CPI 9 tháng chỉ tăng 4,61%

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2014 tăng 0.4% so với tháng trước; tăng 3.62% so với cùng kỳ năm trước; tăng 2.25% so với tháng 12 năm trước; CPI bình quân chín tháng đầu năm 2014 so với cùng kỳ năm trước tăng 4.61%.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Chỉ số giá nhóm giáo dục tăng cao nhất trong 11 nhóm hàng chính, do nhiều địa phương tăng học phí năm học 2014-2015 theo lộ trình tăng học phí của Bộ Giáo dục theo Nghị định số 49/2010/NĐ-CP ngày 14/5/2010 của Chính phủ. Trong tháng 9 năm 2014 có 43 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng giá dịch vụ giáo dục các loại. Đồng thời nhu cầu tiêu dùng sách vở, đồ dùng học tập tăng cao, đưa chỉ số chung của nhóm giáo dục tăng 6.38%, đóng góp 0.36% vào mức tăng chỉ số giá chung cả nước.

Xếp thứ hai là nhóm may mặc, mũ nón, giầy dép (+0.32%) do nhu cầu tăng vào đầu năm học mới nên giá các loại quần áo may sẵn tăng 0.35%; vải các loại tăng 0.26%; giày dép tăng 0.3%; Dịch vụ may mặc tăng 0.37% so tháng trước. Nhóm thuốc và dịch vụ y tế có mức tăng 0.23% chủ yếu ở giá dịch vụ y tế của một số tỉnh điều chỉnh tăng như: Tỉnh Tiền Giang thực hiện giá dịch vụ y tế mới từ ngày 1/9/2014 Theo Quyết định 2102/QĐ-UBND ngày 28/8/2014 nên giá dịch vụ y tế của tỉnh Tiền Giang tăng 13.44%; bên cạnh đó một số tỉnh tăng giá một số dịch vụ y tế của phòng khám tư nhân như Gia Lai tăng 0.85%, Kiên Giang tăng 0.58%. Trong khi đó, giá thuốc y tế tương đối ổn định, tăng nhẹ ở mặt hàng thuốc kháng sinh 0.1%; thuốc cảm tăng 0.2%.

Chiếm quyền số lớn trong rổ hàng hóa tính giá, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tháng 9 có chỉ số giá tăng 0.22%. Trong đó, chỉ số giá lương thực tháng 9 năm 2014 tăng 0.35% so với tháng 8 năm 2014 là do các doanh nghiệp xuất khẩu gạo ở các tỉnh miền Nam tăng cường thu gom gạo để thực hiện các hợp đồng giao hàng (hiện khoảng 1.7 triệu tấn gạo đã ký hợp đồng nhưng chưa giao hàng), tính đến ngày 31 tháng 8 năm 2014 cả nước đã xuất khẩu 4.44 triệu tấn quy gạo. Bên cạnh đó, có nhiều doanh nghiệp tăng cường xuất khẩu gạo sang thị trường Trung Quốc qua đường tiểu ngạch càng góp phần đẩy giá lúa của vụ hè thu tăng cao hơn so với  vụ đông xuân khoảng 400 - 500 đồng/kg. Hiện nay, các tỉnh phía Nam đang tích cực thu hoạch lúa hè thu chính vụ năm 2014 trước khi mùa lũ về.

Thêm nữa, cũng do các doanh nghiệp xuất khẩu gạo tăng cường thu mua gạo để xuất khẩu nên giá gạo ở các tỉnh miền Nam tăng. Bên cạnh đó, thời gian nghỉ lễ Quốc Khánh 2/9 kéo dài 4 ngày và trong tháng có ngày Rằm Trung Thu đã góp phần đẩy giá một số mặt hàng thực phẩm và ăn uống ngoài gia đình, giải khát và dịch vụ.

Trong tháng, chỉ có duy nhất nhóm Nhà ở và vật liệu xây dựng và nhóm giao thông có chỉ số giá giảm lần lượt là 0,38% và 1,85%. Điều đáng nói, nhóm giao thông có mức giảm mạnh nhất trong 11 nhóm hàng chính, chỉ số giá nhóm giao thông tháng 9 chủ yếu giảm ở mặt hàng xăng dầu và dịch vụ giao thông công cộng. Cụ thể, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh 3 đợt vào các ngày 18 và 29 tháng 8 năm 2014, và ngày 9 tháng 9 năm 2014, giá xăng giảm 1.100 đồng/lít, giá dầu diezel giảm 400 đồng/lít; làm cho chỉ số giá xăng dầu giảm 3.99% so tháng trước; Chỉ số giá dịch vụ giao thông công cộng giảm 0.4% so với tháng trước do Tổng công ty Đường sắt Việt Nam điều chỉnh giá vé tàu hỏa giảm 6.45% so với tháng trước.

Bên cạnh những yếu tố gây tăng giá nêu trên cũng có những yếu tố góp phần kiềm chế CPI trong tháng 9 năm 2014 như giá các mặt hàng thiết yếu trên thế giới khá ổn định; giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh 3 đợt giảm giá vào các ngày 18 và 29 tháng 8 năm 2014, và ngày 9 tháng 9 năm 2014, giá xăng giảm 1.100 đồng/lít, giá dầu diezel giảm 400 đồng/lít, giá dầu hỏa giảm 400 đồng/lít nên chỉ số giá xăng dầu giảm 3.99% so tháng trước và chỉ số giá dịch vụ giao thông công cộng cũng giảm 0.4% so với tháng trước.

Theo nhận định chung, chỉ số giá tiêu dùng 9 tháng đầu năm nay có tốc độ tăng tương đối thấp kể từ năm 2005 lại đây. Bình quân mỗi tháng CPI tăng 0.25% thấp nhất trong vòng 10 năm trở lại đây; Sau 9 tháng CPI tăng 2.25% so với tháng 12 năm 2013 và CPI 9 tháng đầu năm tăng 4.61% so với cùng kỳ năm trước tăng thấp nhất trong vòng 10 năm trở lại đây, như vậy có thể nhận định mục tiêu kiểm soát lạm phát đề ra của Quốc hội của năm 2014 sẽ đạt được. Khi CPI giữ được ở mức ổn định, Ngân hàng Nhà nước có thể tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ, giảm lãi suất cho vay, giúp các doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, giảm giá thành… sẽ kích thích nhu cầu tiêu dùng. Bên cạnh đó, khi lãi suất huy động và lãi suất cho vay đều giảm sẽ tạo điều kiện khuyến khích người tiêu dùng nhiều hơn, từ đó có tác động tích cực đến sản xuất và tăng trưởng.

(T.Hương)