“Tự hào 25 năm Tin học Thống kê tài chính”

Xuất phát từ nhu cầu sớm đưa ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào công tác nghiệp vụ của ngành Tài chính, ngày 22/10/1989, với việc thành lập Tổ nghiên cứu Đề án tổ chức hệ thống tin học ngành Tài chính, công cuộc nghiên cứu và triển khai ứng dụng CNTT vào công tác quản lý tài chính đã chính thức khởi động. Đây cũng là dấu mốc đánh dấu cho sự hình thành hệ thống Tin học và Thống kê tài chính ngày nay, trong đó có Cục Tin học và Thống kê tài chính là đơn vị được Bộ Tài chính giao thống nhất quản lý và triển khai ứng dụng CNTT trong toàn ngành Tài chính. Tạp chí Tài chính điện tử đăng toàn văn thông điệp của Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính nhân dịp kỷ niệm 25 năm thành lập hệ thống Tin học Thống kê tài chính (22/10/1989-22/10/2014).

“Tự hào 25 năm Tin học Thống kê tài chính”
Xây dựng hệ thống ứng dụng CNTT tốt nhất
Với tầm nhìn và sự quan tâm chỉ đạo xuyên suốt của Lãnh đạo Bộ Tài chính, cùng lực lượng cán bộ trẻ, có trình độ và nhiệt huyết với nghề, 25 năm qua đã chứng kiến quá trình hình thành và phát triển, xây dựng và trưởng thành, cùng những đóng góp của các thế hệ cán bộ Tin học, Thống kê đối với sự nghiệp phát triển ngành Tài chính. Việc ứng dụng CNTT của ngành Tài chính đã và đang đi đúng mục tiêu và định hướng đề ra trong từng giai đoạn. Theo đó, cải cách trong lĩnh vực tài chính được coi là một trong các ưu tiên hàng đầu của quá trình Đổi mới của Chính phủ Việt nam.
Hệ thống Tin học Thống kê tài chính đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, đóng góp không nhỏ trong sự nghiệp hiện đại hóa ngành Tài chính. Được coi điểm nhấn quan trọng,việc hoàn tất xây dựng cơ sở hạ tầng truyền thông thống nhất trong toàn ngành là điều kiện tiền đề xuyên suốt để ngành triển khai các ứng dụng lớn, tập trung. Đến nay, 100% các đơn vị cấp Trung ương, cấp tỉnh và cấp huyện đã kết nối, đảm bảo phục vụ cả các hoạt động tác nghiệp quan trọng hàng ngày của ngành về thu chi ngân sách, trao đổi dữ liệu nghiệp vụ, điều hành tại các phân hệ và các đơn vị trực thuộc Bộ. Cùng với đó là việc trang bị cơ sở hạ tầng CNTT hiện đại từ các thiết bị đầu cuối như máy trạm, đến hệ thống máy chủ, mạng LAN, hệ thống an toàn bảo mật và đặt biệt là các trung tâm dữ liệu hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế đáp ứng yêu cầu xử lý và lưu trữ dữ liệu tập trung tại cấp Trung ương hoạt động 24/7 phục vụ hoạt động tác nghiệp hàng ngày của các đơn vị trong toàn ngành.

Cho tới nay, ngành Tài chính đã thực hiện tin học hóa hơn 95% nghiệp vụ với hơn 100 ứng dụng phần mềm đã được triển khai trong toàn ngành phục vụ công tác chuyên môn, sẵn sàng cho việc truy cập và khai thác thông tin phục vụ công tác chỉ đạo điều hành của lãnh đạo các cấp. Đặc biệt, trong thời gian qua, Bộ Tài chính đã tập trung triển khai các ứng dụng lớn, tích hợp, tập trung dữ liệu theo chuẩn quản lý công nghệ thông tin tiên tiến ERP.

Điển hình như, hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (hệ thống TABMIS) đã hoàn thành triển khai và tiếp nhận quản trị vận hành thành công trên phạm vi toàn quốc. Dự án đã đạt cơ bản các mục tiêu đề ra là nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính công, giảm thiểu tiêu cực trong thực hiện và chấp hành ngân sách, và tăng tính lành mạnh tài chính thông qua hiện đại hóa các chức năng quản lý ngân sách và Kho bạc Nhà nước. Hay như,  hệ thống Quản lý thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) được triển khai trong cả nước, quản lý hơn 20 triệu người nộp thuế đã hỗ trợ tối đa các chức năng cơ bản trong quản lý thuế TNCN.

