GFMIP: Chương trình lớn gắn ứng dụng CNTT cải tiến quy trình nghiệp vụ

Việc tăng cường ứng dụng CNTT đã mang lại sự cải thiện đáng kể trong công tác quản lý tài chính công theo hướng hiện đại. Tuy vậy, cũng còn nhiều chức năng chưa thực hiện ứng dụng CNTT cũng như thiếu sự liên kết với các bộ, ngành liên quan. Điều đòi hỏi cần có một Hệ thống thông tin quản lý tài chính Chính phủ thống nhất, đủ bao quát.

Ông Đặng Đức Mai, Cục trưởng Cục TH&TKTC phát biểu tại Hội thảo Chương trình quản lý thông tin tài chính Chính phủ.Ông Đặng Đức Mai, Cục trưởng Cục TH&TKTC phát biểu tại Hội thảo Chương trình quản lý thông tin tài chính Chính phủ.

Theo ông Cem Dener - Trưởng nhóm các giải pháp kỹ thuật số tích hợp, Ngân hàng Thế giới, tại các quốc gia đang phát triển, cho dù đã đầu tư đáng kể vào CNTT&TT và hỗ trợ kỹ thuật, những cải thiện về huy động và quản lý nguồn lực công, độ mở và các dịch vụ công còn tiến triển chậm. Việc chuyển đổi từ các hệ thống thông tin lạc hậu và phân tán sang các giải pháp tích hợp hiện đại đem lại những cơ hội lớn về cải cách khu vực công. Hệ thống thông tin quản lý tài chính công được xây dựng và sử dụng bởi Chính phủ tại mỗi nước như một nền tảng quản lý tài chính công có tính chiến lược nhằm hỗ trợ Chính phủ có được các thông tin tài chính chính xác và kịp thời, qua đó hỗ trợ Chính phủ trong việc điều hành chính sách kinh tế vĩ mô, chính sách tài chính, tiền tệ cũng như đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của Chính phủ. Các thành phần của Hệ thống thông tin quản lý tài chính công là sự kết hợp của các hệ thống thông tin kho bạc (T), quản lý ngân sách (B) và các hệ thống thông tin quản lý tài chính chính phủ khác (O). Tuy nhiên, cũng có những rủi ro cần giải quyết khi thay thế các nền tảng CNTT&TT lạc hậu hoặc tích hợp các hệ thống hiện hành. Điển hình là các quan ngại về vấn đề bảo mật, khả năng bền vững về kỳ thuật và tài chính, điều hành CNTT&TT.

Riêng tại Việt Nam, việc tăng cường ứng dụng CNTT đã mang lại sự cải thiện đáng kể trong công tác quản lý tài chính công theo hướng hiện đại, từng bước tăng cường hiệu lực, hiệu quả giám sát tài chính, đặc biệt là thúc đẩy cải cách hành chính trong lĩnh vực tài chính. Đồng thời, thông qua đẩy mạnh ứng dụng CNTT cũng đã góp phần quan trọng trong thúc đẩy cải cách các thể chế quản lý tài chính công những năm qua, đặc biệt là về quy trình, thủ tục trong lĩnh vực thuế, hải quan, ngân sách.

Những thành quả đã đạt được nêu trên mới chỉ là bước đầu và chưa thể bao quát hết các lĩnh vực có yêu cầu hiện đại hóa của nền tài chính công Việt Nam. Đối chiếu với các chức năng trong chu trình quản lý tài chính công, đến nay Bộ Tài chính đã thực hiện tốt việc ứng dụng CNTT ở chức năng chấp hành ngân sách bao gồm kế toán, quản lý thu chi, quản lý ngân quỹ, báo cáo ngân sách ở tất cả các cấp ngân sách và đã bước đầu ứng dụng CNTT trong quản lý nợ công. Tuy vậy, cũng còn nhiều chức năng chưa thực hiện ứng dụng CNTT như chức năng lập ngân sách, quản lý đầu tư công, quản lý tài chính đơn vị chi tiêu, kiểm toán và đánh giá, ....

Trước tình hình này, Hệ thống thông tin quản lý tài chính Chính phủ (GFMIS) cần được thực hiện như một chương trình lớn gắn chặt giữa hiện đại hóa, ứng dụng CNTT trong hoạt động nghiệp vụ với việc cải cách thể chế, cải tiến quy trình nghiệp vụ và việc đào tạo người sử dụng, chuyển giao công nghệ. Việc hiện đại hóa trong GFMIS bao gồm xây dựng nhiều hệ thống thông tin được tích hợp, giao diện với nhau. Vì vậy Cục Tin học và Thống kê tài chính đang đề xuất việc tiếp cận triển khai GFMIS như một “Chương trình quản lý thông tin tài chính chính phủ” (tên viết tắt tiếng anh thành GFMIP).

Theo Ngân hàng Thế giới, Hệ thống thông tin quản lý tài chính công được hiểu như một tập hợp các hệ thống ứng dụng được tích hợp lại để vận hành như một khối thống nhất nhằm hỗ trợ các hoạt động trong quản lý tài chính công đảm bảo tuân thủ theo luật pháp của quốc gia sở tại và tuân thủ thông lệ quốc tế. Hệ thống thông tin quản lý tài chính công được sử dụng như một hệ thống tài chính tập trung dựa trên nền tảng internet nhằm hỗ trợ và ghi nhận các hoạt động hàng ngày về thu-chi ngân sách, tổng hợp và báo cáo. Hệ thống này có chức năng cung cấp các dữ liệu đầu vào cho các công cụ khai thác và phân tích dữ liệu chuyên sâu, phân tích dữ liệu theo chủ đề.

GFMIP: Chương trình lớn gắn ứng dụng CNTT cải tiến quy trình nghiệp vụ  ảnh 1
Ông Cem Dener - Trưởng nhóm các giải pháp kỹ thuật số tích hợp, Ngân hàng Thế giới phát biểu tại Hội thảo Chương trình quản lý thông tin tài chính Chính phủ.

GFMIP thường được phát triển theo 2 hướng là tích hợp đồng bộ trong một ứng dụng hoặc bao gồm một số hệ thống phát triển riêng rẽ và tích hợp, giao diện, trao đổi thông tin. Cho đến hiện tại chưa có một hệ thống đơn nhất có thể đáp ứng tất cả các yêu cầu quản lý tài chính Chính phủ. Phần lớn các Hệ thống thông tin tài chính chính phủ của các nước đều được xây dựng dựa trên sự tích hợp của nhiều ứng dụng riêng biệt, với nền tảng công nghệ khác nhau, trong đó có những ứng dụng được nâng cấp từ ứng dụng cũ và có những ứng dụng được xây dựng mới cho phù hợp.

(T.Hương)