Nếu không có đột biến lạm phát có thể đạt mục tiêu đề ra

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 năm 2015 tăng 0,35% so với tháng trước; tăng 1% so cùng kỳ năm trước; tăng 0,55% so với tháng 12 năm trước. CPI bình quân sáu tháng đầu năm 2015 so với cùng kỳ năm trước tăng 0,86%.

Ông Nguyễn Bích Lâm, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê.Ông Nguyễn Bích Lâm, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê.

Tại buổi Họp báo công bố chỉ số giá tháng 6 và 6 tháng đầu năm của Tổng cục Thống kê (TCTK) ngày 24/6, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Vụ trưởng Vụ Thống kê Giá, TCTK cho biết: Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ chính, có 8 nhóm tăng: Đồ uống và thuốc lá tăng 0,24%; May mặc, mũ nón, giầy dép tăng 0,17%; Nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 0,3%; Thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,12%; Thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,38%; Giao thông tăng 3,54%; Văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,26% và Hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,12%. Chỉ số giá nhóm Giáo dục không tăng. Chỉ số giá nhóm Hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,03%; Bưu chính viễn thông giảm 0,03%.

CPI tháng 6 năm 2015 tăng chủ yếu do giá xăng được điều chỉnh tăng 1.200 đ/lít (tăng 6,2%) vào ngày 20 tháng 5 năm 2015; giá dầu Diezel được điều chỉnh hai đợt ngày 21 tháng 5 và ngày 04 tháng 6 năm 2015 tăng 640 đ/lít (tăng 3,9%). Theo chu kỳ tính CPI giá xăng dầu tăng góp phần tăng CPI chung của tháng 6 khoảng 0,3%.

Cùng với đó, giá dịch vụ y tế Tp.Hồ Chí Minh được điều chỉnh tăng từ ngày 1/6/2015 (theo lộ trình của Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-BYT-BTC ngày 29/2/2012) làm cho chỉ số giá dịch vụ y tế cả nước tăng 0,43% so với tháng trước, góp phần làm CPI cả nước tăng khoảng 0,02%. Thời tiết nắng nóng nên nhu cầu dùng điện tăng lên cũng làm cho chỉ số giá điện sinh hoạt tăng 1,52%, góp phần làm CPI cả nước tăng khoảng 0,04%. Mặt khác, tháng 6 là thời điểm học sinh nghỉ hè nên nhu cầu du lịch tăng, chỉ số giá nhóm du lịch trọn gói tăng 1,12% so với tháng trước.

Không nằm trong rổ hàng hóa tính giá, tương tự như tháng trước, chỉ số giá vàng và đô la Mỹ tiếp tục có những động thái trái chiều. Theo đó, chỉ số giá vàng giảm 0,08% còn đô la Mỹ thì lại tăng 0,62%. Cụ thể, giá vàng trong nước biến động theo giá vàng thế giới, những ngày đầu tháng giá vàng giảm nhẹ, ngày 15 tháng 6 năm 2015 giá vàng thế giới ở mức 1.186,9 USD/ounce giảm 36,6 USD/once so với ngày 15 tháng 5 năm 2015. Giá vàng giảm chủ yếu do đồng USD tăng giá, đồng USD tăng giá do lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng mạnh. Bình quân giá vàng trong nước ngày 15 tháng 6 năm 2015 dao động quanh mức 3.474.000 đ/chỉ vàng SJC.

Trên thị trường New York đồng USD tăng giá do lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng mạnh. Trong nước do giá vàng giảm, lãi suất ngân hàng cũng giảm nên tâm lý người dân sẽ mua đôla để thay thế vàng làm tỷ giá của đồng đôla tăng 0,62% so với tháng trước, tỷ giá dao động quanh mức 21.770 đồng/USD.

CPI tăng thấp so cùng kỳ

Theo ông Nguyễn Bích Lâm, Tổng cục trưởng TCTK, những yếu tố tác động ở chiều ngược lại, các yếu tố khác “kìm giữ” CPI  là do giá các mặt hàng lương thực giảm do nguồn cung dồi dào; Giá gas trong nước điều chỉnh giảm vào ngày 01 tháng 6 năm 2015 (giảm 14.000 đồng/bình 12 kg) làm cho chỉ số giá gas giảm 2,27% so với tháng 5 năm 2015; Thêm vào đó giá dầu hỏa trong nước được điều chỉnh giảm vào ngày 21 tháng 05 và ngày 04 tháng 6 năm 2015 (giảm 440 đ/lít).

