Mobile eCommerce: Xu hướng mới của TMĐT Việt Nam

Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng lớn về thương mại điện tử, đặc biệt là trên nền tảng di động. Việc phát triển và ứng dụng các giải pháp TMĐT trên nền tảng công nghệ di động để hỗ trợ hoạt động kinh doanh đang trở thành một xu hướng mới của TMĐT Việt Nam và thế giới.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh phát biểu khai mạc hội thảo.Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh phát biểu khai mạc hội thảo.

Tiềm năng lớn

Theo Báo cáo TMĐT Việt Nam năm 2014, ước tính doanh số thu được từ TMĐT (B2C) đạt 2,97 tỷ USD, tăng 35 % so với năm 2013 và chiếm 2,12% tổng mức bán lẻ hàng hóa của cả nước. Bên cạnh hình thức truy cập Internet truyền thống qua máy tính xách tay, người tiêu dùng Việt Nam đang dần chuyển hướng sang sử dụng các thiết bị di động để truy cập Internet.

Năm 2010 số người truy cập Internet qua điện thoại di động chỉ ở mức 27%, sau 4 năm tỷ lệ này đã tăng 38% và đạt mức 65% năm 2014. Điều đó cho thấy thị phần dành cho hoạt động TMĐT nói chung và hoạt động TMĐT trên nền tảng di động Việt Nam rất lớn. Trên thế giới, TMĐT đã trở thành một yếu tố rất quan trọng trong phát triển thương mại. Ở một số quốc gia phát triển có ứng dụng cao về công nghệ, doanh thu từ TMĐTcó những nước chiếm gần 50%, ví dụ như Hàn Quốc, Nhật Bản.

Đối với các quốc gia khác, tốc độ tăng trưởng TMĐT phát triển rất mạnh mẽ như Trung Quốc chiếm hơn 91% trong hoạt động thương mại. Tại hội thảo Phát triển thương mại điện tử trên nền tảng di động do Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin phối hợp với Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam đã tổ chức ngày 18/3, Thứ trưởng Bộ Công Thương - Trần Tuấn Anh khẳng định Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng lớn về thương mại điện tử, đặc biệt là trên nền tảng di động. Việc phát triển và ứng dụng các giải pháp TMĐT trên nền tảng công nghệ di động để hỗ trợ hoạt động kinh doanh đang trở thành một xu hướng mới của TMĐT Việt Nam và thế giới.

Việt Nam đã có nhiều chính sách mang tính định hướng của Nhà nước, đồng thời cũng có biện pháp tích cực và quyết liệt của Chính phủ nhằm tiếp tục phát triển TMĐT. Đồng thời đã có những chính sách phát triển cơ sở hạ tầng cho TMĐT, tạo điều kiện thuận lợi nhằm ứng dụng công nghệ, công nghệ di động để phục vụ cho TMĐT. Tuy nhiên, trong bối cảnh thương mại điện tử trên nền tảng di động phát triển mạnh, cơ quan quản lý đang đứng trước nhiều bài toán mới. Do vậy cần có những mô hình quản lý phù hợp nhằm tạo ra nền tảng bền vững cho TMĐT cũng như mobile e - commerce phát triển.

Cần chính sách phù hợp

Tại Hội thảo, nhiều đại biểu là các chuyên gia, doanh nghiệp, đại diện các Bộ, ngành đã chia sẻ về bối cảnh cạnh tranh trên nền tảng di động tại Việt Nam, lợi ích của việc ứng dụng nền tảng di động trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, cũng như xu hướng đầu tư thiết bị thông minh trong phát triển TMĐT trên nền tảng di động, nhu cầu xây dựng pháp luật điều chỉnh hoạt động TMĐT trên nền tảng di động ở VN...

Theo các chuyên gia, các dịch vụ ngân hàng - thanh toán, dịch vụ tương tác, dịch vụ nội dung số, ứng dụng, trò chơi, quảng cáo, mua sắm qua thiết bị di động đang trở thành một trào lưu, một xu hướng phổ biến bởi tính thuận tiện, linh hoạt, kết nối dễ dàng. Đặc biệt đặc tính định vị của điện thoại di động đã làm thay đổi cách thức giao dịch TMĐT. Giao dịch qua thiết bị di động đã đặt ra vấn đề từ mặt kinh doanh cũng như quản lý. Chính vì vậy, với sự thay đổi trong hình thức giao dịch thương mại thì cần có sự quan tâm đúng đắn cũng như xây dựng được chính sách phù hợp đối với TMĐT nói chung cũng như TMĐT trên nền tảng di động nói riêng.

Ông Nguyễn Phượng Hoàng, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Công nghệ Sen Đỏ cho biết, sự phụ thuộc vào đối tượng khách hàng mục tiêu mà mobile và desktop có những chỉ tiêu khác nhau. Ngoài việc hiểu người dùng trên desktop, cần phải hiểu được người dùng trên mobile và phải có những chính sách vận hành thích ứng. Việc giao dịch qua thương mại điện tử thực chất là kinh doanh lòng tin vì người mua và người bán không trực tiếp gặp nhau, trong khi chất lượng hàng hóa thì do người bán quyết định. Do vậy cần phải có chế tài quy định rõ trách nhiệm của từng bên trong quá trình xảy ra tranh chấp.

Trước thực tế trên, đứng ở góc độ quản lý nhà nước về lĩnh vực Thương mại điện tử, ông Trần Hữu Linh cho hay, mới đây Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 47/2014/TT-BCT nhằm làm rõ hơn các quy định của Nghị định số 52/2013/NĐ-CP trong đó đã quy định việc thiết lập một môi trường cạnh tranh lành mạnh cho Thương mại điện tử phát triển. Đáng chú ý, dù Thông tư 47 cũng yêu cầu người bán trên mạng xã hội phải cung cấp đầy đủ và chính xác thông tin như tên, địa chỉ, số điện thoại của người bán, mã số thuế cá nhân… cho chủ sàn giao dịch thương mại điện tử khi đăng ký sử dụng dịch vụ; cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa, dịch vụ theo quy định khi bán hàng hóa…

Người bán cũng phải tuân thủ quy định của pháp luật về thanh toán, quảng cáo, khuyến mãi, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các quy định của pháp luật có liên quan khác khi bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên sàn giao dịch. Mặc dù Thông tư số 47 không quy định cụ thể về việc nộp thuế của người bán hàng trên mạng xã hội, nhưng theo nguyên tắc Luật Quản lý thuế, cá nhân tổ chức kinh doanh dưới bất kỳ hình thức nào cũng đều phải thực hiện nghĩa vụ thuế đối với nhà nước.

Ttheo Nghị định số 52/CP thì người bán hàng trên sàn giao dịch thương mại điện tử phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật. Từ nay đến cuối năm 2015, Bộ Công Thương sẽ ban hành thông tư nhằm quản lý hoạt động Thương mại điện tử trên nền di động, đây sẽ là công cụ hữu ích nhằm đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia giao dịch điện tử.

Để tạo đà cho Mobile eCommerce phát triển tại Việt Nam, những người làm chính sách, trong đó có Bộ Công Thương cần thay đổi nhận thức, năng động hơn với những mô hình mới quản lý nhằm tạo ra nền tảng bền vững cho phát triển TMĐT nói chung và phát triển TMĐT trên nền tảng di động nói riêng.

(Thanh Huyền)