CPI thấp nhất trong 14 năm qua

Sáng nay (ngày 24/12), Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đã công bố tình hình giá cả quý IV và cả năm 2015. Theo thông tin được Tổng cục Thống kê công bố, CPI năm 2015 có tốc độ tăng thấp nhất kể từ năm 2001 lại đây.

CPI tăng thấp một phần do tâm lý, chi tiêu của người dân được tính toán kỹ hơn, cân nhắc hơn. Nguồn: Internet.CPI tăng thấp một phần do tâm lý, chi tiêu của người dân được tính toán kỹ hơn, cân nhắc hơn. Nguồn: Internet.

Tổng cục Thống kê cho biết, bình quân năm 2015, CPI tăng 0,63 so với năm 2014, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 5% của Quốc hội đặt ra. Tổng cục Thống kê cho rằng, khi CPI ở mức thấp và ổn định sẽ tạo điều kiện cho các chính sách tiền tệ tích cực, kích thích sản xuất kinh doanh phát triển và tạo điều kiện cho giá một số mặt hàng do Nhà nước quản lý được tính đầy đủ theo cơ chế thị trường.

Lý giải nguyên nhân khiến CPI năm 2015 có mức tăng tương đối thấp so với 14 năm trở lại đây, Tổng cục Thống kê cho rằng do nguồn cung về lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào, sản lượng lương thực thế giới tăng với sự cạnh tranh từ các nước như Thái Lan, Ấn Độ nên việc xuất khẩu gạo của Việt Nam gặp khó khăn hơn. Do đó, giá lương thực của Việt Nam luôn ở mức thấp hơn các nước khác. Cụ thể, tính hết tháng 11/2015, Việt Nam xuất khẩu được 6,08 triệu tấn gạo tăng 0,7% về lượng nhưng giảm 7,4% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Nguyên nhân thứ hai là giá nhiên liệu trên thị trường thế giới gần đây giảm mạnh, giá dầu Brent xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua. So với năm 2014, bình quân giá dầu Brent năm 2015 giảm khoảng 45,6%. Điều này khiến cho giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm, kéo theo chỉ số giá nhóm hàng "nhà ở và vật liệu xây dựng" và "giao thông" năm 2015 lần lượt giảm so với năm trước, trong đó riêng giá xăng dầu giảm 24,77% so với năm trước đã góp phần giảm CPI chung 0,9%.

Thứ ba, mức độ điều chỉnh giá của các nhóm hàng do Nhà nước quản lý như dịch vụ giáo dục, dịch vụ y tế thấp hơn so với năm trước. Năm 2014, các tỉnh đã điều chỉnh giá dịch vụ y tế gần hết khung theo Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-BYT-BTC của Bộ Y tế và Bộ Tài chính và năm 2014 là năm cuối của chu kỳ điều chỉnh giá dịch vụ giáo dục theo Nghị định số 49/2010/NĐ-CP nên mức độ điều chỉnh thấp hơn nhiều so với những năm trước đây. Năm 2015 giá dịch vụ y tế được điều chỉnh với mức độ thấp chỉ tác động đến CPI khoảng 0,07%; giá dịch vụ giáo dục tác động đến CPI khoảng 0,12% và giá điện điều chỉnh tăng 7,5% cũng tác động đến CPI khoảng 0,19%.

Thứ tư, trên cơ sở Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 3/1/2015 về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2015 của Chính phủ, năm 2015 là năm có ý nghĩa quan trọng, là năm cuối thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011 -2015, là năm tiến hành đại hội Đảng các cấp nên các ngành các cấp đã tích cực triển khai thực hiện các giải pháp nhằm giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Thứ năm, trong hai năm gần đây, CPI tăng thấp còn do yếu tố tâm lý, chi tiêu của người dân được tính toán kỹ hơn, cân nhắc hơn. Do đó, người cung cấp hàng hóa, dịch vụ cũng không tăng giá cao vào dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán hay các ngày lễ hội như những năm trước đây.

Tại cuộc họp báo, bà Vũ Thị Thu Thủy, Vụ trưởng Vụ Thống kê giá (Tổng cục Thống kê) dự báo CPI năm 2016 tiếp tục tăng so với năm 2015. Một số yếu tố tác động đến CPI năm tới như: điều chỉnh học phí theo Nghị định số 86/2015 của Chính phủ (ngày 02/10/2015) về cơ chế thu, quản lý học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và chính sách miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập từ năm học 2015 - 2016 đến năm học 2020 - 2021.

Giá dịch vụ y tế nhiều khả năng sẽ được điều chỉnh tăng từ quý II/2016. Đồng thời giá điện sẽ tiếp tục được cân nhắc và điều chỉnh tăng do đầu năm 2015 mới chỉ điều chỉnh 7,5% (là phương án thấp nhất mà Bộ Công Thương đề nghị). Lương cơ bản tăng từ tháng 1/5/2016 khoảng 5%. 

(T.Ngà)