Cụ thể, chiếm quyền số cao nhất trong rổ hàng hóa, nhưng nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống lại có mức giảm nhẹ 0,03%. Nguyên nhân là do chỉ số giá lương thực giảm 0,62%. Tình hình xuất khẩu gạo của Việt Nam trong những tháng đầu năm gặp nhiều khó khăn giảm cả về lượng và giá. Tính đến hết tháng 5 năm 2015 cả nước đã xuất khẩu được khoảng 2 triệu tấn gạo giảm 11% so cùng kỳ. Giá xuất khẩu liên tục rớt giá một phần do tác động của việc bán tháo gạo tồn của Thái Lan và lượng gạo xuất khẩu của Ấn Độ, Pakistan tăng khá cao. Để có được hợp đồng xất khẩu gạo, giá xuất khẩu gạo của Việt Nam phải chào giá thấp hơn các nhà thầu khác đặc biệt là Thái Lan. Bên cạnh đó, việc xuất khẩu gạo theo đường tiểu ngạch cho Trung Quốc cũng gặp nhiều khó khăn do các thương nhân Trung Quốc lợi dụng tình hình liên tục ép giá từ đó giá xuất khẩu giảm. Trong nước vụ Hè thu đã đến kỳ thu hoạch với năng xuất khá cao ước trên 6,2 tấn/ha, nên lượng gạo trong nước càng dồi dào đã tác động đến giá bán buôn, giá bán lẻ trong nước giảm.

Đạt được mức lạm phát thấp ngoài các yếu tố như giá cả thể giới, phải kể đến việc Chính phủ, các ngành, các cấp đã và đang tích cực triển khai các biện pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô. Cụ thể, ngành Công thương phối hợp với các ngành liên quan chỉ đạo các doanh nghiệp thương mại dự trữ hàng hóa, tham gia bình ổn thị trường phục vụ Tết Nguyên Đán nên không xảy ra hiện tượng tăng giá đột biến vào dịp Tết. Bộ Tài chính tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, tổ chức các đoàn công tác liên ngành kiểm tra hình triển khai thực hiện công tác quản lý bình ổn giá tại một số địa phương. Tiếp tục đôn đốc, theo dõi các địa phương trong việc triển khai áp dụng biện pháp bình ổn giá đối với sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi; Về quản lý giá xăng dầu, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công thương điều hành kinh doanh xăng dầu phù hợp tình hình thị trường thế giới và trong nước góp phần thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã điều hành linh hoạt, tuy có lúc thị trường tỷ giá khá nóng nhưng tỷ giá giao dịch của các tổ chức tín dụng luôn trong biên độ và thấp hơn so với mức trần cho phép của NHNN.

Ngoài ra, tiêu dùng cuối cùng của người dân có xu hướng tiết kiệm, thực chất và tập trung vào các nhu cầu thiết yếu hàng ngày hơn trước. Đáng chú ý, trong dịp Tết Nguyên Đán những năm gần đây xu hướng tiêu dùng của người dân đã thay đổi so với những năm trước (người dân không mua dồn dập hàng hóa vào những ngày giáp Tết, không mua tích trữ...) Tuy nhiên, theo ông Lâm, nếu nhìn vào con số tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng 6 tháng đầu năm nay so với 6 tháng đầu năm của các năm trước sau khi loại trừ yếu tố giá, thì tốc độ tăng về lượng vẫn cao hơn: ước 6 tháng đầu năm 2015 tăng 8,5%, trong khi đó các năm 2012, 2013 và 2014 lần lượt tăng là 4,69%; 4,9%; và 5,69%. Như vậy nhu cầu tiêu dùng năm sau vẫn cao hơn năm trước.

Tổng cục trưởng Nguyễn Bích Lâm khuyến nghị, CPI sáu tháng đầu năm 2015 đang ở mức thấp góp phần đạt được mục tiêu kiểm soát lạm phát của Chính phủ đặt ra. Yếu tố chi phí đẩy tiếp tục giữ lạm phát ở mức thấp nhưng những rủi ro tiềm ẩn về giá xăng dầu khi tăng trở lại là áp lực cho công tác kiểm soát lạm phát. Việc Nhà nước cũng đã điều chỉnh tăng giá một số mặt hàng quan trọng  (dù đã cân nhắc kỹ các yếu tố) như giá thuốc làm CPI tăng 0,04%, tăng giá điện làm CPI chung tăng 0,22%, tăng tỷ giá làm CPI chung tăng 0,66%. Vì vậy, Chính phủ cần tiếp tục chỉ đạo các Bộ Tài chính, Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến giá cả, thị trường nhất là các mặt hàng thiết yếu, đồng thời tãng cýờng kiểm tra, kiểm soát thị trýờng. Chính phủ và một số Bộ cần cân nhắc thời gian điều chỉnh tãng giá một số mặt hàng thiết yếu ðể tránh gây tác ðộng lan tỏa về mặt tâm lý lên CPI.

Như vậy, theo nhận định của TCTK, chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm nay có tốc độ tăng tương đối thấp kể từ năm 2001 lại đây, bình quân mỗi tháng CPI chỉ tăng 0,1%. Sau 6 tháng CPI tăng 0,55% so với cuối năm 2014, như vậy nếu không có những đột biến trong 6 tháng cuối năm, chỉ số giá tiêu dùng năm 2015 sẽ đạt được mục tiêu đề ra của Quốc hội, có thể ở mức 3 đến 3,5%. Khi CPI giữ được ở mức ổn định, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ, các doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận với nguồn vốn vay tín dụng, mở rộng sản xuất, giảm giá thành, kích thích nhu cầu tiêu dùng.

(T.Hương)