Tăng giá cước 3G vì… OTT?

Sau khi Bộ Thông tin và Truyền thông (TT-TT) yêu cầu các doanh nghiệp viễn thông không được bán dịch vụ 3G dưới giá thành, ngay lập tức các nhà mạng đã “nhìn nhau” rục rịch tăng cước. Theo số liệu của Cục Viễn thông (Bộ TT-TT), tổng kinh phí đầu tư cho 3G tại Việt Nam tính đến nay đã trên 28.000 tỉ đồng. Tính đến cuối tháng 8/2013, có khoảng 20 triệu thuê bao 3G đã kích hoạt nhưng hoạt động thực tế chỉ khoảng 10 triệu thuê bao.

Tăng giá cước 3G vì… OTT?

Theo tính toán của các nhà mạng, doanh thu từ dịch vụ 3G trong năm 2013 ước chừng 7.200 tỉ đồng; nguồn thu này chỉ chiếm khoảng 10% doanh thu dịch vụ di động. Theo tính toán của phòng giá cước và khuyến mãi Cục Viễn thông tuỳ theo gói, giá bán dịch vụ 3G chỉ bằng 35 – 62% giá thành.

Cước 3G Việt Nam rẻ nhất thế giới!

Theo Cục Viễn thông, giá cước 3G của các nhà mạng Việt Nam rẻ nhất thế giới. Hiện nay, tính bình quân các nhà mạng Việt Nam thu 60.000 đồng/tháng/thuê bao 3G. So với các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, mức cước như vậy chỉ bằng cước 3G ở Campuchia (do Viettel cung cấp), bằng 20% so với Malaysia, 10% so với Trung Quốc, 3,5% so với Singapore, 6,3% so với gói cước 3G có dung lượng truy cập 500MB (miễn phí thoại và tin nhắn) của hãng Verizon (Mỹ)…

Theo báo cáo của Công ty nghiên cứu thị trường AC Nielsen, 60% số người được phỏng vấn tại 3 thành phố lớn (Hà Nội, Đà Nẵng, TP.Hồ Chí Minh) cho biết sử dụng 3G hàng ngày; 90% cho rằng 3G là công cụ giúp họ kết nối internet mọi lúc mọi nơi; 85% cho rằng 3G là công cụ hỗ trợ đắc lực trong cuộc sống…

Rẻ thì tất nhiên khách hàng thích, nhưng chất lượng dịch vụ 3G và câu chuyện vì sao phải bán dưới giá thành mới là điều các chuyên gia kinh tế lưu tâm. Phải chăng khi dịch vụ OTT làm sụt giảm doanh thu của nhà mạng, khi chưa có phương án cụ thể với OTT, thì lựa chọn cách tăng cước thuê bao 3G là giải pháp tình thế được họ tính đến.

Theo ông Nguyễn Đình Chiến, Phó Giám đốc Mobifone, việc chấp nhận các gói cước 3G giá thấp đã làm tăng thuê bao, khai thác được băng thông nhưng cho đến thời điểm này, chưa có nhà mạng 3G nào có lãi, mà chỉ lỗ. Với tình hình kinh doanh mạng 3G như hiện nay, nhà mạng khó có đủ sức để mở rộng mạng 3G, nói gì đến việc đầu tư mạng 4G trong tương lai

Đồng quan điểm này ông Nguyễn Anh Dũng, Trưởng đại diện của Vietnamobile tại TP.Hồ Chí Minh xác nhận: “Đầu tư 3G là chuyện phải làm nhưng với giá cước hiện nay, các nhà mạng đều lỗ”. Trên thực tế Vietnamobile chịu lỗ ít nhất vì mạng 3G của họ mới hoạt động nhưng rõ ràng, với chi phí đầu tư cao, doanh thu thấp nên nhà mạng này chỉ phát triển 3G ở ba thành phố lớn: TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng.

Tuy nhiên, khi vốn đầu tư cho 3G bỏ ra chưa kịp thu hồi, giá cước không thể tăng do phải níu chân khách hàng thì việc các dịch vụ OTT xuất hiện khiến các doanh nghiệp di động thực sự lúng túng và dù rất muốn tăng giá cước nhưng họ vẫn phải… nhìn nhau.

Lần điều chỉnh giá cước 3G gần đây nhất là vào ngày 01/4/2013, VinaPhone và Mobifone đã điều chỉnh giá gói cước 3G Max từ 40.000 đồng lên 50.000 đồng, trong khi Viettel, Vietnamobile giữ nguyên để giữ chân khách hàng. Lần xin tăng giá cuối tháng 9/2013, cả Viettel và VNPT đều đồng loạt gửi đơn kiến nghị tăng thêm 10.000 đồng (từ 40.000 đồng tăng lên 50.000 đồng). Với việc tăng giá này, các nhà mạng thu về khoảng 100 tỷ đồng/tháng, tương đương với 1.200 tỷ đồng/năm, phần nào bù lại được một con số đáng kể thiệt hại về doanh thu do OTT gây nên.