Hệ thống thông quan tự động và cơ chế một cửa quốc gia - VNACCS/VCIS được triển khai chính thức đã đem lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp với thời gian xử lý thông quan được rút ngắn. Và để tạo thuận lợi cho người nộp thuế khi thực hiện nghĩa vụ nộp ngân sách, đồng thời trợ giúp cơ quan quản lý có thông tin nhanh số thu vào ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính cũng đã triển khai hệ thống trao đổi thông tin về thu ngân sách nhà nước giữa các đơn vị: Thuế - Kho bạc - Hải quan - Tài chính, hệ thống đã góp phần cải cách thủ tục hành chính, xác nhận nhanh số thu vào NSNN.

Một trong những ưu tiên hàng đầu mà Bộ Tài chính tập trung triển khai là ứng dụng CNTT phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đến nay, thông qua Cổng thông tin Bộ Tài chính đã tuyên truyền kịp thời các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và của ngành về lĩnh vực tài chính, tạo kênh cung cấp và trao đổi thông tin, hỗ trợ tích cực cho việc thực hiện chương trình cải cách hành chính.

Trên Cổng thông tin Bộ Tài chính và cổng thông tin của các Tổng cục đã cung cấp 980 thủ tục hành chính công (mức 1, mức 2); 6 dịch vụ hành chính công đạt mức độ 3; 8 dịch vụ hành chính công mức độ 4. Cung cấp miễn phí các ứng dụng phục vụ người dân và doanh nghiệp như: kiosk thông tin; ứng dụng hỗ trợ kê khai thuế - mã vạch; ứng dụng khai hải quan điện tử…

Song song với đó, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực ứng dụng CNTT được coi là yếu tố mang tính quyết định. Việc quy hoạch phát triển bộ máy tổ chức tin học ở cấp trung ương và hệ thống tin học ngành, cũng như việc kiện toàn tổ chức tin học (cấp phòng hoặc trung tâm) tại địa phương được đẩy mạnh. 100% đội ngũ cán bộ nghiệp vụ tài chính được phổ cập ứng dụng CNTT, phục vụ trao đổi công việc chuyên môn, được tập huấn các chương trình tác nghiệp trong khâu triển khai. Hàng năm, các khóa đào tạo chuyên sâu về CNTT theo chuẩn quốc tế, đào tạo lại, cập nhật kiến thức công nghệ mới được tổ chức cho gần 900 lượt cán bộ, trong đó có cả các cán bộ lãnh đạo cấp cao.

Bên cạnh nhiệm vụ triển khai ứng dụng CNTT, thống kê tài chính cũng là mảng công việc quan trọng mà Bộ Tài chính giao phó, cho đến nay công tác thống kê dự báo của Bộ Tài chính cũng đã đạt được những thành tựu quan trọng. Hiện hệ thống danh mục dùng chung đã được sử dụng thống nhất trong các phần mềm ứng dụng, cơ sở dữ liệu và hoạt động nghiệp vụ trong ngành Tài chính để đảm bảo việc tổng hợp, trao đổi dữ liệu giữa các đơn vị trong và ngoài ngành; cung cấp kịp thời các thông tin về kinh tế, xã hội phục vụ công tác quản lý điều hành của Bộ Tài chính; hàng năm đã xuất bản Niên giám thống kê tài chính và Báo cáo thường niên của Bộ Tài chính.

Coi CNTT như là một cú hích, tạo đà đẩy mạnh cung cấp dịch vụ tài chính điện tử cho người dân và doanh nghiệp. Thành công này cũng được ghi nhận khi Bộ Tài chính trở thành một trong những bộ ngành đạt được chỉ số cao về ứng dụng CNTT. Trong những năm vừa qua, Bộ Tài chính luôn được xếp hạng trong nhóm dẫn đầu các ngành về mức độ ứng dụng CNTT. Năm 2014, lần thứ hai liên tiếp Bộ Tài chính giữ vị trí đứng đầu trong khối các cơ quan Bộ, ngành về chỉ số sẵn sàng cho phát triển ứng dụng CNTT-TT Việt Nam. Đạt được thành tích như vậy không chỉ là thành quả, là niềm vinh dự của thế hệ hôm nay mà đó chính là thành quả được xây dựng, được tích tụ từ truyền thống 25 năm vẻ vang, 25 năm cống hiến của các thế hệ cán bộ tin học thống kê ngành Tài chính.

