Xe máy đang "cản trở" TMĐT Việt Nam phát triển?

"Việc người dân Việt Nam di chuyển phần lớn bằng xe máy và xe đạp là khiến mô hình kinh doanh truyền thống vẫn là kênh mua sắm chính của người dân. Chính thói quen này đang làm chậm lại mô hình phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam".

Người dân thích đi xe máy vào chợ, siêu thị mua sắm hơn là đặt hàng trực tuyến. Nguồn Internet.Người dân thích đi xe máy vào chợ, siêu thị mua sắm hơn là đặt hàng trực tuyến. Nguồn Internet.

Đó là nhận xét của ông Andy Nguyễn, Phó Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Mobile Online Group khi nói về các khó khăn, thách thức đối với TMĐT Việt Nam tại Hội thảo Meet Magento đầu tiên tại châu Á đã diễn ra tại Hà Nội hôm 22/8/2015. Ông Andy Nguyễn cho rằng, TMĐT Việt Nam được khởi điểm từ năm 2006, nhưng người mua khi đó không thực sự tin tưởng họ có mua đúng sản phẩm như quảng cáo hay là việc thực hiện thanh toán trực tuyến có thành công hay không. Bên cạnh đó, nhiều người còn lo ngại về việc số tiền họ trả có đến được với nhà cung cấp dịch vụ hay chưa và lo ngại vấn đề bị lộ thông tin tài khoản.

Cho đến 6 năm sau, vào năm 2012 người mua vẫn có thói quen lên mạng để tìm kiếm cửa hàng nào bán rẻ nhất, rồi đến thẳng cửa hàng đó để mua, chứ không mua hàng trực tuyến. Các trang bán hàng trực tuyến chỉ đóng vai trò như một diễn đàn trao đổi hàng hóa, giá cả. Thói quen mua sắm trực tiếp là thách thức lớn nhất đối với TMĐT Việt Nam.

Đến cuối năm 2013, khi Lazada và Tiki đầu tư vào Việt Nam họ đã phải chi khá nhiều tiền để làm tăng sự tin trưởng của khách hàng, cũng như khích lệ sử dụng mô hình mua sắm điện tử cho khách hàng, bằng những chương trình giảm giá từ 50.000 - 100.000 đồng trong một lần mua hàng. Đến nay, mặc dù Lazada được đánh giá là nhà đầu tư TMĐT thành công nhất ở Việt Nam, nhưng hình thức thanh toán khi giao hàng vẫn là chủ yếu.

Ông Andy Nguyễn cũng cho rằng, thách thức lớn thứ hai nghe có vẻ không hợp lý nhưng lại chính là việc Việt Nam có quá nhiều xe máy và xe đạp. Khách hàng quen với dùng phương tiện di chuyển này để đi mua sắm, họ có thể ghé vào bất cứ đâu để mua hàng: một cửa hàng bán lẻ, chợ, siêu thị truyền thống. Việc người dân Việt Nam di chuyển phần lớn bằng xe máy và xe đạp là hành vi quyết định mô hình kinh doanh truyền thống vẫn là kênh mua sắm chính của người dân. Chính thói quen này đang làm chậm lại mô hình phát triển TMĐT ở Việt Nam.

Ông Andy lấy ví dụ, tại Nhật Bản, người dân di chuyển bằng tàu điện ngầm phổ biến, khi xuống nhà ga có khi cửa hàng bán lẻ chỉ cách đó chừng 1km thôi, nhưng người dân sẽ ngại di chuyển bằng phương tiện khác đến đó để mua hàng nên họ quyết định sẽ mua hàng trực tuyến.

