Cả nước có gần 300 báo điện tử, trang thông tin điện tử

Số liệu báo cáo do Bộ TT&TT công bố hôm qua (12/11) cho thấy, hiện cả nước có 90 cơ quan báo chí điện tử, 207 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí. Trong đó có 40 cơ quan báo chí điện tử thuộc cơ quan Trung ương và các Bộ, ngành, 26 cơ quan báo chí điện tử trực thuộc địa phương và 26 cơ quan báo chí điện tử trực thuộc các cơ quan đoàn thể.

Hội nghị tổng kết 15 năm thi hành Luật Báo chí diễn ra hôm qua 12/11 tại Hà Nội.Hội nghị tổng kết 15 năm thi hành Luật Báo chí diễn ra hôm qua 12/11 tại Hà Nội.

Ngày 12/11, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) đã tổ chức Hội nghị Tổng kết 15 năm thi hành Luật Báo chí, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí. Theo đó, từ khi Luật báo chí sửa đổi được thông qua từ năm 1999 đến nay, qua 15 năm thi hành, Luật Báo chí đã phát huy tác dụng tích cực, tạo điều kiện cho báo chí nước ta phát triển mạnh mẽ cả về số lượng ấn phẩm, số kênh phát thanh, truyền hình, loại hình và chất lượng thông tin, nguồn nhân lực… góp phần phục vụ có hiệu quả sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đội ngũ làm báo ngày càng đông

Báo cáo của Bộ TT&TT cho biết tính đến hết năm 2013, cả nước có 838 cơ quan báo chí với 1.111 ấn phẩm, trong đó có 199 cơ quan báo in chiếm 24%, 639 tạp chí chiếm 76%. Hàng năm, số lượng bản báo được phát hành ở nước ta khoảng hơn 650 triệu bản, bình quân có trên 7,22 bản báo/người/năm.

Cả nước có 90 cơ quan báo chí điện tử, 207 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí. Trong đó có 40 cơ quan báo chí điện tử thuộc cơ quan Trung ương và các Bộ, ngành, 26 cơ quan báo chí điện tử trực thuộc địa phương và 26 cơ quan báo chí điện tử trực thuộc các cơ quan đoàn thể.

Về phát thanh, truyền hình, hiện nước ta có 67 đài phát thanh, truyền hình bao gồm 2 đài trực thuộc trung ương, 64 đài địa phương. Số lượng các kênh chương trình phát thanh, truyền hình quảng bá tính đến 31/12/2013 là 179 kênh. Hệ thống truyền hình trả tiền có 73 kênh truyền hình và 9 kênh phát thanh, số lượng đơn vị cung cấp truyền hình cáp là 33 đơn vị. Số lượng kênh truyền hình nước ngoài được khai thác trên hệ thống truyền hình trả tiền là 40 kênh. Truyền hình trả tiền sử dụng 4 loại công nghệ truyền dẫn, phát sóng gồm cáp, số vệ tinh, số mặt đất và IPTV đạt hơn 6,6 triệu thuê bao vào năm 2013, trong đó số lượng thuê bao truyền hình cáp chiếm khoảng 50%.

Đội ngũ nhân lực làm báo ngày càng tăng về số lượng từ 25 nghìn người năm 2005 tăng lên gần 40 nghìn người năm 2014. Trong đó có gần 18.000 nhà báo được cấp thẻ và khoảng 5.000 phóng viên đang hoạt động báo chí nhưng chưa đủ điều kiện cấp thẻ nhà báo…. hầu hết các nhà báo có trình độ đại học trở lên.

Còn nhiều bất cập vượt ngoài quy định

Tuy nhiên, thực tiễn 15 năm thi hành Luật Báo chí, bên cạnh những mặt ưu điểm, tích cực là chủ yếu, Luật Báo chí năm 1999 cũng bộc lộ một số mặt chưa hoàn chỉnh, không điều chỉnh kịp thời những vấn đề mới nảy sinh, không còn phù hợp với với thực tiễn đời sống báo chí trong giai đoạn hiện nay. Đó là những quy định bất cập của Luật với thực tế phát triển của báo chí trong giai đoạn nước ta đẩy mạnh công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Bên cạnh đó, sự phát triển và hội tụ về công nghệ giữa viễn thông, truyền thông và Internet diễn ra mạnh mẽ, đặt ra nhiều vấn đề mới và phức tạp cần được điều chỉnh phù hợp. Nhiều vấn đề đã vượt ra ngoài các quy định của pháp luật như vấn đề loại hình, vấn đề liên kết trong hoạt động báo chí, vấn đề tài chính đối với cơ quan báo chí, vai trò cơ quan chủ quản...

Ngoài ra, những năm gần đây, hoạt động báo chí bộc lộ những vấn đề đáng lo ngại như không thực hiện đúng tôn chỉ mục đích, thông tin sai sự thật có chiều hướng không giảm nhất là trên các trang mạng điện tử. Xu hướng “thương mại hóa” chậm được khắc phục, thông tin miêu tả tỉ mỉ các hành động dâm ô, tội ác, thông tin về những chuyện thần bí, mê tín dị đoan… ngày càng gia tăng.
 
