Ngành Tài chính chủ động tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0

(eFinance Online) -Sáng  ngày 12/10, Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo Cách mạng công nghiệp 4.0 và ngành Tài chính. Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai tham dự và chủ trì Hội thảo.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai tham dự và chủ trì Hội thảo.Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai tham dự và chủ trì Hội thảo.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Vũ Thị Mai khẳng định, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang là xu thế tác động mạnh mẽ tới mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội của tất cả các quốc gia trên thế giới. Cuộc cách mạng được phát triển dự trên nền tảng tích hợp cao độ của hệ thống kết nối số hóa – vật lý – sinh học với sự đột phá internet và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản nền sản xuất thế giới.

Chính vì vậy, Hội thảo này là một trong những hoạt động khẳng định ngành Tài chính sẽ tập trung nghiên cứu phát triển ứng dụng các công nghệ mới trong công tác quản lý tài chính, tận dụng tối đa lợi thế của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0).

Ngành Tài chính chủ động tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 ảnh 1 Ông Đặng Đức Mai - Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính, Bộ Tài chính.

Nhiều thách thức

Trình bày tại Hội thảo, ông Đặng Đức Mai – Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính cho biết,  hiện CMCN 4.0 đang diễn ra tập trung tại các nước phát triển như Mỹ, châu Âu và một phần châu Á (như Nhật Bản, Hàn Quốc,…). Tuy nhiên bên cạnh những cơ hội mới, CMCN 4.0 cũng đặt ra nhiều thách thức đối với Chính phủ/tổ chức nhằm thích ứng với thay đổi do CMCN 4.0 mang lại.

Thứ nhất, CMCN 4.0 có thể mang lại tình trạng bất bình đẳng lớn hơn, đặc biệt là nguy cơ phá vỡ thị trường lao động. Trong tương lai, tài năng, tri thức sẽ đại diện cho yếu tố quan trọng của sản xuất trong CMCN 4.0, hơn là yếu tố vốn. Điều này sẽ làm phát sinh một thị trường việc làm ngày càng tách biệt, phân đoạn thành “kỹ năng thấp/lương thấp” và “kỹ năng cao/lương cao”, do đó sẽ dẫn đến gia tăng căng thẳng về việc làm và thu nhập trong xã hội, nhất là ở các xã hội không chuẩn bị tốt.

Thứ hai, nguy cơ do công nghệ kỹ thuật số thâm nhập vào việc chia sẻ thông tin của truyền thông xã hội. Hơn 30% dân số thế giới hiện nay sử dụng các nền tảng truyền thông xã hội như Facebook, Twitter,... để kết nối, học hỏi và chia sẻ thông tin. Trong một thế giới lý tưởng, những tương tác này sẽ là cơ hội cho sự hiểu biết liên văn hóa và liên kết toàn cầu. Tuy nhiên, nó cũng có thể tạo ra và tuyên truyền cho những kỳ vọng không thực tế, cũng như tạo cơ hội cho những ý tưởng cực đoan và tội lỗi lây lan.

Thứ ba, kết nối vạn vận (IoT) cũng tạo ra các thách thức liên quan đến an toàn, bảo mật thông tin. Chẳng hạn như việc gia tăng sử dụng hệ sinh thái IoT sẽ làm tăng nguy cơ xâm phạm đời tư, an ninh mạng và những vấn đề liên quan đến trách nhiệm của con người trong sử dụng các sản phẩm kết nối không dây hay các phương tiện không người lái,….

Đối với ngành Tài chính, một trong những thách thức lớn nhất đó là sự phát triển của hạ tầng viễn thông trong bối cảnh CMCN 4.0 đặt ra những thách thức mới về bảo mật, do đó an ninh mạng trở nên vô cùng quan trọng. Với sự phát triển ngày càng tinh vi của công nghệ số và xu hướng chuyển dần sang điện toán đám mây, những lỗ hổng bảo mật cũng vì thế mà tăng theo, kéo theo những lo ngại ngày càng nghiêm trọng về rủi ro tấn công tin tặc. Trong nhiều trường hợp, một số cá nhân tổ chức cá nhân có thể thu thập thông tin cá nhân riêng tư, dữ liệu nhạy cảm và đăng tải trên mạng. Điều này đòi hỏi ngành Tài chính cần trang bị cho mình những công cụ bảo mật mới, cần quan tâm hơn nữa tới việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dự phòng và nâng cao nhận thức về bảo mật và an toàn thông tin trong toàn hệ thống.

