Đào tạo trực tuyến: Giải pháp tối ưu cho ngành Tài chính

Ngành Tài chính với hơn 8 vạn cán bộ,do đó nhu cầu đào tạo cán bộ của ngành  ngày càng lớn, nội dung đào tạo ngày càng đa dạng và phức tạp, yêu cầu chất lượng đào tạo ngày càng cao. Chính vì vậy, phương pháp đào tạo truyền thống không mang lại hiệu quả như mong muốn, việc có thêm loại hình đào tạo mớitrực tuyến là nhu cầu có thực, song song  hỗ trợ cho đào tạo truyền thống, đáp ứng nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ngày càng gia tăng của toàn ngành Tài chính.

Ảnh minh họa - nguồn internet.Ảnh minh họa - nguồn internet.
Đào tạo tập trung: Tốn kém đủ đường
 
Hàng năm, toàn ngành Tài chính có khoảng 25.000 lượt cán bộ được tham gia các khóa đào tạo dưới hình thức học tập trung, theo phương thức truyền thống và đào tạo trong giờ hành chính. Một số khóa đào tạo liên quan đến cập nhật kiến thức về cơ chế, chính sách, cán bộ tự nghiên cứu thông qua tài liệu hướng dẫn (sách vở, đĩa CD). Việc tổ chức quản lý các khóa đào tạo tập trung được phân theo cấp Trung ương và cấp tỉnh.
 
Từ kết quả khảo sát thực tế tại các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Tài chính gồm: Cục Tin học và Thống kê tài chính, Tổng cục Thuế, Kho bạc Nhà nước, Tổng cục Hải quan, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổng cục Dự trữ Nhà nước, Trường Bồi dưỡng cán bộ Bộ Tài chính, cho thấy công tác đào tạo của các đơn vị trong toàn ngành Tài chính tập trung chủ yếu vào các nội dung như: Đào tạo tin học cho cán bộ, công chức ngành Tài chính (Microsoft Office, Web Browser, E-mail…); Đào tạo tin học chuyên sâu cho cán bộ CNTT (Oracle, CCNA, …); đào tạo sử dụng ứng dụng nghiệp vụ (với khoảng 70 phần mềm ứng dụng trong toàn ngành Tài chính, đây là loại hình đào tạo chiếm nhiều thời gian nhất); đào tạo chuyên môn nghiệp vụ (cơ chế, chính sách, đào tạo quản lý hành chính nhà nước, các kỹ năng về quản lý tài chính...).
 
Đáng chú ý, kinh phí tổ chức các khóa đào tạo chủ yếu từ nguồn ngân sách Nhà nước. Trung bình ngân sách cấp cho đào tạo trong các năm gần đây khoảng 100 tỷ đồng/năm. Trong đó, nội dung đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ, phổ biến cơ chế chính sách chiếm tỷ trọng cao nhất khoảng 65-70% tổng kinh phí đào tạo; nội dung đào tạo về sử dụng ứng dụng nghiệp vụ, đào tạo tin học văn phòng, chiếm tỷ trọng thứ hai, khoảng 10 -15% tổng kinh phí; đào tạo tin học chuyên sâu chiếm khoảng 7-10% tổng kinh phí; đào tạo kiến thức về quản lý hành chính Nhà nước chiếm 3-5% tổng kinh phí dành cho đào tạo.
 
Theo đánh giá của Cục Tin học và Thống kê tài chính (Bộ Tài chính), việc tổ chức các khóa đào tạo tập trung như hiện nay có lợi thế về truyền đạt kiến thức và hướng dẫn trực tiếp cho học viên. Tuy nhiên loại hình đào tạo này tồn tại một số hạn chế, cụ thể: Nguồn lực giảng viên, cán bộ quản lý đào tạo có hạn, nên việc xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo gặp khó khăn; đặc biệt là trong công tác biên soạn giáo trình, tài liệu đào tạo và giảng dạy trong điều kiện chế độ, chính sách thường xuyên thay đổi, bổ sung. Nếu huy động mọi nguồn lực của toàn ngành (nhân lực, vật lực) cũng chỉ đào tạo được 25.000 lượt cán bộ/năm. Nguồn lực đào tạo thiếu, là một trong những nguyên nhân dẫn đến triển khai một số chương trình ứng dụng quy mô toàn ngành chậm, đơn cử như triển khai ứng dụng TABMIS. 
 
Bên cạnh đó, tổ chức đào tạo tập trung cũng gặp khó khăn trong công tác triệu tập cán bộ công chức tham gia các khóa học. Vì cán bộ phải cân đối giữa việc tham gia đào tạo và việc hoàn thành nhiệm vụ. Mặt khác, việc đào tạo tập trung hầu phải thuê địa điểm học tập, ăn, nghỉ cho học viên với nguồn kinh phí hàng tỷ đồng.
Hiện nay, chi phí ăn, nghỉ và công tác phí cho một học viên khi tham gia khóa học tập trung khoảng 200.000 đồng/người/ngày. Theo kết quả khảo sát nêu trên, một năm có khoảng 25.000 lượt người tham gia các khóa học tập trung. Như vậy chỉ tính riêng chi phí ăn nghỉ và công tác phí của 25.000 lượt người/01 ngày học lên đến 5 tỷ đồng. Với một khóa học tập trung từ 2-3 ngày thì chi phí lên đến 10-15 tỷ đồng.
 
Mặt khác, loại hình đào tạo truyền thống ngoài chi phí tổ chức mỗi khoá đào tạo tốn kém, thì thời gian đào tạo kéo dài cũng ảnh hưởng đến công việc của các cán bộ tham gia đào tạo. Các chiến lược cải cách và hiện đại hóa nền tài chính công Việt Nam có thành công hay không, phụ thuộc vào kiến thức, trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức toàn ngành Tài chính. Do đó, việc tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực điều hành, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ tin học theo hướng chuyên sâu, chuyên nghiệp là nội dung quan trọng.
 