Việt Nam hiện đang có hơn 300.000 doanh nghiệp, trong đó có khoảng 50% số này có trang web riêng. Trong đó, cũng có tới 50 - 60% trong số các doanh nghiệp có trang web hoạt động là có tích hợp tính năng mua hàng và thanh toán online. Dự báo doanh số mua bán qua mạng ở Việt Nam năm 2015 sẽ đạt khoảng 400.000 USD, so với tổng doanh số bán lẻ vẫn rất khiêm tốn. Trong số 300.000 doanh nghiệp cũng có tới 95% là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhỏ cả về quy mô và con người nên năng lực kinh doanh rất yếu.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục TMĐT và CNTT cho rằng, nếu dùng kênh quảng cáo bình thường, doanh nghiệp ở các địa phương rất khó tiếp cận khách hàng ở các tỉnh khác. Internet và TMĐT là công cụ hữu hiệu để doanh nghiệp duy trì sản xuất kinh doanh cho các doanh nghiệp nhỏ. Doanh nghiệp nếu không online thì đừng tính đến chuyện bán hàng, tiếp cận khách hàng ở các địa phương.

Theo cựu Tổng giám đốc Lazada Việt Nam, ông Christopher Beselin, thị trường TMĐT không tồn tại khái niệm “cá lớn nuốt cá bé” mà chỉ tồn tại câu chuyện con cá nào bơi nhanh hơn, con cá nào thông minh hơn. Do đó, các doanh nghiệp đừng lơ ngơ, ngờ ngệch khi bước chân vào thương mại điện tử.

Khi Lazada đến Việt Nam từ tháng 2/2012, ông Christopher Beselin cho biết Lazada cũng chưa biết người tiêu dùng thích mua gì trên online nên quyết định bán tất cả các sản phẩm. Đây là một chiến lược đắt đỏ vì như vậy Lazada đã phải đầu tư phải mua tất cả sản phẩm, phải có kho chứa hàng, mà nhiều loại hàng trong đó không thể bán được. Sau thất bại này, Lazada tại  chọn cách chụp ảnh các sản phẩm và đưa lên giới thiệu và quảng cáo để người tiêu dùng đặt mua, sau đó mua hàng từ nhà cung cấp chuyển cho người mua.

Từ đó, Lazada lại đặt tiếp câu hỏi là làm thế nào để chọn trước nhà cung cấp rồi đợi có người đặt mua mới giao hàng hay không? Lazada đã phát triển những công cụ hữu ích để giới thiệu hàng hóa tới người tiêu dùng một cách thuận tiện nhất. “Chúng tôi đã rút ra được bài học thứ nhất là hãy cố gắng tự động hóa mọi thứ”, ông Christopher Beselin chia sẻ.

Ông Thomas Goletz - Chủ tịch, Tổng giám đốc, đồng sáng lập Hiệp hội Meet Magento cho biết, Meet Magento đến Việt Nam khi nhận thấy đây là thị trường giàu tiềm năng với 1/3 dân số thường xuyên truy cập Internet. Qua đó, sự kiện sẽ mang đến cơ hội gặp gỡ giữa các nhà kinh doanh, cung cấp giải pháp kinh doanh, những nhà phát triển nền tảng… để họ mở rộng kiến thức, tìm hiểu về công cụ phát triển TMĐT cũng như Magento.

Theo eMarketer, năm 2015 được dự đoán là năm “bùng nổ” của thương mại điện tử tại Việt Nam với lợi nhuận ước tính cho tổng số hàng hóa trực tuyến lên tới 4 tỷ đô la Mỹ. Trải qua hơn 10 năm hình thành và phát triển, thương mại điện tử Việt Nam hiện đang có nền tảng và thị trường tốt để mở rộng. Sự kiện Meet Magento là "cánh cửa" để Việt Nam tham gia vào chuỗi hội thảo quy mô toàn cầu, chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp quốc tế và tiếp cận sâu với những bước tiến tiên phong về công nghệ của Magento. Được biết, cuối 2015 sẽ có phiên bản Meet Magento hoàn chỉnh cho cộng đồng TMĐT Việt Nam.

(Thanh Huyền)