Ngăn chặn hành vi gian lận thuế

Lợi dụng những sơ hở của hệ thống pháp luật, lợi dụng sự quản lý, sự tha hóa của một số cán bộ... các doanh nghiệp "đen" đang tiến hành những vụ việc vi phạm pháp luật về thuế một cách tinh vi, với nhiều thủ đoạn liều lĩnh. Hiện nay, cơ quan chức năng đang triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa và ngăn chặn.

Ảnh minh họa - nguồn internet.Ảnh minh họa - nguồn internet.

Hàng loạt chiêu trò...

Ngoài việc hợp thức hóa các loại hàng hóa, dịch vụ, không rõ nguồn gốc, nhập lậu, mua trôi nổi trên thị trường... thông qua các hóa đơn khống được mua từ các công ty “ma” để trốn thuế thì hiện nay, có rất nhiều thủ đoạn mà các đối tượng áp dụng để chiếm đoạt tiền thuế của Nhà nước... Tại Hội nghị Tổng kết công tác Thanh tra, kiểm tra ngành Thuế năm 2013, nhiều thủ đoạn trên đã được vạch mặt.

Theo bà Lê Thị Chinh, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh tra, Tổng cục thuế, qua công tác quản lý thuế, phân tích hồ sơ hoàn thuế, tổng hợp báo cáo của Cục Thuế các tỉnh Lâm Đồng, Đắc Lắc, An Giang, Kiên Giang; thông tin của Cục Phòng chống rửa tiền - Ngân hàng Nhà nước, phản ánh của các Hiệp hội Cà phê ca cao, Hiệp hội thủy sản và đơn thư tố cáo của công dân, Tổng cục Thuế nhận thấy trong khoảng thời gian từ cuối năm 2012 và các tháng đầu năm 2013 có tình trạng bất thường trong việc hoàn thuế GTGT. Một số doanh nghiệp tại Tây Nguyên và Tây Nam Bộ lợi dụng cơ chế thông thoáng của pháp luật để thực hiện các thủ đoạn gian lận nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế GTGT.

Theo đó, lợi dụng cơ chế thông thoáng về thủ tục thành lập doanh nghiệp, thủ tục tự in hóa đơn, một số cá nhân ở Đồng Nai, Bình Dương, TP.Hồ Chí Minh đã thành lập một chuỗi doanh nghiệp để cung cấp hóa đơn GTGT cho các doanh nghiệp “đen” tại Tây nguyên, sau đó bán cho các đơn vịt rực tiếp xuất khẩu cà phê để được hoàn thuế GTGT đầu vào. Chuỗi doanh nghiệp này vừa qua mặt được sự kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan nhà nước; đồng thời giúp cho các doanh nghiệp “đen”thao túng thị trường cà phê tạo nên sự bất ổn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu cà phê ở Tây nguyên; vừa gây thất thu NSNN và thất thoát tiền hoàn thuế GTGT.

Lợi dụng cơ chế xuất khẩu tiểu ngạch qua biên giới đất liền, chính sách thanh toán biên mậu Việt Nam – Campuchia (thanh toán bằng đồng Việt Nam thông qua tài khoản vãng lai mở tại các Chi nhánh Ngân hàng thương mại Việt Nam sát biên giới), cơ chế miễn kiểm tra Hải quan hoặc kiểm tra theo tỷ lệ (phân luồng xanh) đối với hàng hóa xuất khẩu tiểu ngạch, mua hóa đơn của các doanh nghiệp ma, siêu thị… hợp thức hóa đầu vào để lập hồ sơ xuất khẩu khống một phần hoặc toàn bộ hàng hóa nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước.

Lợi dụng sự thông thoáng về thủ tục thành lập doanh nghiệp của Luật doanh nghiệp, một số cá nhân sử dụng chứng minh thư nhân dân (CMND) bị thất lạc hoặc thuê, mua CMND rồi báo mất, sau đó thuê người làm giám đốc để thành lập doanh nghiệp nhằm kinh doanh mua bán bất hợp pháp hóa đơn, tiếp tya cho việc chiếm đoạt tiền hoàn thuế từ NSNN.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp tạo chứng từ thanh toán qua ngân hàng cho hàng hóa mua vào từ 20 triệu đồng trở lên để được khấu trừ thuế đầu vào (hoàn thuế) thông qua phương thức nộp tiền mặt và tài khoản của người mua hóa đơn, sau đó người mua hóa đơn chuyển trả vafot ài khoản cho người bán hóa đơn; hoặc sau khi người mua chuyển khoản thanh toán cho người bán thì lập tức người bán chuyển trả cho người mua qua một tài khoản khác để qua mặt sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Hành vi này diễn ra khá phổ biến và song trùng với hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp đã được phát hiện tại một số địa phương như TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Lâm Đồng, Đăk Lăk.