Từ những hạn chế của phương thức đào tạo truyền thống, đòi hỏi phải có thêm loại hình đào tạo mới song song hỗ trợ cho đào tạo truyền thống, một trong những loại hình đào tạo được nhiều đơn vị, tổ chức áp dụng hiệu quả là đào tạo trực tuyến (e-Learning).
 
Đào tạo trực tuyến tại sao không?
 
Đào tạo trực tuyến là phương thức đào tạo được thực hiện theo hình thức điện tử thông qua mạng internet và intranet. Tất cả cán bộ, công chức toàn ngành Tài chính đều có thể học theo phương pháp này, vì e-Learning là tập hợp đa dạng các phương pháp, phương tiện, công nghệ, kỹ thuật cho đào tạo như: văn bản, âm thanh, bài tập mô phỏng, thư điện tử, các diễn đàn thảo luận, chát room.
 
Có thể nói lợi ích thiết thực của đào tạo trực tuyến đó là: học viên có thể học vào mọi lúc, mọi nơi và chủ động sắp xếp các khóa học cho mình; cập nhật nội dung khóa học dễ dàng, nhanh chóng, khả năng nhân bản cao; e-Learning tạo môi trường học với số lượng khóa học và số lượng học viên lớn tại cùng một thời điểm; chi phí đào tạo trực tuyến giảm so với phương pháp đào tạo truyền thống.
 
Trong năm 2009, Cục Tin học và Thống kê tài chính (Cục TH&TKTC) đã triển khai hệ thống đào tạo trực tuyến sử dụng bộ sản phẩm phần mềm của Công ty NCS (TrainWareTM, iLCBuilderTM, ImitorTM) để xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến phục vụ chương trình ứng dụng “Cấp mã số đơn vị có quan hệ với Ngân sách” cho 150 người sử dụng. Tuy vậy, hệ thống này chủ yếu dừng ở mức thử nghiệm trong phạm vi một đơn vị là Cục TH&TKTC. Nếu nhân rộng ra toàn ngành, thì hệ thống này không phù hợp với yêu cầu triển khai cho số lượng lớn cán bộ ngành Tài chính.
 
Do đó, việc đầu tư mở rộng, triển khai hệ thống đào tạo trực tuyến của Bộ Tài chính sẽ cho phép tận dụng tối đa đường hạ tầng truyền thông ngành Tài chính, cũng như khả năng tích hợp với hệ thống intranet của Bộ Tài chính. Bên cạnh đó, đào tạo trực tuyến còn cho phép quản lý và triển khai đến cấp huyện thay vì chỉ triển khai đến cấp tỉnh như hiện nay.
 
Việc triển khai hệ thống đào tạo trực tuyến cho các đơn vị, hệ thống, thuộc Bộ Tài chính sẽ tận dụng được kinh nghiệm triển khai của những công ty cung cấp giải pháp đào tạo trực tuyến; cũng như đảm bảo việc tuân thủ chủ trương của Chính phủ ưu tiên đầu tư, mua sắm các sản phẩm công nghệ thông tin sản xuất trong nước bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
 
Trong thời gian tới, Cục TH&TKTC sẽ nâng cấp, mở rộng hệ thống đào tạo trực tuyến được triển khai tại Cục, tích hợp lên trang tin điện tử nội bộ, cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính nhằm mở rộng các dịch vụ mạng, nâng cao hiệu quả sử dụng của hệ thống mạng, hạ tầng truyền thông. Nhờ đó, công chức trong toàn ngành Tài chính được đào tạo liên tục, từ khi mới được tuyển dụng và trong suốt quá trình làm việc tại cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Tài chính. Mỗi cán bộ được đào tạo theo các chương trình chuẩn từ cấp độ cơ bản đến chuyên sâu, nâng cao nhằm đảm bảo phù hợp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chuyên môn, chuyên nghiệp, có kỹ năng thực hiện các quy trình và thủ tục quản lý mới, nhằm thực hiện thành công các chương trình cải cách và hiện đại hóa của Bộ Tài chính. 
 
Theo Cục TH&TKTC, trước mắt, việc đào tạo trực tuyến tập trung vào lĩnh vực công nghệ thông tin, bao gồm: trang bị kiến thức tin học căn bản giúp cho cán bộ lãnh đạo ngành Tài chính có khả năng khai thác sử dụng CNTT trong điều hành và chỉ đạo hoạt động của ngành; đào tạo phổ cập cho cán bộ nghiệp vụ kiến thức tin học căn bản giúp họ có khả năng sử dụng được các thiết bị tin học trong công tác chuyên môn của mình; đào tạo đội ngũ cán bộ quản trị hệ thống CNTT cũng như cán bộ nghiệp vụ sử dụng thành thạo các chương trình ứng dụng lớn của ngành Tài chính…
 
Có thể khẳng định, hệ thống đào tạo trực tuyến của Bộ Tài chính sẽ là hệ thống duy nhất, triển khai tập trung, đáp ứng yêu cầu đào tạo chung của toàn ngành Tài chính. Mô hình triển khai hệ thống đào tạo trực tuyến tập trung sẽ góp phần hướng tới mục tiêu cơ bản trước mắt của ngành Tài chính là xây dựng nền tảng Chính phủ điện tử trong toàn ngành, đồng thời phát triển ứng dụng theo hướng xử lý tập trung tại trung ương, tuân thủ các chuẩn công nghệ tiên tiến.

(Thu Hương)