Sự phát triển của Bitcoin cũng như các tiền điện tử khác (cryptocurrency) không phải do ngân hàng trung ương phát hành sẽ là thay đổi cách thức điều hành chính sách tài chính - tiền tệ để thích ứng do khả năng ảnh hưởng tới các chỉ số tiền tệ trong mục tiêu ổn định giá cả. Ngành tài chính – ngân hàng cũng phải đối mặt với rủi ro rơi vào tình trạng giống đô la hóa vì bitcoin hiện nay làm cho việc giao dịch ngoại hối trở nên hết sức dễ dàng trên các sàn giao dịch tiền điện tử trên thế giới.

Bên cạnh đó, yêu cầu về trình độ, chất lượng nhân sự trong CMCN 4.0 cũng là một thách thức lớn trong ngành Tài chính để tận dụng hiệu quả các thành tựu của cuộc CMCN 4.0. Điều này đòi hòi ngành Tài chính cần có kế hoạch đào tạo, xây dựng đội ngũ nhân sự chất lượng cao, có khả năng ứng dụng CNNTT, có phương thức làm việc tiên tiến, có năng lực đề xuất, tham mưu xây dựng chiến lược, định hướng chính sách, chế độ, thực hiện quản lý nhà nước về tài chính trong tình hình mới.

Ngành Tài chính chủ động tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 ảnh 2 Hội thảo Cách mạng công nghiệp 4.0 và ngành Tài chính

Chuyển đổi từ Tài chính điện tử thành Tài chính số

Tại Hội thảo, sau khi nghe các bài tham luận, Thứ trưởng Vũ Thị Mai ghi nhận đây sẽ là những kinh nghiệm quý báu và là những tài liệu tham khảo hữu ích để ngành Tài chính trong công cuộc hiện đại hóa chủ động nắm bắt cơ hội và đưa ra các giải pháp thiết thực, tận dụng tối đa các lợi thế, đồng thời giảm thiểu những tác động tiêu cực của cuộc CMCN 4.0. 

Thứ trưởng nhấn mạnh, giai đoạn từ nay đến năm 2030 là giai đoạn đặc biệt quan trọng, giai đoạn thực hiện các đột phá chiến lược trong công tác xây dựng Ngành Tài chính số theo định hướng phát triển Chính phủ số của Chính phủ, trong đó ngành Tài chính sẽ là đơn vị đi đầu trong các cơ quan Chính phủ trong lộ trình triển khai Chính phủ điện tử đến năm 2020 và hướng đến chuyển đổi số vào năm 2030.

Ứng dụng CNTT hiện đại hóa ngành Tài chính phải hướng tới nền tài chính công khai, minh bạch và bền vững; quản lý, phát triển và cung cấp các sản phẩm tài chính công hiện đại. Theo đó, những vấn đề lớn mà ứng dụng CNTT ngành Tài chính phải tính đến là xây dựng thành công nền Tài chính điện tử vào năm 2020, từng bước thiết lập nền tài chính mở vào năm 2025. Phấn đấu hoàn thành mục tiêu chuyển đổi sang nền Tài chính số đầy đủ vào năm 2030.

Các nghiệp vụ tài chính với sự hỗ trợ của công nghệ tiên tiến phấn đấu đạt tiêu chuẩn quốc tế và đạt mức độ hiện đại hóa lĩnh vực tài chính Chính phủ thuộc nhóm đầu các nước khu vực Đông Nam Á .

Xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính là kho dữ liệu mở, kho thông tin tri thức trong nền kinh tế tri thức; đến năm 2025, 100% các lĩnh vực tài chính có cơ sở dữ liệu mở, với các công cụ phân tích, khai thác dữ liệu thông minh, phục vụ toàn diện nhu cầu thông tin của Chính phủ, người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó cần thiết lập thành công nền tảng công nghệ mới (điện toán đám mây, IoT, di động, blockchain, Big Data/Analytics, AI)  để hỗ trợ tối đa cho việc phát triển các sản phẩm tài chính định hướng dịch vụ, tạo thành một hệ sinh thái tài chính số sẵn sàng cho việc nhanh chóng ban hành các dịch vụ tài chính thông minh, sáng tạo.

(T.H)