Không tự đặt ra khoản phí mới ngoài Danh mục

Tại buổi họp báo chuyên đề về nội dung cơ bản của dự án Luật phí và Lệ phí diễn ra chiều qua 5/6, ông Phạm Đình Thi - Vụ trưởng Vụ chính sách Thuế, Bộ Tài chính cho biết, theo Danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Pháp lệnh Phí và lệ phí hiện hành có 73 loại phí và 42 loại lệ phí. 

Ông Phạm Đình Thi - Vụ trưởng Vụ chính sách Thuế, Bộ Tài chính phát biểu tại buổi họp báo.Ông Phạm Đình Thi - Vụ trưởng Vụ chính sách Thuế, Bộ Tài chính phát biểu tại buổi họp báo.

Không có tình trạng ban hành tùy tiện các loại phí, lệ phí

Pháp lệnh giao Chính phủ quy định chi tiết Danh mục. Tại Danh mục phí, lệ phí kèm theo Nghị định số 24/2006/NĐ-CP, Chính phủ quy định chi tiết thành 301 khoản phí và lệ phí (171 khoản phí và 130 khoản lệ phí), đồng thời, quy định rõ 3 cơ quan có thẩm quyền ban hành các loại phí, lệ phí là: Chính phủ, Bộ Tài chính và HĐND cấp tỉnh. Đồng thời, quy định nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân tự đặt ra các khoản thu; sửa đổi mức thu các khoản phí, lệ phí đã được cơ quan nhà nước quy định.

Căn cứ Danh mục phí, lệ phí; căn cứ dịch vụ cung cấp (có quy định thu phí, lệ phí) các Bộ, ngành xây dựng mức thu và đề xuất với Chính phủ hoặc Bộ Tài chính ban hành văn bản quy định mức thu đối với từng loại phí, lệ phí. Đối với các khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền địa phương, UBND cấp tỉnh xây dựng, trình HĐND cấp tỉnh quyết định.

Vì vậy, các Bộ, ngành và địa phương không thể tự đặt ra các khoản phí mới ngoài các khoản đã có trong Danh mục. Trong thực tế, các văn bản quy định thu phí Bộ Tài chính ban hành đều thực hiện đúng theo quy định tại Danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Pháp lệnh phí, lệ phí.

Qua 13 năm thực hiện Pháp lệnh, các khoản phí, lệ phí được ban hành đều theo đúng quy định của Pháp lệnh. Kế thừa quy định hiện hành, dự thảo Luật phí và lệ phí quy định Danh mục phí và lệ phí, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết danh mục phí và lệ phí.

Bên cạnh đó, việc ban hành mức thu mới hoặc điều chỉnh mức thu phí được quy định chặt chẽ trong Pháp lệnh phí và lệ phí.Theo đó, cơ quan thu căn cứ chi phí cung cấp dịch vụ, xây dựng mức thu, phương án thu; gửi Bộ, ngành thẩm định và gửi Bộ Tài chính xem xét ban hành. Bộ Tài chính xây dựng văn bản; gửi xin ý kiến các Bộ, ngành, địa phương và Hiệp hội doanh nghiệp liên quan; đăng tải Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính để xin ý kiến tổ chức cá nhân; tổng hợp nghiên cứu ban hành. Ở địa phương, phí và lệ phí phải trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh phê duyệt, trước khi UBND quyết định.

Phí nhằm bù đắp chi phí cung cấp dịch vụ, trong khi chi phí cung cấp dịch vụ tăng (nguyên liệu, nhân công, điện,...) thì cần thiết điều chỉnh mức thu phí để bù đắp. Thực tế có rất nhiều khoản phí quy định trong thời gian dài mới điều chỉnh tăng như: Phí kiểm định phương tiện đường thủy, đường biển; phí sử dụng đường bộ,... được ban hành từ năm 2004 đến năm 2013 mới điều chỉnh tăng. Và có thể do điều chỉnh tăng cùng thời điểm nên người dân thấy có nhiều khoản phí tăng.

Qua đó có thể thấy, đối với ý kiến cho rằng ngân sách nhà nước đang cần thêm tiền nên có tình trạng ban hành tùy tiện các loại phí, lệ phí cũng như liên tục tăng mức thu các loại phí, lệ phí để tăng thu là chưa đúng.

Cần phân biệt giữa phí và giá dịch vụ

Tại buổi họp báo, ông Phạm Đình Thi cho biết, thực tế, rất nhiều ý kiến “kêu” rằng người dân đang phải chi trả quá nhiều khoản phí, lệ phí như việc có 1 hợp tác xã đã thống kê và cho biết, người dân ở đó phải trả đến 19 khoản phí các loại. Vấn đề nằm ở chỗ, khi phải trả bất kỳ một khoản tiền nhất định để hưởng một dịch vụ nào đó, người dân vẫn hiểu đấy là “phí”

Ông Thi khẳng định, những khoản ấy thực chất không phải là phí do Nhà nước quy định mà đó chính là giá dịch vụ. Phí và lệ phí chỉ nằm trong danh mục đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định, giao cho Chính phủ quy định chi tiết.

"Khi ở đâu đó đề ra một khoản thu thì các tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan, cá nhân tổ chức thu cần giải thích rõ cho đối tượng trả khoản tiền đó bản chất đấy là giá chứ không phải phí, lệ phí do Nhà nước thu để tránh hiểu nhầm” - ông Thi khuyến nghị.

(T.H)