Kinh nghiệm xây dựng hệ thống giao thông thông minh của Hàn Quốc

Trong vòng 20 năm qua, Hàn Quốc đã và đang nỗ lực không ngừng đẩy mạng các chính sách thông tin hóa quốc gia và đang dần được công nhận là một cường quốc về công nghệ thông tin (CNTT). Những kỹ thuật Smart SOC như ITS, U-City, thông tin điện tử, cơ sở hạ tầng CNTT đã được thiết lập như một chất xúc tác giúp phát triển kinh tế xã hội tại Hàn Quốc.

Ảnh minh họa - nguồn Internet.Ảnh minh họa - nguồn Internet.

Những sản phẩm phần mềm, phần cứng kết hợp với những kỹ thuật CNTT đa dạng đang ngày càng cho thấy được sức thu hút của Hàn Quốc trên thị trường thế giới.

Đặc biệt, mô hình xây dựng hệ thống giao thông thông minh (ITS) tại Hàn Quốc là một trong các lĩnh vực công nghiệp đỉnh cao kết hợp kỹ thuật CNTT với các lĩnh vực ô tô, đường bộ. Lĩnh vực này đã và đang trở thành tiêu chuẩn phát triển tuyệt đối thể hiện năng lực kỹ thuật và công nghệ của Hàn quốc. ITS là hệ thống kết hợp CNTT với quản lý giao thông đường bộ. Hệ thống thông tin xe bus đang được triển khai tại 53 thành phố tại Hàn Quốc là một trong các dịch vụ ITS phổ biến tại nước này.

Hệ thống cung cấp thông tin xe bus đến, vận hành xe, chuyển xe thông qua máy hướng dẫn bến xe bus, qua internet hoặc điện thoại di động cho hành khách, lái xe, công ty vận hành xe, cơ quan quản lý xe… Hệ thống thanh toán phí giao thông công cộng tại Hàn Quốc rất đa dạng như thanh toán taxi, xe bus, tàu điện ngầm.

Tại thủ đô Seoul, tỷ lệ sử dụng thẻ giao thông rất cao: 95% sử dụng thẻ xe bus, 100% sử dụng thẻ tàu điện. Thẻ không chỉ được sử dụng cho xe bus, taxi, tàu điện mà còn được dùng để thanh toán tiền tàu, phí cầu đường cao tốc…

Bằng việc cải thiện giao thông công cộng, triển khai hệ thống thông tin xe bus, áp dụng thẻ thu phí điện tử, Seoul đã tăng trên 20% số người dùng dịch vụ xe bus, tăng 130% doanh thu phí sử dụng xe bus trong 10 năm qua…

Bà Song Young Ran, Trưởng phòng, Cục ITS và Môi trường Đường bộ, Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông Hàn Quốc cho biết: Trong những năm gần đây, bằng việc kết hợp giữa kỹ thuật ô tô và kỹ thuật đường bộ, quá trình phát triển kỹ thuật Cooperative  - ITS giữa ô tô  - ô tô, ô tô - đường bộ đang được diễn ra một cách rất sôi nổi tại Hàn Quốc. Hiện nay 100% thiết bị ITS được lắp đặt tại các đường cao tốc, tại đường quốc lộ và đường địa phương con số này là 14%, đến năm 2020 con số này sẽ là 30%. Tại Hàn Quốc, số lượng xe ô tô tăng nhanh do quá trình phát triển và đô thị hóa quá nhanh. Không gian đô thị thiếu dẫn đến hạn chế diện tích xây dựng đường bộ dẫn đến tình hình giao thông phức tạp, tai nạn và bụi bẩn. Kết quả là các chi phí giao thông tăng lên.

Để giải quyết vấn đề này, đầu năm 1990, chính phủ Hàn quốc đã xem xét đến việc ứng dụng ITS và lặp kế hoạch theo 3 giai đoạn. Giai đoạn 1, xây dựng cơ sở và kế hoạch ITS cũng như chuẩn bị tiền đề để xây dựng ITS thành công. Giai đoạn 2 là giao đoạn xây dựng ITS chính thức. Giai đoạn 3 là giai đoạn xây dựng ITS chuyên sâu và hiện đang nghiên cứu C-ITS - một xu hướng toàn cầu.

