Công nghệ thông tin thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính

(eFinance) - Đổi mới, cải cách chính sách trong nước nhằm góp phần cải cách nền kinh tế theo hướng tăng trưởng bền vững, nâng cao hiệu quả, năng lực canh tranh quốc gia là yêu cầu bức thiết đặt ra hiện nay, trong đó cải cách thủ tục hành chính (TTHC) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn hiện nay. Bộ Tài chính xác định, đẩy mạnh cải cách TTHC là một trong những khâu đột phá trong năm 2015. Tạp chí eFinance đã có cuộc trao đổi với ông Ngô Hữu Lợi, Vụ trưởng, Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính xung quanh công tác cải cách TTHC của ngành Tài chính thời gian qua.
Công nghệ thông tin thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính

PV: Theo công bố mới nhất của Bộ Nội Vụ về Chỉ số cải cách hành chính 2014, Bộ Tài chính đứng thứ 2 về đánh giá, xếp hạng Chỉ số cải cách hành chính các bộ, ngành. Đây là một bước tiến vượt bậc thể hiện sự nỗ lực, phấn đấu của toàn ngành. Vậy ông đánh giá thế nào về công tác cải cách hành chính nói chung và công tác cải cách TTHC nói riêng của ngành Tài chính trong những năm vừa qua?

Ông Ngô Hữu Lợi: Trong những năm qua, Bộ Tài chính đã quyết liệt triển khai xây dựng các chương trình, kế hoạch cải cách hành chính một cách đồng bộ và toàn diện đối với tất cả các lĩnh vực tài chính như : Chứng khoán, tài chính doanh nghiệp, bảo hiểm, tài chính công, thuế, hải quan… với các giải pháp đồng bộ.  Kết quả cải cách hành chính không chỉ có kết quả tích cực trong từng lĩnh vực mà giữa các lĩnh vực đã bổ trợ cho nhau, qua đó tạo hiệu ứng nâng cao hiệu quả cải cách hành chính chung đối với cả lĩnh vực tài chính, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong đó, cải cách thể chế và cải cách TTHC là những khâu có tính mở đường và ý nghĩa quan trọng đã được thực hiện với nhiều đổi mới và sáng tạo, điển hình là trong lĩnh vực thuế: Năm 2014, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành 1 luật sửa 5 luật; 1 nghị định sửa 4 nghị định; Bộ cũng ban hành 1 thông tư sửa 7 thông tư, qua đó số giờ kê khai nộp thuế đã giảm 370 giờ/năm.

Đối với cải cách thể chế, các văn bản quy phạm pháp luật đã được Bộ Tài chính nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, trình cấp có thẩm quyền ban hành mới nhằm thể chế hóa các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng đã tích cực tuyên truyền trên Cổng thông tin điện tử.

Đặc biệt, đối với lĩnh vực thuế, hải quan, đây là hai lĩnh vực liên quan trực tiếp tới người dân và doanh nghiệp, và do đó sự cảm nhận của xã hội đối với nhưng nỗ lực cải cách hành chính của ngành Tài chính cũng thể hiện rõ nhất trong 2 lĩnh vực này.

Tiếp nối Đề án 30 của Chính phủ về cải cách TTHC, trong hai năm 2014 và 2015, Chính phủ đã ban hành 02 Nghị quyết 19/NQ-CP về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã xây dựng nhiều giải pháp thực hiện có hiệu quả Nghị quyết của Chính phủ và đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, có tác động lan tỏa đến cải cách hành chính của các bộ chuyên ngành có liên quan, góp phần cải thiện kết quả xếp hạng Par Index.

Đồng bộ với việc cải cách thể chế, việc cải cách TTHC được quan tâm ngay từ quá trình xây dựng các cơ chế chính sách. Trong thời gian qua nhiều TTHC đã được cắt giảm và đơn giản hóa như: Lĩnh vực thuế đã ban hành 08 quyết định công bố TTHC tại các văn bản quy phạm pháp luật theo đó đã sửa đổi bổ sung, đơn giản hóa 219 TTHC, bãi bỏ 55 TTHC. Trong lĩnh vực hải quan, Bộ Tài chính đã ban hành 07 quyết định công bố 60 TTH tại các văn bản quy phạm pháp luật theo đó đã sửa đổi bổ sung, đơn giản hóa 160 TTHC, bãi bỏ 13 TTHC.

 Với việc cắt giảm, đơn giản hóa hàng trăm TTHC, giảm tần suất kê khai thuế, hải quan đã tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh, tiết kiệm chi phí tuân thủ thực hiện TTHC, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp và có tác động lan tỏa tới các bộ, ngành khác.

PV: Có thể thấy trong năm vừa qua, công tác cải cách TTHC đã trở thành điểm sáng trong cải cách hành chính của ngành Tài chính. Vậy theo ông việc ứng dụng công nghệ thông tin đóng vai trò như thế nào trong quá trình cải cách TTHC?

Ông Ngô Hữu Lợi: Trong thời gian qua, cùng với việc cải cách đổi mới về thể chế, quá trình hiện đại hóa, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong các lĩnh vực tài chính được triển khai mạnh mẽ và toàn diện trên nhiều phương diện.

