Thỏa thuận với Google: Lợi nhiều hơn hại!

Nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam nên tham gia vụ thỏa thuận với Google, điều này vừa có lợi về kinh tế, vừa quảng bá được “thương hiệu” của mình trên thế giới.

Thỏa thuận với Google: Lợi nhiều hơn hại!

Hiện nay, các tác giả cũng như các Nhà xuất bản (NXB) - tổ chức có quyền lợi liên quan - của Việt Nam vẫn còn rất mơ hồ trước việc nên hay không nên thỏa thuận với Google.

Cơ hội tốt để quảng bá “thương hiệu”

Theo luật sư Nguyễn Văn Thi, Công ty Luật Brandco, các nhà văn, NXB của Việt Nam nên tham gia vụ thỏa thuận với Google, điều này vừa có lợi về kinh tế, vừa quảng bá được “thương hiệu” của mình trên thế giới.

Có thể nói, đây là một vụ kiện mang tính liên quốc gia, trong đó có cả những nước tiên tiến như Anh - nơi vấn đề bản quyền luôn được tôn trọng. Do đó, họ sẽ nhận thức được điểm lợi, hại trong bản thỏa thuận với Google. Qua đó, các tác giả cũng như NXB Việt Nam sẽ được hưởng từ cái lợi đó của họ.

Việc Google sẽ thanh toán 60 USD tiền số hóa mỗi tác phẩm cũng như 63% tiền bản quyền từ doanh thu truy cập theo luật sư Thi là hợp lý. Tuy nhiên, để tham gia vụ thoả thuận này cách tốt nhất là phải có một tổ chức đứng ra đảm nhiệm. Luật sư Thi lý giải, ngay như vấn đề bản quyền âm nhạc của Việt Nam, nếu không có Trung tâm bản quyền âm nhạc đứng ra đòi quyền lợi cho các nhạc sĩ thì các nhạc sĩ rất khó khăn trong việc thu được tiền bản quyền.

“Đây là một vụ kiện mang tính quốc tế, nếu như Trung tâm quyền tác giả văn học Việt Nam (TTQTGVHVN) đứng ra chịu trách nhiệm thì nên thuê một nhóm luật sư cùng hợp tác”, luật sư Thi cho biết.

Ngoài ra, theo một số luật sư khác, các tác giả nên ủy thác cho TTQTGVHVN. Khi đó, Trung tâm sẽ có trách nhiệm tập hợp đầy đủ những thông tin, bằng chứng để bảo vệ quyền lợi cho các cá nhân đơn lẻ; phải có bộ phận theo dõi, kiểm soát số lượng người truy cập...

Còn theo bà Quách Thu Nguyệt, Giám đốc NXB Trẻ, không nên hốt hoảng trong vấn đề này, phải hết sức tỉnh táo, bình tĩnh và thận trọng. Vấn đề bản quyền ở Việt Nam hiện nay rất mới mẻ. trong khi đó đây lại là vụ kiện mang tính quốc tế, Việt Nam phải có những chuyên gia giỏi, am tường luật pháp quốc tế đứng ra giải quyết.

Những băn khăn của các nhà văn cũng như các NXB Việt Nam hiện nay là do chưa hiểu rõ được vấn đề. “Nếu có các chuyên gia giải thích một cách chi tiết, thấu đáo việc này, chắc chắn họ sẽ tham gia. Bởi đây là cơ hội tốt để các nhà văn quảng bá được tác phẩm của mình cũng như thu lợi từ những hoạt động sử dụng tác phẩm của độc giả”, nhà văn Tạ Duy Anh chia sẻ.

Nên có những giải thích cụ thể

Có rất nhiều ý kiến cho rằng nên có một tổ chức đứng ra đảm trách nhiệm vụ việc trên. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là tổ chức nào có đủ năng lực làm việc đó. Bà Quách Thu Nguyệt cho biết: ‘Hãy đợi xem ý kiến của Google thế nào, phải tỉnh táo trong vấn đề này. Còn việc ủy quyền cho ai thì chúng tôi phải xem xét tổng thể toàn bộ năng lực và khả năng của tổ chức đó”.

Đồng tình với ý kiến của Giám đốc NXB Trẻ, Luật gia Nghiêm Quốc Bảo, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam, cho hay: Ngoài việc phải xem xét năng lực của trung tâm đứng ra nhận trách nhiệm, việc quan trọng hơn nữa là sau khi thu được tiền bản quyền, số tiền đó sẽ được xử lý như thế nào? “Nhiều khi chúng ta đối ngoại khá tốt nhưng nội bộ lại không thống nhất. Đây là một việc rất khó làm, chính vì thế phải xem xét một cách nghiêm túc, tránh tình trạng ăn chia không đều phải nhờ đến các bộ ngành giải quyết”, ông Bảo bày tỏ sự lo lắng.

Hiện nay, TTQTGVHVN chủ yếu là bảo vệ quyền cho các tác phẩm hư cấu. Nhưng theo ông Bảo, những tác phẩm của Việt Nam mà Google đã quét lên có rất nhiều tác phẩm phi hư cấu. Do đó, Hội Sở hữu trí tuệ phải xem TTQTGVHVN có gặp vướng mắc gì? Nếu Trung tâm khó khăn thì Hội sẽ đứng ra làm. “Có lẽ chúng tôi sẽ thành lập một chi hội các tác giả, tác phẩm phi hư cấu và họ sẽ là lực lượng lòng cốt trong giai đoạn này”, ông Bảo tiết lộ.

Có thể nói, đến thời điểm hiện giờ hầu hết các nhà văn cũng như các NXB chưa thật tin tưởng vào khả năng của TTQTGVHVN. Trong khi đó, Trung tâm vẫn chưa có động thái cụ thể nào và mới chỉ gửi thư, giấy ủy quyền đến các nhà văn cũng như NXB. Do đó, theo ý kiến của nhiều luật sư, TTQTGVHVN phải đọc kỹ bản thỏa thuận của Google, đọc kỹ các câu hỏi trên trang web của Google thì mới có thể giải đáp được những thắc mắc cho các nhà văn, NXB.

Đặc biệt, muốn các nhà văn, NXB hiểu rõ vấn đề, Trung tâm nhận trách nhiệm phải thuê luật sư làm việc này. Tập hợp các nhà văn, NXB lại và có một buổi họp báo, những vấn đề gì các nhà văn chưa hiểu luật sư sẽ giải thích tường tận. Còn nếu Trung tâm chỉ đưa thông báo để các nhà văn tiếp nhận thông tin thôi thì chưa đủ, những vấn đề khúc mắc không được giải đáp thì làm sao họ “tâm phục khẩu phục” được?

Theo Luật sư Thi, các nhà văn, NXB Việt Nam không nên lo ngại vấn đề này. Quan trọng là TTQTGVHVN phải làm nhiệm vụ giúp các nhà văn hiểu thấu đáo sự vụ, đây là một việc làm không có gì là khó khăn.

(Theo ICT News)