Những "cái khó" khi triển khai thành phố thông minh tại Việt Nam

(eFinance Online) - “CNTT luôn được xếp “chiếu dưới”, ngân sách dành cho CNTT đã hạn hẹp, lại phải chia nhỏ cho nhiều bộ ngành nên nhiều khi những người làm CNTT như chúng tôi cảm thấy tủi thân lắm”. Đây là chia sẻ của ông Phạm Minh Tuấn - Tổng giám đốc Công ty Hệ thống Thông tin FPT khi nói về những khó khăn, thách thức đối với các doanh nghiệp CNTT trong triển khai các giải pháp về thành phố thông minh tại Việt Nam.
Ông Phạm Minh Tuấn - Tổng giám đốc Công ty Hệ thống Thông tin FPT.Ông Phạm Minh Tuấn - Tổng giám đốc Công ty Hệ thống Thông tin FPT.

Xin ông cho biết, hiện tại FPT đang có những giải pháp nào để phục vụ yêu cầu phát triển thành phố thông minh?

FPT đã đầu tư vào thành phố thông minh từ nhiều năm trước và cũng tham gia triển khai các giải pháp về chính phủ điện tử cho nhiều thành phố tại Việt Nam như Đà Nẵng, Quảng Ninh… Trong đó, FPT đưa ra nhiều giải pháp về giao thông thông minh như giám sát xử lý vi phạm bằng camera, kết nối đèn tín hiệu với hệ thống điều khiển trung tâm gắn với camera đo đếm lưu lượng có thể đưa ra các chu kỳ đèn tối ưu nhất, hệ thống quản lý hạ tầng giao thông trên bản đồ số, hệ thống quản lý phương tiện vận tải công cộng, hệ thống phân cấp vé xe buýt điện tử giúp thành phố kiểm soát sản lượng cũng như đánh giá hiệu quả của hoạt động trợ giá.

Về lĩnh vực y tế, FPT có nhiều giải pháp, đặc biệt là giải pháp về quản lý bệnh viện thì FPT đã triển khai hơn 15 năm nay, và hiện có khoảng 100 bệnh viện trên toàn quốc đã sử dụng giải pháp của FPT liên quan tới quản lý y tế cộng đồng, thanh toán bảo hiểm y tế trực tuyến hoặc hỗ trợ công tác quản lý y tế ở các đơn vị phường xã…

Ngoài ra, FPT cũng đã bắt đầu bước chân vào các lĩnh vực về điện, nước, ga với hợp đồng gần đây nhất ký kết với World Bank cung cấp các giải pháp đo xa cho công tơ điện tử với phạm vi cung cấp tới 5 triệu dân và 5 tổng công ty tại Việt Nam. FPT bắt tay vào lĩnh vực công tơ điện thông minh, giúp người dân và nhà cung cấp điện có thể tối ưu hoạt động của mình, tiết kiệm sản lượng điện tiêu thụ, góp phần cải thiện môi trường tại Việt Nam.

Đâu là những khó khăn khi FPT đi vào thực tế triển khai các giải pháp thông minh tại Việt Nam?

Có rất nhiều khó khăn, nhưng tôi cho rằng nó tập trung vào 5 nhóm khó khăn chính. Đầu tiên phải kể đến khó khăn về mặt tài chính, đây không chỉ là khó khăn khi triển khai giải pháp thông minh mà còn là khó khăn chung của ngành CNTT. Chúng tôi thường hay nói vui rằng CNTT luôn được xếp “chiếu dưới”, ngân sách dành cho CNTT của Việt Nam đã hạn hẹp, lại phải chia nhỏ cho nhiều bộ ngành nên nhiều khi những người làm CNTT như chúng tôi cảm thấy tủi thân lắm.

Thứ 2, do ít vốn nên đầu tư rất manh mún, không đem lại hiệu quả thiết thực.Chẳng hạn ngay từ đầu chúng ta muốn xây 1 cái nhà cao tầng, nghĩ đến thiết kế kiến trúc theo nhà cao tầng, trong quá trình xây có nhiều phương án để nâng cao hiệu quả. Còn không có tiền nên lại xây nhà cấp 4 rồi mới tính đến chuyện cơi nới thêm nên không mang lại hiệu quả. Bên cạnh đó, chúng ta thường chỉ tập trung vào đầu tư ban đầu mà không chú trọng đến công tác duy tu bảo dưỡng. Trong khi CNTT có đặc điểm thay đổi liên tục, nhu cầu phát sinh liên tục nên cần phải có kinh phí để nâng cấp và điều chỉnh hệ thống thích nghi với hoàn cảnh thực tế. Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề về tài chính, vừa qua Chính phủ cũng đã đưa ra phương án về cho thuê dịch vụ thay vì đầu tư, nhờ vậy cùng số tiền chúng ta có thể tăng thêm số lượng ứng dụng CNTT để đưa vào triển khai. Bên cạnh đó, cam kết của lãnh đạo cũng là yếu tố quan trọng. CNTT chỉ là công cụ hỗ trợ cho công tác quản lý và đièu hành, nên nếu lãnh đạo đơn vị cam kết không cao thì rất khó để ứng dụng CNTT.

Một khó khăn nữa mà chúng tôi cũng hay vấp phải là phương pháp triển khai, cách tiếp cận. Nhiều hãng nước ngoài khi trao đổi với chúng tôi thường có chung nhận xét là người Việt Nam rất thông minh, nên hay đưa ra những yêu cầu mà rất kỳ quặc. Các yêu cầu này nghe thì rất hay, nhưng độ phức tạp rất cao, và gần như khác so với phần còn lại của thê giới. Chính vì thế triển khai 1 dự án tại Việt Nam thường mất thời gian gấp rưỡi hoặc gấp đôi so với triển khai dự án tương tự ở nước khác. Chúng ta hay cầu toàn, cứ loay hoay để hoàn thiện giải pháp, trong khi điều quan trọng hơn cả là đưa nó vào thực tiễn. Cách mà chúng tôi thấy phù hợp với điều kiện tại Việt Nam là chỉ cần đưa ra khung kiến trúc và bắt tay ngay vào xây dựng các ứng dụng thực tiễn, sau đó vừa làm vừa điều chỉnh theo định hướng, và hướng tới liên kết, liên thông ứng dụng.

Ngoài ra, trong quá trình triển khai các dự án cũng cần lưu ý tới quản lý thay đổi, truyền thông và cuối cùng là yếu tố con người. Với cơ chế hiện nay, để mời được chuyên gia giỏi về làm cho cơ quan nhà nước là rất khó. Trong khi đó, kể cả hệ thống CNTT làm tốt đến đâu mà người vận hành không đủ trình độ thì hệ thống cũng mai một dần. Lời giải ở đây là thúc đẩy việc thuê dịch vụ CNTT.

Được biết, khi lựa chọn đối tác triển khai các giải pháp thành phố thông minh tại các địa phương hay khối cơ quan nhà nước, thường các doanh nghiệp lớn sẽ được ưu tiên hơn, theo ông liệu còn cơ hội nào nào cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, hay doanh nghiệp cỡ nhỏ và vừa?

Tôi cho rằng công ty lớn thì thường làm các hệ thống lớn và hướng đến việc vận hành hệ thống nên vẫn có sự kết hợp giữa công ty lớn và công ty bé. Bên cạnh đó, thành phố thông minh bao gồm hàng nghìn giải pháp nên không công ty nào có thể từ mình làm hết tất cả cùng lúc được nên phải xây dựng được cộng đồng đối tác để triển khai nhanh chóng.

Xin cảm ơn ông!

(Thanh Huyền)