EVN: Xây dựng lưới truyền tải chậm hơn nguồn cung

Trong cuộc họp giao ban Bộ Công Thương tháng 9 vừa qua, Cục điều tiết điện lực và EVN cho biết, trong Quy hoạch điện (QHĐ) VI giai đoạn 2006- 2010, lưới điện truyền tải chỉ đạt trên dưới 50% khối lượng quy hoạch dự kiến xây dựng. Đó cũng là nguyên nhân khiến lưới điện truyền tải quốc gia hiện nay là chưa có khả năng dự phòng.

EVN: Xây dựng lưới truyền tải chậm hơn nguồn cung

Thực tế các đường dây truyền tải 500 kV Bắc- Nam và các đường dây 220 kV nhiều khi phải vận hành trong tình trạng quá tải, dẫn đến tăng tổn thất điện năng và tiềm ẩn nguy cơ gây sự cố trên hệ thống lưới điện.

Trong khi đó theo kế hoạch cuối 2011 và đầu 2012, hàng loạt nhà máy điện tiếp tục đi vào hoạt động nên lưới điện càng căng thẳng. Nếu tình hình không sớm được cải thiện thì nhiều đường dây truyền tải và các trạm biến áp sẽ tiếp tục vận hành trong tình trạng thường xuyên đầy tải và quá tải, nhiều thời điểm vượt ngưỡng cho phép của tụ bù dọc.

Cụ thể, tại Kon Tum, Lào Cai… đã xảy ra tình trạng nhiều nhà máy đã phát điện được nhưng không biết bán điện đi đâu vì chưa có lưới truyền tải. Hậu quả là doanh nghiệp “ế” điện trong khi nhiều địa phương vẫn chưa đủ điện dùng.

Nguy hiểm hơn ngay tại thủ đô Hà Nội, vài năm qua lưới điện  luôn ở trong tình trạng quá tải 15-20%, năm 2012 đang bị đe dọa thiếu điện nghiêm trọng mà lý do là vì lưới truyền tải không đáp ứng nhu cầu.

Theo thống kê của EVN, để đáp ứng nhu cầu truyền tải, năm 2011, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (NPT) phấn đấu sản lượng truyền tải đạt 93-95 tỷ kWh, đến năm 2015 sẽ đạt 160-180 tỷ kWh (tăng gấp đôi so với năm 2010).

Cùng với việc đầu tư đồng bộ các công trình đấu nối, NPT rất chú trọng nâng cao độ tin cậy của lưới điện truyền tải tại các khu vực trọng điểm và phối hợp đấu nối lưới điện truyền tải khu vực tiểu vùng sông Mêkông để tăng cường trao đổi điện năng.

Tuy nhiên nhìn qua Quy hoạch điện VII, tổng vốn đầu tư cho toàn ngành điện đến năm 2020 cần tới  929,7 nghìn tỷ đồng, trong đó, vốn đầu tư cho lưới chiếm 33,4% (khoảng 210,4 nghìn tỷ đồng).

Đơn cử riêng nhu cầu đầu tư giai đoạn 2011-2015, NPT phải hoàn thành khoảng 121 dự án điện 220 kV và 500 kV với tổng vốn đầu tư trên 116 nghìn tỷ đồng, trong đó đầu tư thuần là 84,6 nghìn tỷ đồng, trả nợ gốc và lãi vay là 31,4 nghìn tỷ đồng, trong khi vốn khấu hao cơ bản của cả Tổng công ty chỉ có 26.380 tỷ đồng.

Hiện nguồn vốn thực hiện các dự án này không biết lấy đâu ra và EVN thì đang "ra rả" kêu gọi đầu tư mà chưa được nhiều DN hưởng ứng. Lí do được các chuyên gia nói đến chính là chi phí trong khâu truyền tải điện ở mức 77,51 đồng/kWh là quá thấp, không đủ để NPT bù đắp chi phí quản lý vận hành, chưa tính đến việc có lãi để tái đầu tư.

Trong khi đó, việc vay vốn thương mại trong thời điểm này càng không dễ dàng vì mức lãi suất vay 19% - 22%/năm là quá sức chịu đựng của các đơn vị thi công. Một thực tế khác là nhiều đơn vị cũng đang ngán "EVN" khi đơn vị này đang ngày một thua lỗ nặng. Riêng số tiền EVN đang nợ PVN đang ngày càng gia tăng và đã lên tới con số 10.100 tỷ đồng.

Như vậy, căng thẳng về vốn cộng với những chính sách chưa phù hợp khiến EVN đang tự làm khó chính mình. Và nguy cơ thiếu điện hiện vẫn đang hiện hữu, ngoài nỗi lo nguồn cung thì nay khâu truyền tải và phân phối cũng đang bị vướng mắc ngay từ khâu quy hoạch các dự án...

(Hải Vân)