Thận trọng với OTT

Theo Phó Tổng giám đốc Viettel ông Nguyễn Mạnh Hùng: OTT bản thân sống được là do giá cước dịch vụ di động (cụ thể là 3G) của ta đang thấp. Trong khi đó, OTT hiện nay cũng đang tập trung vào các dịch vụ thoại (nhắn tin, chat, gọi điện) là nguồn thu chính của nhà mạng khiến nhiều người cho rằng giữa doanh nghiệp OTT và viễn thông đang có cuộc đối đầu trực tiếp.

Thực tế OTT đã có từ lâu trên PC, chỉ đến khi nó lan nhanh sang các thiết bị cầm tay và đánh thẳng vào doanh thu nhà mạng mới khiến doanh nghiệp viễn thông giật mình và tìm cách ứng phó. Riêng Viettel, quan điểm của tập đoàn đây là cơ hội để doanh nghiệp tái cơ cấu lại dịch vụ, doanh thu cũng như tìm ra hướng đi mới. Chính vì vậy, Viettel đã đổi tên từ nhà mạng sang nhà cung cấp dịch vụ và hướng đến các dịch vụ phi thoại, dịch vụ data trên nền di động mới là mục tiêu hướng tới.

Mối quan hệ giữa nhà mạng với các doanh nghiệp OTT về cơ bản cũng giống như  quan hệ với các doanh nghiệp nội dung số trước đây. Mặc dù bề ngoài là đối đầu trực tiếp, nhưng tựu chung là sự cộng sinh trên cơ sở win – win. Các nhà mạng có thể tham gia OTT dưới 2 hình thức: trực tiếp xây dựng dịch vụ hoặc liên kết với các OTT hiện có để nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng đến các dịch vụ dữ liệu theo hướng cả 2 cùng thắng mà không cần phải đối đầu trực tiếp.

Nhà mạng không muốn tăng cước 3G

Theo thông báo của Bộ TT-TT, bộ này đã nhận được văn bản xin điều chỉnh giá cước của nhà mạng. Đầu tháng 10/2013, giá của nhiều gói cước, nhất là những gói cước 3G sẽ được điều chỉnh theo chiều hướng tăng. Theo ông Nguyễn Sơn Hải, Phó trưởng Phòng Kinh doanh của VinaPhone, điều chỉnh cước là chuyện bắt buộc phải làm vì nhiều năm nay nhà mạng đã chịu lỗ.

Nếu đợt tăng giá hồi tháng 4/2013, Viettel vẫn giữa giá thì đợt điều chỉnh này nhà mạng này đặt vấn đề đầu tiên với Bộ TT-TT để điều chỉnh giá của gói cước, nhưng lộ trình, mức tăng, nhà mạng này từ chối tiết lộ vì cho rằng đây là bí mật kinh doanh. Trong khi đó, nếu tuân thủ đúng việc không bán dưới giá thành, mức tăng cước sẽ phải là 100%, nghĩa là gấp đôi giá hiện hành.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Tổng giám đốc Viettel chia sẻ: “Phải cân nhắc và tính toán kỹ trước khi điều chỉnh giá cước. Cuộc sống của người dân đang khó, nếu tăng quá mạnh nhà mạng sẽ thiệt thòi”. Trong khi đó Bộ TT-TT yêu cầu các nhà mạng nếu tăng giá vẫn phải dành những gói cước phổ cập với mức giá thấp, từ 10.000 – 20.000 đồng/tháng cho người dân vùng sâu vùng xa.

Động thái tăng giá của nhà mạng đang nhận được thông tin trái chiều từ nhiều phía và bản thân các nhà mạng cũng… không muốn. Theo ông Thiều Phương Nam, Tổng giám đốc Qualcomm Việt Nam: 3G ở Việt Nam chỉ tự hào về độ phủ chứ chất lượng còn phải cải thiện nhiều, trong  đó việc tối ưu hóa mạng 3G là yếu tố quan trọng. Động thái tăng giá lần này chỉ nhằm bù lỗ là chính, mục đích chính là giảm bớt thiệt hại mà OTT gây nên chứ không phải tăng giá để cải thiện chất lượng mạng 3G. 

Ý kiến này hẳn không sai bởi theo hãng nghiên cứu thị trường Ovum, những ứng dụng OTT đã làm các nhà mạng thất thu 13,9 tỷ USD chỉ tính riêng trong năm 2011; 23 tỉ USD và dự đoán trong năm 2016 ước tính con số này lên tới 54 tỉ USD. Riêng tại Việt Nam, chính ông Hùng thừa nhận: Dịch vụ OTT đã làm sụt giảm Apur trung bình/smartphone từ 15-20% doanh thu.

Thực tế, việc tăng cước data 3G hẳn khiến OTT gặp khó, khách hàng không thích, nhà mạng cũng thiệt hại nhưng đây là việc đặng chẳng đừng. Theo xu hướng công nghệ luôn đổi mới và phát triển, trào lưu OTT là điều không thể tránh khỏi và nhà mạng phải có phương án giải quyết hợp lý lợi ích của 3 bên: nhà mạng, nhà cung cấp dịch vụ OTT và người dùng mới là điều cần bàn lúc này!

(Bảo Linh)