Việc ứng dụng CNTT trong quản lý nói chung và cho công tác nghiệp vụ trong ngành nói riêng đã thu được nhiều kết quả tích cực. Thông qua ứng dụng CNTT đã giúp nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác quản lý tài chính - ngân sách, thúc đẩy cải cách hành chính, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, công khai minh bạch và hạn chế việc tiếp xúc trực tiếp, các tiêu cực trong quá trình giải quyết TTHC, trong đó nổi bật lên hai lĩnh vực: thuế và hải quan.

Trong lĩnh vực thuế, cùng với các giải pháp về chính sách, cải cách TTHC, Bộ Tài chính đã đẩy mạnh việc kê khai thuế điện tử thay cho việc doanh nghiệp hàng tháng, quý phải cử người đến cơ quan thuế nộp tờ khai thuế theo phương pháp thủ công, tính đến 01/8/2015 đã có trên 98% số doanh nghiệp đang thuộc diện quản lý thuế thực hiện khai thuế qua mạng internet. Tổng cục Thuế đã ký kết thoả thuận với 27 ngân hàng thương mại để triển khai nộp thuế điện tử tại 63 địa phương trong cả nước. Tính đến ngày 01/8/2015 đã có 390.269 doanh nghiệp đăng ký tham gia nộp thuế điện tử.

Trong lĩnh vực hải quan, việc triển khai thành công hệ thống VNACCS/VCIS đã giúp giảm thời gian thông quan đối với luồng xanh chỉ còn 3 giây; nhằm đẩy mạnh công tác hiện đại hóa, tăng cường các trang thiết bị hiện đại giúp thông quan hàng hóa nhanh, đồng thời tăng cường kiểm tra giám sát, ngành Hải quan đã trang bị máy soi container phục vụ công tác kiểm tra, giám sát hải quan đã góp phần đẩy nhanh thời gian thông quan hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Đến nay, ngành Hải quan đã trang bị 11 hệ thống máy soi container cho hầu hết các cửa khẩu hoặc địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung tại các địa bàn trọng điểm có lưu lượng hàng hóa lớn. Ngay sau khi lắp đặt và đưa vào vận hành, việc kiểm tra soi chiếu hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi container đã giúp thông quan nhanh hàng hóa cho hàng ngàn doanh nghiệp, đồng thời tiết kiệm nhân lực cho việc kiểm tra thực tế.

Đồng thời, việc áp dụng mạnh mẽ CNTT trong việc cung cấp dịch vụ tài chính công mức độ 3, 4 tại Bộ Tài chính đã được ghi nhận trong việc xếp hạng, đánh giá về Chỉ số sẵn sàng cho phát triển và ứng dụng CNTT, truyền thông (Vietnam ICT Index) trong các năm gần đây Bộ Tài chính luôn đứng đầu khối các bộ, ngành trong bảng xếp hạng Vietnam ICT index.

PV: Cung cấp các dịch vụ công trực tuyến là nội dung quan trọng trong tiến trình cải cách TTHC, triển khai Chính phủ điện tử tại Việt Nam. Vậy thời gian tới, Bộ Tài chính có kế hoạch triển khai như thế nào, thưa ông?

Ông Ngô Hữu Lợi: Hiện tại cơ sở dữ liệu TTHC của ngành Tài chính đã cập nhật được 1.258 thủ tục (đăng trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính). Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính được liên kết, tích hợp với toàn bộ các ứng dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 trở lên của toàn ngành Tài chính như: Cấp mã số đơn vị có quan hệ với ngân sách, ứng dụng quản lý đăng ký tài sản Nhà nước, ứng dụng tra cứu trạng thái nợ thuế, ứng dụng tiếp nhận hồ sơ hải quan điện tử, nộp hồ sơ khai thuế qua mạng intiernet ... đang được các đơn vị có liên quan khai thác hiệu quả.

Việc đáp ứng yêu cầu cung cấp dịch vụ công trực tuyến được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng của toàn ngành, Bộ Tài chính đang hướng tới mục tiêu đến năm 2020, Cổng thông tin điện tử ngành Tài chính cung cấp được hầu hết các dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 (Cho phép người sử dụng điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Các giao dịch trong quá trình xử lý hồ sơ và cung cấp dịch vụ được thể hiện trên môi trường mạng.) tới người dân và doanh nghiệp theo chức năng, nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị thuộc Bộ, theo đúng định hướng về phát triển, nâng cao chất lượng về cung cấp các dịch vụ công trực tuyến trong các cơ quan nước.

Bộ Tài chính cũng đang gấp rút nâng cấp Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính để tạo tiền đề cho việc triển khai cung cấp trực tuyến đầy đủ các dịch vụ công trong toàn ngành Tài chính. Qua đó, cũng góp phần cải tiến hoạt động giải quyết thủ tục hành chính của các cán bộ, công chức trong việc giải quyết các hồ sơ. Đồng thời, các đơn vị có thêm nguồn thông tin làm cơ sở cho việc thực hiện cải cách hành chính để rút ngắn thời gian giải quyết, đơn giản hóa TTHC.

PV: Xin cảm ơn ông!

(Thu Hằng - thực hiện)