Cần có một tầm nhìn tổng thể

Với sự quan tâm chỉ đạo, quản lý xuyên suốt và thống nhất của các lãnh đạo Bộ phụ trách, từ đó, tập trung các nguồn lực cho đầu tư ứng dụng CNTT, coi đầu tư CNTT là đầu tư cho phát triển, đây chính là yếu tố cơ bản quyết định đến thành công trong triển khai CNTT.

Cho tới nay ngành Tài chính đã vận hành nhiều hệ thống lớn đòi hỏi tính tích hợp thông tin giữa các hệ thống với nhau phục vụ công tác chỉ đạo điều hành, cung cấp thông tin, dịch vụ cho người dân và doanh nghiệp. Bộ Tài chính đang có những bước đi đúng đắn và thành công nhằm xây dựng kỷ luật tài chính mạnh hơn và giám sát các hoạt động tài chính hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, đã đến lúc chúng ta cần phải nghĩ đến một sáng kiến tổng thể nhằm tăng cường hệ thống thông tin quản lý của Chính phủ theo hướng toàn diện để trợ giúp Chính phủ đưa ra các quyết định về phát triển các lĩnh vực khác nhau một cách có hệ thống và dễ dàng hơn.

Chính vì thế, trong thời gian tới, việc tổ chức triển khai ứng dụng CNTT-thống kê cần theo đúng định hướng, kế hoạch đã đặt ra. Đồng thời, trong quá trình triển khai phải thường xuyên đánh giá và có những điều chỉnh phù hợp để đảm bảo cập nhật công nghệ mới đáp ứng yêu cầu và thực hiện thành công kế hoạch một cách hiệu quả nhất. Muốn vậy, trước hết cần tạo cơ chế và hành lang pháp lý cho ứng dụng CNTT. Đây là yêu cầu tiên quyết để đảm bảo sự thành công của việc đưa ứng dụng công nghệ tin học vào công tác quản lý. Quy trình quản lý phải được chuẩn hóa, và có sự tham gia chặt chẽ giữa tin học và nghiệp vụ. Những thay đổi về chính sách phải chỉ rõ các điều kiện thực thi có liên quan trong đó có việc điều chỉnh lại các hệ thống CNTT.

Tương lai của hệ thống Tin học toàn ngành Tài chính thuộc về thế hệ trẻ. Tuy nhiên, tương lai đó có vững chắc hay không còn tùy thuộc vào quá trình phấn đấu trau dồi kỹ năng của mỗi cán bộ. Do vậy, cần xây dựng tổ chức và chú trọng công tác đào tạo, phát triển đội ngũ cán bộ tin học. Công tác đào tạo CNTT được làm thường xuyên với chương trình đào tạo phù hợp theo từng đối tượng cán bộ. Đây cũng là một trong các yếu tố quyết định cho thành công của công tác triển khai ứng dụng CNTT ngành Tài chính.
Năm 2014 là năm ghi dấu chặng đường 25 năm xây dựng và trưởng thành của hệ thống Tin học Thống kê ngành Tài chính và cũng là năm có tính quyết định trong triển khai kế hoạch 5 năm ứng dụng công nghệ thông tin ngành Tài chính giai đoạn 2011-2015.
Theo đó, toàn hệ thống Tin học Thống kê xác định những mục tiêu lớn phải ưu tiên, đó là tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, chủ lực trong việc ứng dụng CNTT hiện đại hóa ngành Tài chính, xây dựng Bộ Tài chính điện tử góp phần thực hiện thành công Chiến lược tài chính đến năm 2020.

Với khí thế, sức trẻ của tuổi 25 hệ thống Tin học Thống kê tài chính sẽ đoàn kết nhất trí một lòng, phấn đấu, rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và luôn giữ trong mình ngọn lửa nhiệt tình để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao, xứng đáng với sự tin tưởng và mong đợi của Lãnh đạo Bộ và toàn thể cán bộ, công chức ngành Tài chính.

(T.Hương - lược ghi)