Thổ Nhĩ Kỳ sẽ áp thuế tự vệ 15% với điện thoại nhập khẩu từ Việt Nam

Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đang điều tra tự vệ đối với mặt hàng điện thoai di động nhập khẩu vào nước này, trong đó khoảng hơn 1/4 kim ngạch nhập khẩu là từ Việt Nam, tương ứng với khoảng 791 triệu USD trong năm 2014.

Ảnh minh họa - nguồn Internet.Ảnh minh họa - nguồn Internet.

Trong một cuộc họp báo diễn ra vào hôm 2/7 vừa qua, Bộ trưởng Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ Nihat Zeybekci đã tuyên bố sẽ đánh thuế bổ sung đối với các sản phẩm điện tử tiêu dùng nhập khẩu vào Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến sẽ từ 10-15%. Thuế bổ sung (hay có thể được hiểu chính là thuế tự vệ đối với điện thoại di động nhập khẩu) sẽ là một thuế hải quan (thuế nhập khẩu) và sẽ có hiệu lực ngay lập tức, tác động đến giá bán lẻ của các sản phẩm. Cùng với việc áp đặt thuế quan, Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến sẽ bổ sung vào nguồn thu ngân sách 1 tỷ TL (370 triệu USD) từ thuế này. Thông tin chi tiết về thuế bổ sung sẽ được công bố trong thời gian tới.

Thuế bổ sung được xem xét sau khi 5 nhà sản xuất điện thoại thông minh Thổ Nhĩ Kỳ bao gồm Vestel nộp đơn yêu cầu. Đây có thể coi là một dấu hiệu bất lợi cho xuất khẩu của Việt Nam vì điện thoại di động là mặt hàng có kim ngạch lớn nhất, chiếm tới gần 1/3 trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Thổ Nhĩ Kỳ trong năm 2014 và trong 4 tháng đầu năm 2015 chiếm tỷ trọng tới hơn 47%.

Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đã công bố quyết định điều tra này từ tháng 12/2014 và đang tiến đến giai đoạn cuối cùng của thời hạn điều tra. Cuộc điều tra này được khởi xướng dựa trên đơn yêu cầu của các công ty nội địa để bảo vệ xuất khẩu và sẽ kết thúc vào tháng 9 theo quy định thời hạn 9 tháng. Nếu cơ quan này xác định rằng hàng nhập khẩu là bất lợi cho sản xuất trong nước thì các biện pháp tự vệ sẽ được thực hiện. Quyết định của Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ là áp đặt thuế quan hơn là áp đặt hạn ngạch nhập khẩu.

Sau cuộc điều tra của Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ, tỷ lệ thuế bổ sung sẽ được Hội đồng Bộ trưởng quyết định. Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đang đánh giá các lựa chọn cách đánh thuế để quyết định xem áp dụng thuế một mức hoặc thuế lũy tiến sẽ được áp dụng đối với hàng nhập khẩu. Nếu là thuế lũy tiến thì dự kiến thuế nhập khẩu sẽ tăng 10-15 % cho năm đầu tiên. Trong hai năm tới, tỷ lệ thêm thuế sẽ thấp hơn, và có thể sẽ trở về không trong những năm tiếp theo. Có thông tin cho rằng mức thuế trong năm đầu tiên sẽ là 15% và các năm tiếp theo tương ứng là 13% và 11%.

Theo Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ, lượng hàng nhập khẩu đang bị áp dụng thuế bổ sung và phải bị điều tra tự vệ, chống bán phá giá có giá trị tổng cộng khoảng 35 tỉ USD. Với mục tiêu là sẽ tiếp tục thực hiện các bước để bảo vệ sản xuất trong nước của Thổ Nhĩ Kỳ, các biện pháp tương tự sẽ được áp dụng đối với các sản phẩm hóa chất trong đó có mỹ phẩm và dược phẩm. Một khi được áp dụng, thuế nhập khẩu đối với hàng điện tử dự kiến sẽ ảnh hưởng đến giá điện thoại thông minh và máy tính bảng nhiều nhất. Các nhà chức trách của Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng thuế quan sẽ không áp dụng cho ti vi, mà chỉ áp dụng cho các mặt hàng điện tử gia dụng nhỏ.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, Thổ Nhĩ Kỳ hiện đang có tình trạng nhập siêu lớn, kèm theo đó là thâm hụt cán cân vãng lai. Chính vì vậy, chính phủ nước này rất tích cực trong việc sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại để ngăn chặn hàng hóa nhập khẩu. Việt Nam cũng là nước chịu nhiều biện pháp như điều tra chống bán phá giá, điều tra tự vệ và điều tra chống lẩn thuế chống bán phá giá, trong đó có một số vụ việc có dấu hiệu Thổ Nhĩ Kỳ không tuân thủ đúng quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Ngay trong vụ việc tự vệ điện thoại di động này, tất cả các ý kiến của các nhà sản xuất điện thoai di động đã nêu ý kiến tại cuộc điều trần vào tháng 3/2015 là các căn cứ khởi động của cuộc điều tra này đều không có cơ sở chiểu theo các quy định của WTO. Khi bị áp dụng các biện pháp phòng vệ, nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sụt giảm đến mức không thể xuất khẩu vào thị trường này. Ví dụ mặt hàng Sợi từ xơ staple tổng hợp (theo mã HS 5509) đã sụt giảm kim ngạch từ 133,5 triệu USD trong năm 2013 xuống mức 31, 4 triệu USD trong năm 2014 khi Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ kỳ bắt đầu khởi động điều tra chống bán phá giá đối với mặt hàng này.

Sau khi Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ ra quyết định cuối cùng áp đặt mức thuế chống bán phá giá (bổ sung thêm vào thuế nhập khẩu) từ 20% đến 30% đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam vào tháng 8/2014 thì kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng này trong 5 tháng đầu năm 2015 chỉ còn là 2,4 triệu USD. Trong năm 2015, Bộ Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã tiếp tục điều tra chống bán phá giá với Sợi dún (Sợi nhún) của Việt Nam (mã HS 5402), đây cũng là mặt hàng xuất khẩu lớn của Việt Nam với kim ngạch 136,9 triệu USD trong năm 2014.

(Thanh Huyền)