Trung bình mỗi năm, Bộ TT&TT đã tiếp nhận và xử lý gần 300 đơn thư khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực báo chí, chủ yếu là khiếu nại nội dung thông tin trên báo chí. Cụ thể, năm 2012 đã xử lý vi phạm 58 trường hợp cơ quan báo chí, phạt tổng số tiền 771 triệu đồng, cảnh cáo 1 trường hợp, nhắc nhở 6 trường hợp, 1 phóng viên bị thôi việc, 1 lãnh đạo cấp phòng bị kỷ luật buộc thôi việc, 1 thư ký tòa soạn bị cảnh cáo, cách chức. Năm 2013, cơ quan TT&TT xử lý 49 trường hợp, phạt tổng số tiền 324 triệu đồng, thu hồi thẻ nhà báo 03 trường hợp, thu hồi 3 tên miền .vn...
 
Phát biểu chỉ đại tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Bắc Son cho rằng bên cạnh những ưu điểm, những thành tích là chủ yếu thì hoạt động của báo chí và công tác quản lý nhà nước về hoạt động báo chí còn có những hạn chế bất cập như: Số lượng cơ quan báo chí tăng nhưng chất lượng thông tin chưa tương xứng với yêu cầu. Đặc biệt, xuất hiện hiện tượng tư nhân hóa báo chí,  thương mại hóa báo chí trong quá trình hoạt động báo chí đã làm giảm chất lượng chính trị,  văn hóa, khoa học, chất lượng nghiệp vụ của báo chí.
 
Lãnh đạo cơ quan báo chí còn buông lỏng công tác quản lý, giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên, quy trình biên tập, duyệt tin bài chưa được coi trọng và thực hiện nghiêm túc. Cá biệt có trường hợp không qua thẩm định, xác minh dẫn tới một số cơ quan báo chí, nhà báo đưa thông tin thiếu chính xác, thiếu trách nhiệm và thông tin sai nhiều nhưng không cải chính, vi phạm đạo đức người làm báo, lợi dụng nghề nghiệp để trục lợi, thậm chí có trường hợp vi phạm Luật Báo chí…
 
Mặt khác, vai trò của cơ quan chủ quản chưa được phát huy một cách đầy đủ theo quy định của Luật Báo chí, các biện pháp, chế tài xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí có lúc bị xem nhẹ; việc cung cấp thông tin cho báo chí chưa kịp thời, gây khó khăn cho hoạt động báo chí.
 
Cần bổ sung khuôn khổ pháp luật báo chí
 
Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son cho rằng công cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, đặc biệt  là sự phát triển mạnh mẽ của Internet, sự phổ cập ứng dụng CNTT  đã có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển thông tin và truyền thông nói chung và đời sống của báo chí nói riêng. Hội nhập quốc tế ngày nay càng mở rộng cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sự phát triển và nhiệm vụ của quản lý đối với sự nghiệp báo chí.
 
Thực tiễn hoạt động của báo chí trong thời gian qua đặt ra nhiều vấn đề mới vượt ra ngoài quy định của Luật Báo chí hiện hành. Trước những yêu cầu phát triển và hội nhập sâu của đất nước, với tinh thần Hiến pháp 2013 sửa đổi đã đặt ra cần phải rà soát, sửa đổi, bổ sung khuôn khổ pháp luật để báo chí cách mạng Việt Nam có thêm điều kiện phát triển và thực hiện tốt sứ mệnh cao cả của mình, tiếp tục đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, đảm bảo cho báo chí phát huy ngày càng hiệu quả hơn đến lợi ích của quốc gia, dân tộc.
 
Trong thời gian tới, việc xây dựng Luật Báo chí cần phải bám sát các quy định của Hiến pháp năm 2013. Đây là những điều cốt lõi, cơ bản để xây dựng Luật Báo chí sửa đổi bảo đảm Luật Báo chí phải đáp ứng tốt hơn nữa quyền hiến định phù hợp với điều kiện phát triển của đất nước. Một yêu cầu xuyên suốt khác là phải thể chế hóa hơn nữa, cụ thể hóa hơn nữa, chi tiết hơn nữa các quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác báo chí.
 
Xây dựng Luật Báo chí không chỉ quản lý báo chí mà còn phải tạo động lực để báo chí phát triển, góp phần tích cực vào nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Luật Báo chí cần có những quy định tăng cường quản lý của nhà nước đối với báo chí, tạo cơ chế, chính sách để tận dụng các nguồn lực trong xã hội, đề cao tính trách nhiệm của cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản báo chí…
 
Tại hội nghị, các đại biểu tham dự đã tập trung đóng góp ý kiến làm rõ những vấn đề, những quy định còn bất cập của Luật Báo chí hiện hành liên quan đến mối quan hệ giữa các nhóm chủ thể,  từ góc độ quyền hạn và trách nhiệm của các chủ thể. Hai nhóm vấn đề được tập trung thảo luận gồm: Nhóm thứ nhất, tình hình thi hành Luật Báo chí hiện hành trong xã hội và chủ thể được quy định trong Luật Báo chí như cơ quan báo chí, nhà báo, cơ quan chủ quản báo chí, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí; làm rõ những mặt tích cực, tồn tại, nguyên nhân của những tồn tại, từ đâu, do cơ chế chính sách, do quy định của pháp luật không còn phù hợp với thực tiễn hay là nhận thức trong quá trình thi hành, áp dụng Luật Báo chí còn những bất cập.
 
Nhóm thứ hai là, đưa ra những kiến nghị, giải pháp sửa đổi, bổ sung các điều trong Luật Báo chí để đáp ứng yêu cầu thực tiễn của phát triển báo chí trong bối cảnh toàn cầu hóa thông tin trên cơ sở quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Đảng và các quy định khác của pháp luật. Những ý kiến thảo luận tại hội nghị sẽ đóng góp vào quá trình dự thảo sửa đổi Luật Báo chí trong thời gian tới.
 
(Thanh Huyền)