Tiếp cận dịch vụ công trực tuyến thuế còn nhiều khó khăn

Mỗi năm, tính trung bình thời gian các doanh nghiệp (DN) trên thế giới dành cho việc nộp thuế là 267 giờ, nhưng các DN ở Việt Nam đang phải dành tới hơn 832 giờ để làm việc này do chưa ứng dụng triệt để các dịch vụ công trực tuyến về thuế. 62% DN muốn cải thiện hiệu quả dịch vụ công trực tuyến về thuế; 20% doanh nghiệp muốn cải thiện dịch vụ công về hải quan…

Ảnh minh họa - nguồn internet.Ảnh minh họa - nguồn internet.

Đó là những điểm đáng lưu ý trong báo cáo kết quả khảo sát mức độ hài lòng của các DN có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được ông Lê Thanh Tâm, Tổng Giám đốc IDG ASEAN công bố tại Hội thảo phát triển Chính phủ điện tử có chủ đề “Tăng cường hợp tác, minh bạch, gắn kết công dân” diễn ra cuối tháng 8/2013, tại Hà Nội.

Thời gian nộp thuế gấp 3 lần thế giới

Một trong những điểm nóng tại cuộc khảo sát chính là mức độ hài lòng của DN đối với dịch vụ công trực tuyến của ngành Thuế. Cụ thể, 43% các DN có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam vẫn thực hiện các dịch vụ công theo phương thức trực tiếp mặt đối mặt (face to face), 18% thực hiện các dịch vụ công qua điện thoại và thư tín bưu chính, 31% qua internet và thư điện tử (email). Trong số những dịch vụ công mà DN phải thực hiện thường xuyên nhất, 43% là các dịch vụ thuế (khai thuế, đóng thuế, làm thủ tục thuế,..); 25% là các dịch vụ hải quan, 20% là dịch vụ về đăng ký DN, kho bạc 5% và các dịch vụ khác 2%.

Điểm trừ đối với dịch vụ công ngành Thuế là thời gian các DN ở Việt Nam dành cho việc nộp thuế mỗi năm lên tới 832 giờ, gấp 3 lần so với mức trung bình trên thế giới là 267 giờ. So sánh với các nước trong khu vực như Singapore  - nơi mà mỗi năm DN chỉ cần tốn vài chục giờ đồng hồ cho việc nộp thuế, thì thời gian của chúng ta thật đáng ngại.

Trong khi đó nhiều DN cũng không ngần ngại phản ánh việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến còn nhiều khó khăn ở một số khâu như:  khâu đăng ký dịch vụ công và phản hồi của cơ quan thuế với DN không kết nối với nhau, hồ sơ/thủ tục và văn bản ngành Thuế thì thay đổi thường xuyên và quá nhiều, trong khi biểu mẫu thực hiện các văn bản luật, nghị đinh, thông tư đôi khi còn không thống nhất và dễ gây hiểu lầm.

Kết nối giữa cơ quan công quyền với DN cần cải thiện

Cuộc khảo sát cũng chỉ rõ những bất cập và thiếu sự kết nối giữa DN với các cơ quan công quyền. Cụ thể, 55% DN có vốn đầu tư nước ngoài nói rằng mong muốn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thay cho hình thức giao dịch truyền thống vì tính tiện ích đã quá rõ. Tuy nhiên, bất cập là tỉ lệ các hình thức giao dịch trực tuyến (email, internet) giữa DN với cơ quan công quyền chỉ chiếm 31%, trong khi 51% các giao dịch vẫn phải thực hiện “mặt đối mặt”. Lí do số lượng giao dịch trực tuyến ít là vì cán bộ làm thủ tục… không muốn và thường từ chối trả lời văn bản DN gửi tới theo đường internet.

Báo cáo cũng chỉ ra mức độ tập trung và hiệu quả xử lý, cung cấp các dịch vụ công trực tuyến tại các địa phương có sự phân cấp rõ rệt. Xét theo mối quan hệ, 51% DN phải giao dịch thường xuyên với chính quyền địa phương (51% mức độ tương tác tại cấp quận/huyện và 33% tại cấp xã/phường), trong khi giao dịch với trung ương chỉ chiếm khoảng 8%.

