Đề án Tăng tốc: Địa phương kêu... khó

Thiếu vốn, thiếu nhân lực, thiếu cả cơ chế và nghị định hướng dẫn khiến Đề án Tăng tốc - tên viết tắt của Đề án Đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về công nghệ thông tin - truyền thông (CNTT-TT) khiến các địa phương gặp rất nhiều khó khăn trong triển khai.

Đề án Tăng tốc: địa phương kêu... khó.Đề án Tăng tốc: địa phương kêu... khó.

Theo tổng kết của Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ TT-TT), dù đã có chủ trương từ rất lâu (được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 22/9/2010) nhưng đề án “Đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về CNTT-TT” đang bị nhiều địa phương kêu... khó.

Khó bởi nhiều lý do, nhưng cái khó đầu tiên phải nhắc đến chính là nghị định hướng dẫn và cơ chế phối hợp. Cụ thể, Đề án nêu rõ trách nhiệm của UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch phát triển CNTT-TT của địa phương mình phù hợp với các nội dung của Đề án. Tuy nhiên, tính đến đầu năm 2013, nhiều địa phương vẫn loay hoay với đề án của chính địa phương mình, với cơ chế thu hút đầu tư và lựa chọn lĩnh vực ưu tiên.

Theo ông Phạm Kim Sơn, Giám đốc Sở TT-TT Đà Nẵng - địa phương được coi là đi đầu trong triển khai và ứng dụng CNTT-TT của cả nước bức xúc nói: "Cho đến giờ các địa phương như Đà Nẵng rất cần được Bộ TT-TT hướng dẫn cụ thể hơn các mục tiêu, lộ trình và hướng ưu tiên triển khai các dự án khi thực hiện Đề án Tăng tốc tại địa phương. Có lãnh đạo Sở đồng nghiệp hỏi tôi, với cái đề án này Sở tôi phải làm những việc gì và vốn thì lấy ở đâu, báo cáo ai? Thực sự tôi cứng họng".

Khó khăn thứ 2 cũng được địa phương "kêu ca" chính là nguồn vốn và nhân lực. Mặc dù, đề án xác định thực hiện đa dạng hóa các nguồn tài chính đầu tư cho hoạt động CNTT-TT. Tuy nhiên, các địa phương thẳng thắn thừa nhận CNTT-TT tuy cần thiết, nhưng để thu hút đầu tư không dễ và vốn ngân sách nhà nước (NSNN) vẫn phải nắm vai trò chủ đạo. Chính vì quan niệm này, nên nhiều tỉnh, thành vẫn án binh và chờ vốn trung ương rót về khiến đề án chưa được nhiều tỉnh, thành quan tâm đúng mức.

Ông Hồ Quang Bửu, Giám đốc Sở TT-TT Quảng Nam lên tiếng: "Lâu nay chúng ta nói nhiều về "Nước mạnh" nhưng quá trình triển khai ở một số tỉnh, thành khó thành công vì nguồn lực ở địa phương hạn chế và kinh phí hàng năm dành cho CNTT còn ít. Đơn cử, nếu thành phố Hà Nội đưa ra Chương trình mục tiêu về CNTT-TT đến năm 2015, trong đó đề xuất kinh phí tới 1.000 tỷ đồng, thì tỉnh Quảng Nam chỉ cần đưa ra kế hoạch đã bị dẹp lại do lấy đâu ra... tiền".

Trong khi đó việc Bộ TT-TT  không có hướng dẫn về kinh phí triển khai Đề án nước mạnh, trong đó nêu rõ bao nhiêu phần trăm trong tổng số vốn sẽ được hỗ trợ từ ngân sách trung ương và địa phương phải chuẩn bị bao nhiêu phần trăm vốn đối ứng.

"Đặc biệt nguồn vốn địa phương và vốn đối ứng phải được ghi rõ trong nghị quyết hoặc nghị định của Chính phủ mới mong các tỉnh rót kinh phí. Bởi NSNN tại địa phương đang khó khăn, nếu xin tiền cho CNTT-TT thực như "đếm sao trên trời", ông Bửu ví von.

Trước những khó khăn của địa phương, Bộ trưởng Bộ TT-TT Nguyễn Bắc Son nhấn mạnh: Để triển khai một số nội dung thuộc Đề án Nước mạnh, Bộ TT-TT đã đăng ký vốn cho các nhiệm vụ, dự án triển khai Đề án năm 2012 với tổng kinh phí là 55,43 tỷ đồng. Tuy nhiên, quá trình chờ phê duyệt cũng khá gian nan, nhiều nhiệm vụ, dự án chưa được cấp vốn bởi một số lý do như: sở cứ nào để xác định nhiệm vụ, dự án này thuộc Đề án Nước mạnh; nội dung, định mức chi cụ thể ra sao...

Đề án Tăng tốc: Địa phương kêu... khó ảnh 1

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Chính phủ, Bộ TT-TT sẽ sớm có những giải pháp để địa phương có đủ nguồn lực cần thiết để thực hiện đề án...

Về phía Chính phủ, "Đề án Đưa Việt Nam trở thành nước mạnh về CNTT-TT vào năm 2020" đã có quyết tâm triển khai nhưng nguồn lực, nguồn vốn không đáng kể, không cẩn thận thì sẽ chỉ có chương trình chiến lược chung trên giấy tờ", Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son lí giải. Do đó, Bộ TT-TT đang kiến nghị Chính phủ tạo nguồn lực hơn nữa để Bộ TT-TT có kế hoạch hỗ trợ các địa phương để sớm đẩy nhanh tiến độ của đề án và biến ước vọng, chủ trương lớn thành hiện thực...

Với tư cách Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia về CNTT-TT, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ rõ: Đề án Đưa Việt Nam trở thành nước mạnh về CNTT-TT vào năm 2020 cần những giải pháp chiều sâu. Vì Đề án Tăng tốc được phê duyệt vào cuối năm 2010 nên hầu hết các cơ quan, đơn vị không kịp xây dựng và đăng ký kế hoạch kinh phí năm 2011; trong khi năm 2012 và 2013 dù đã có phương án trích kinh phí nhưng lại rơi vào khó khăn kinh tế nên NSNN tại địa phương đang hết sức bị "căng kéo".

"Bên cạnh đó đề án còn thiếu cơ chế rõ ràng để điều phối, quản lý, thống nhất triển khai nội dung của Đề án tại nhiều Bộ ngành, địa phương khiến đề án đi chậm. Thời gian tới Chính phủ, Bộ TT-TT sẽ sớm có những giải pháp để địa phương có đủ nguồn lực cần thiết để thực hiện", Phó Thủ tướng nhấn mạnh!

Đề án “Đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về CNTT-TT” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 22/9/2010 kèm theo Quyết định số 1755/QĐ-TTg đã đặt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực CNTT đạt tiêu chuẩn quốc tế; xây dựng công nghiệp CNTT, đặc biệt là công nghiệp phần mềm, nội dung số và dịch vụ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP và xuất khẩu; thiết lập hạ tầng viễn thông băng rộng trên phạm vi cả nước; ứng dụng hiệu quả CNTT trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh.

(Nam Phương)