triển khai các dự án ứng dụng CNTT: ban quản lý các dự án ứng dụng CNTT quản lý xuyên xuốt các dự án, các tổ/nhóm triển khai thực hiện theo từng dự án. Xây dựng cơ chế chỉ đạo phối hợp giữa KBNN, Ban quản lý dự án, Cục CNTT, các đơn vị nghiệp vụ của KBNN, các tổ/nhóm triển khai, các đối tác thực hiện và các tư vấn.

Xây dựng và hoàn thiện các hướng dẫn, quy định về ứng dụng CNTT trên cơ sở các chính sách, cơ chế về CNTT chung của nhà nước và của Bộ Tài chính.

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các chính sách, quy định ưu đãi thích hợp cho cán bộ, công chức chuyên trách về CNTT gắn với cơ chế tài chính của KBNN trong từng giai đoạn.

Kết hợp chặt chẽ kế hoạch ứng dụng CNTT giai đoạn 2016-2020 với kế hoạch triển khai thực hiện chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 và kế hoạch cải cách hành chính của KBNN.

Tăng cường công tác cải tiến quy trình làm việc, quy trình phối hợp, chuẩn hóa nghiệp vụ để có thể ứng dụng CNTT.

Thực hiện các nội dung về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kho bạc theo Kế hoạch tổng thể về hợp tác quốc tế đến năm 2020 của KBNN, trong đó chú trọng lĩnh vực ứng dụng CNTT.

Tăng cường các hoạt động tìm hiểu thực tế mô hình triển khai ứng dụng CNTT tại các kho bạc các nước có mô hình nghiệp vụ và chức năng tương đồng với KBNN Việt Nam.

Học tập kinh nghiệm triển khai của các đơn vị trong nước đặc biệt là các đơn vị trong ngành Tài chính và hệ thống ngân hàng.

Triển khai kế hoạch 5 năm ứng dụng CNTT của kho bạc giai đoạn 2016 - 2020 thực sự là một nội dung lớn đòi hỏi cần nhiều nỗ lực, cố gắng của toàn thể cán bộ công chức hệ thống KBNN. Trong thời gian tới KBNN và các đơn vị thuộc và trực thuộc tổ chức thực hiện quyết liệt nhằm hình thành kho bạc điện tử, phục vụ tốt hơn các đơn vị sử dụng ngân sách, chủ đầu tư, người nộp thuế, góp phần thực hiện thành công chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020.

(Bùi Thế Phương - Cục trưởng, Cục CNTT - Kho bạc Nhà nước)