Từ năm 2001, để triển khai xây dựng ITS, chính phủ Hàn quốc đã chi ngân sách 2,7 tỷ USD trong vòng 12 năm và có kế hoạch sẽ đầu tư thêm 2,5 tỷ USD nữa đến năm 2020. Tại Hàn Quốc, ITS đã được xây dựng từ 20 năm trước. Để xây dựng cơ sở hạ tầng đặc thù cho ITS, các lĩnh vực công cộng đã được triển khai trọng tâm. Hàn Quốc đang sở hữu tiêu chuẩn kỹ thuật thế giới trong lĩnh vực dịch vụ ITS ví dụ như: ATMS, BIS/BMS, EFC, vận hành Trung tâm quản lý giao thông...

Hệ thống thông tin xe bus (BIS) đã được áp dụng và triển khai tại 53 hành phố tại Hàn Quốc và là một trong các dịch vụ ITS rất được ưu thích tại nước này. BIS là hệ thống quản lý tuyệt vời cung cấp các thông tin xe bus đến, thông tin vận hành xe, thông tin chuyển xe thông qua máy hướng dẫn bến xe bus, qua internet hoặc qua mobile cho hành khách xe bus, lái xe, công ty vận hành xe, cơ quan quản lý xe... giúp nâng cao tính chính xác giờ giấc của xe cũng như tỷ lệ sử dụng xe.   

Tại Hàn Quốc, thông thường sẽ sử dụng máy hướng dẫn bến xe gọi là BIT và máy tính smartphone để tìm hiểu các thông tin xe bus. Thông qua hệ thống này, người dân không chỉ biết các thông tin xe bus mà còn có thể tìm hiểu thêm tin tức, tra số tiền còn dư của thẻ... Các chủng loại máy hướng dẫn bến xe sẽ có LED, LCD và tùy theo từng bến xe sẽ lắp loại phù hợp. Hành khách sử dụng xe bus thông qua cac ứng dụng có thể kiểm tra 24/24 tại bất kỳ nơi đâu các thông tin tuyến xe, bến xe, giờ xe đến...

"Kết quả điều tra tại Seoul thì 96% hành khách sử dụng xe bus đã từng sử dụng BIS và 95% hài lòng về dịch vụ này. BIS chính là một dịch vụ ITS hiệu quả mang đến tiện lợi cho người sử dụng. Hệ thống thanh toán phí giao thông công cộng tại Hàn Quốc rất đa dạng như thanh toán taxi, xe bus, tàu điện ngầm. Tại Seoul có thể thấy được tỷ lệ sử dụng thẻ giao thông rất cao như 95% sử dụng thẻ xe bus, 100% sử dụng thẻ tàu điện. Hiện Hàn Quốc đang tiến hành ứng dụng thẻ áp dụng toàn quốc không chỉ sử dụng cho bus, taxi, tàu điện mà còn sử dụng thanh toán tiền tàu, phí cầu đường cao tốc", bà Song Young Ran cho biết thêm.

Bằng việc cải thiện chế độ giao thông công cộng và đưa vào áp dụng BIS, EFC thì trong vòng 10 năm qua, số người sử dụng dịch vụ xe bus ở Seoul tăng trên 20%. Do đó doanh thu phí sử dụng xe bus cũng tằng lên 130%. Năm 1996, khi mới bắt đầu áp dụng thẻ giao thông, các công ty xe bus đã rất phản đối do lo ngại về tính minh bạch của doanh thu xe bus cũng như bị giảm doanh thu khi khách hàng chuyển tuyến xe. Nhưng bây giờ thì cả chính phủ và các công ty xe bus lại vô cùng hài lòng do doanh thu xe bus tăng lên đáng kể.

Ngoài ra, lượng người sử dụng phương tiện cá nhân giảm dần dẫn đến số người sử dụng xe bus tăng khiến cho tỷ lệ hài lòng về giao thông công cộng ngày càng tăng lên. Hiện Hàn Quốc đang xây dưng vận hành hệ thống giám sát tự động đối với các xe vi phạm luật giao thông như quá tốc độ, vi phạm tín hiệu, quá trọng quá tải bằng cách sử dụng kỹ thuật nhận biết xe tự động và kỹ thuật xử lý hình ảnh.

(Nhã Tường)