Tuy nhiên, công tác xử lý và mức độ hài lòng về dịch vụ công của DN đối với địa phương thấp hơn vì 2 lí do: số lượng giao dịch ở địa nhiều và chất lượng dịch vụ cần cải thiện hơn. Do đó báo cáo khuyến nghị, Chính phủ và các cơ quan công quyền địa phương cần lưu ý cải thiện chất lượng dịch vụ công tại cơ sở, nơi DN phải tiếp xúc thường xuyên hơn so với cấp Chính phủ.

62% DN muốn cải thiện dịch vụ công về thuế

Từ tháng 2/3013, IDG đã tiến hành khảo sát mức độ hài lòng của hơn 1.500 DN có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đối với dịch vụ công trực tuyến.

Theo IDG việc lựa chọn mấu khảo sát như sau: 20% DN có quy mô hơn 100 nhân viên, 32% DN có từ 50 - 99 nhân viên, 48% DN có 1 – 49 nhân viên. Chia theo các lĩnh vực thì 41% thuộc ngành công nghiệp, sản xuất, 20% ngành nông nghiệp, 17% ngành dịch vụ, 8% ngành tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, 14% các ngành khác. Về cơ cấu vốn, 58% là DN có vốn đầu tư nước ngoài; 23% liên doanh, 10% văn phòng đại diện, 9% cơ quan thúc đẩy đầu tư và thương mại…

Kì vọng đổi mới của DN qua cuộc khảo sát cũng được chỉ rõ: 23% DN cho rằng cơ quan nhà nước nên đầu tư nhiều hơn và hạ tầng công nghệ, đảm bảo kĩ thuật, an ninh mạng; 15% DN kỳ vọng sự cải thiện trong các chương trình/chính sách khuyến khích sử dụng dịch vụ công trực tuyến; 13% DN mong muốn nâng cao chất lượng công tác tập huấn, tuyên truyền, giáo dục phổ biến pháp luật và cơ chế chính sách; 9% DN kì vọng cải thiện trong thái độ, hành vi ứng xử của các “công bộc” khi tiếp xúc với DN và người dân.

Đặc biệt, riêng lĩnh vực thuế khóa, 62% DN có vốn đầu tư nước ngoài muốn có sự cải thiện hiệu quả dịch vụ công trực tuyến về thuế tại Việt Nam, 20% muốn cải thiện dịch vụ công trực tuyến về hải quan…

Thực tế, các bộ chỉ số mức độ hài lòng của người dân và DN về dịch vụ công trực tuyến vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, khi bối cảnh số lượng dịch vụ công được cơ quan nhà nước cung cấp cho DN và người dân ngày càng tăng. Theo ông Phạm Minh Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính (Bộ Nội vụ), chúng ta cũng chưa có khảo sát tổng thể và toàn diện nào về mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp về dịch vụ công trực tuyến mà chỉ có các khảo sát mang tính chuyên biệt hoặc theo từng nhóm đối tượng nhất định.

Chính vì vậy, trong thời gian tới, những khảo sát như của IDG cũng như khảo sát mang tính tổng thể sẽ cần phải làm, qua đó Chính phủ có được bức tranh tổng thể về thực trạng cung cấp dịch vụ công trực tuyến tại địa phương. Qua đó, nhân rộng các cách làm hay và hạn chế những thiếu sót tiêu cực trong việc cung cấp dịch vụ công cho DN và người dân, nhằm tiến tới xây dựng Chính phủ điện tử hoàn thiện. Để có được nền hành chính dân chủ, công khai, minh bạch và thuận tiện thì Chính phủ điện tử được coi là đích đến, khi chúng ta hội đủ Chính quyền điện tử, DN điện tử và công dân điện tử cùng song hành…

(Bảo Linh)