Những quyết định lịch sử

Hệ thống Tin học Thống kê tài chính đã trải qua 25 năm. Từ một Tổ nghiên cứu đề án tổ chức hệ thống Tin học ngành Tài chính, hệ thống Tin học Thống kê tài chính đã trở thành lực lượng nòng cốt trong công cuộc hiện đại hóa ngành Tài chính, khẳng định vị thế của Tin học ngành Tài chính trên bản đồ CNTT Việt Nam. Đó là cả một quá trình lịch sử với sự tham gia của rất nhiều người, rất nhiều hành động cụ thể và của những quyết định lịch sử.

Những quyết định lịch sử
 
Năm 1989, hơn 2 năm sau Đại hội lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam, làn gió Đổi mới đã đi vào cuộc sống. Và nền kinh tế bắt đầu chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, công tác tài chính có sự thay đổi đáng kể.
 
Trước tình hình đó Lãnh đạo Bộ Tài chính đã nghĩ ngay tới việc xây dựng một Đề án ứng dụng tin học, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện đại vào công tác quản lý. Mục tiêu đặt ra lúc bấy giờ là ngành Tài chính phải có một hệ thống thông tin sử dụng máy vi tính và các thiết bị tin học khác để có thể thực hiện việc thu nhận đầy đủ, phân loại lưu trữ một cách khoa học và xử lý nhanh chóng, chính xác các thông tin kinh tế làm cơ sở khoa học để lãnh đạo Bộ kịp thời điều hành, cũng như đưa ra các chủ trương, chính sách, kế hoạch về tài chính đất nước.
 
Cũng cần phải nói, ở thời điểm năm 1989, máy tính đối với Việt Nam vẫn còn là một loại thiết bị “xa lạ”, ít người biết đến, do đó để xây dựng được đề án “Ứng dụng tin học vào công tác quản lý ngành Tài chính”, Bộ Tài chính đã mời các cơ quan, Viện nghiên cứu trong nước có kinh nghiệm về CNTT tư vấn cho Đề án ứng dụng tin học vào công tác quản lý tài chính như:
 
-        Viện Tin học thuộc Viện Khoa học Việt Nam
 
-        Viện Kỹ thuật Quân sự I thuộc Bộ Quốc phòng
 
-        Viện Kỹ thuật Quân sự II thuộc Bộ Quốc phòng
 
-        Trung tâm Tin học thuộc Uỷ ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước
 
-        Trung tâm Thống kê Tính toán thuộc Tổng cục Bưu điện
 
-        Ban Thư ký Hội Tin học Việt Nam
 
Ngày 22/10/1989, “Tổ nghiên cứu đề án tổ chức hệ thống tin học ngành Tài chính” đã được thành lập gồm 8 cán bộ, công cuộc nghiên cứu và triển khai ứng dụng CNTT vào công tác quản lý ngành Tài chính chính thức khởi động.
 
Đề án tin học tổng thể đầu tiên của ngành Tài chính được xây dựng với tên gọi: “Ứng dụng tin học vào công tác quản lý ngành Tài chính”. Cuối năm 1989, Bộ Tài chính tổ chức Hội đồng xét duyệt Đề án, mời các giáo sư, tiến sỹ đầu ngành khi ấy tham gia như: ông Chu Tam Thức, Phó tiến sĩ kinh tế – cố Thứ trưởng thứ nhất Bộ Tài chính, Chủ tịch Hội đồng; ông Phan Đình Diệu, Giáo sư tiến sĩ - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam; ông Vũ Đình Cự, Giáo sư tiến sĩ – Viện trưởng Viện Công nghệ – tin học; ông Phạm Văn Nghiên, Tiến sĩ kinh tế – Giám đốc Trung tâm Phân tích hệ thống, Viện quản lý kinh tế Trung ương; ông Nguyễn Văn Thiều, Phó tiến sĩ – Giám đốc Trung tâm dân số, Bộ Lao động Thương binh xã hội; ông Huỳnh Mùi, Giáo sư tiến sĩ - Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội; ông Vũ Lục, Phó tiến sĩ - Phó Chủ nhiệm Khoa tin học, trường Đại học bách khoa; ông Võ Đình Hảo, Giáo sư, Phó tiến sĩ kinh tế - Viện trưởng Viện Khoa học Tài chính, Bộ Tài chính; ông Nguyễn Sinh Hùng, Phó tiến sĩ kinh tế - Chánh văn phòng Bộ Tài chính (sau là Bộ trưởng Bộ Tài chính và nay là Chủ tịch Quốc hội).
 
Ngày 21/12/1990, Bộ trưởng Bộ Tài chính ra Quyết định số 614 TC/TCCB  thành lập Ban quản lý các công trình ứng dụng tin học vào công tác quản lý tài chính (gọi tắt là Ban quản lý công trình tin học) trực thuộc Văn phòng  Bộ. Với quyết định này, Bộ Tài chính đã thể hiện quan điểm rất coi trọng vai trò quản lý ứng dụng CNTT trong quá trình hiện đại hoá ngành Tài chính.
 
Đến ngày 28/10/1994, căn cứ Nghị định 178/CP của Chính phủ về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy Bộ Tài chính, từ một đơn vị nằm trong Văn phòng Bộ, Ban Quản lý công trình tin học đã trở thành Ban Quản lý ứng dụng tin học - một mô hình tổ chức đơn vị ứng dụng CNTT cấp Vụ có nhiệm vụ giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính thống nhất quản lý hoạt động phát triển ứng dụng tin học trong lĩnh vực quản lý tài chính nhà nước; tổ chức Trung tâm dữ liệu và xử lý thông tin phục vụ cho công tác quản lý tài chính và điều hành ngân sách Nhà nước của Bộ.
 
Ngày 1/1/2000, Ban Quản lý ứng dụng tin học được thành lập thêm Trung tâm cơ sở dữ liệu dự phòng II đặt tại thành phố Hồ Chí Minh và tháng 8/2002 Tạp chí Tin học Tài chính ra đời (số đầu tiên ra mắt bạn đọc vào tháng 1/2003), đánh dấu một bước phát triển mới về chất đối với yêu cầu tăng cường thông tin tuyên truyền cũng như phổ biến kiến thức tin học tài chính không chỉ đến đông đảo cán bộ trong ngành mà còn tới bạn đọc trong cả nước.
 
Ngày 29/7/2003, Ban Quản lý ứng dụng tin học chính thức chuyển thành Cục Tin học và Thống kê tài chính căn cứ theo Nghị định 77/2003/NĐ-CP ngày 1/7/2003 của Chính phủ và Quyết định 117/2003/QĐ - BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu của Cục Tin học và Thống kê tài chính. Đây có thể coi là một quyết định quan trọng trong việc kiện toàn bộ máy giúp việc cho Bộ trưởng Bộ Tài chính thực hiện mục tiêu xây dựng hệ thống thông tin tài chính hiện đại, đảm bảo hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu của ngành Tài chính đến năm 2010.
 
(Tạp chí Tài chính điện tử)