Tại các tỉnh Tây Nam Bộ, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Tổng cục Thuế cũng đã phát hiện trường hợp tạo chứng từ qua ngân hàng cho hàng hóa xuất khẩu qua biên giới đất liền để đủ điều kiện được hoàn thuế xuất khẩu thông qua phương thức quay vòng tiền thanh toán hàng hóa nhập khẩu (của người nước ngoài) nộp vào tài khoản vãng lai (thực hiện liên tục việc nộp tiền vào rồi rút ngay ra hoặc thuê người làm thủ tục quay vòng tiền thanh toán tjai tài khoản vãng lai) để hợp thức hóa thủ tục thanh toán qua ngân hàng đối với doanh thu hàng xuất khẩu nhằm gian lận tiền hoàn thuế.

Tổng cục Thuế cũng đã phối hợp với Công an điều tra vụ án trốn thuế xảy ra tại một công ty về sử dụng hóa đơn bất hợp pháp để kê khai thuế GTGT đầu vào nhằm chiếm đoạt tiền thuế GTGT. Theo tài liệu điều tra từ năm 2009 - 2011, Công ty này đã sử dụng 487 hóa đơn xuất khống của 63 doanh nghiệp. Khi tiến hành xác minh 206 ủy nhiệm chi (UNC) công ty thấy rằng toàn bộ UNC được giám đốc các doanh nghiệp bán hóa đơn ký khống, có đóng dấu của Ngân hàng để Công ty có đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT (trong đó qua xác minh chỉ có 29 UNC có giao dịch qua ngân hàng, còn 177 UNC là giả không có giao dịch thực qua ngân hàng).

Hay có trường hợp công ty Rượu Hà Nội đã lợi dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) và cơ chế hoàn thuế hàng xuất khẩu kê khai xuất khẩu rượu qua biên giới đất liền để miễn thuế TTĐB và hoàn thuế GTGT. Tuy nhiên khi kiểm tra hàng thực xuất lại là mặt hàng gạo để không phải nộp thuế TTĐB (45%) và hoàn thuế GTGT (10%).

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp nhập lậu các mặt hàng nhập khẩu thuế nhập khẩu cao, sau đó mua hóa đơn của doanh nghiệp ma để hợp thức hóa đầu vào và hợp thức hóa thủ tục thanh toán qua ngân hàng, gây thất thu thuế GTGT khâu nhập khẩu , thuế nhẩu khẩu và các khoản nộp NSNN.

Một hành vi vi phạm cũng rất phổ biến là việc tổ chức hệ thống doanh nghiệp mà nhân thân trong gia đình làm giám đốc, kế toán trưởng, thủ kho… các doanh nghiệp này thường có lãi lớn nhưng lại thực hiện 2 hệ thống sổ sách kế toán với mục đích kê khai nộp thuế thấp để trốn thuế.

Tăng cường xử lý, ngăn chặn hành vi gian lận, trốn thuế

Trước tình hình gia tăng về tội phạm trên lĩnh vực thuế và ngày càng có nhiều diễn biến phức tạp, bên cạnh việc triển khai các giải pháp đồng bộ trong công tác thanh tra, kiểm tra thuế, ngành Thuế đã phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an để tăng cường xử lý, ngăn chặn hành vi gian lận, trốn thuế. Tại Hội nghị sơ kết 5 năm (2008-2012) thực hiện Quy chế phối hợp về đấu tranh phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế, ngành Thuế và công an đã tập trung thảo về các dạng tội phạm, đánh giá về hành vi, thủ đoạn của tội phạm về thuế trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là các hành vi, thủ đoạn trong lĩnh vực kinh doanh mới; các vấn đề bất cập và giải pháp phối hợp; Đồng thời đề xuất báo cáo Bộ Tài chính, Bộ Công an các nội dung cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện về lĩnh vực thuế và một số lĩnh vực liên quan để tạo hành lang pháp lý trong quản lý thuế.

Theo đó, trong 5 năm qua, hai lực lượng đã phối hợp cung cấp trao đổi qua lại 27.516 công văn, tài liệu thông tin về vụ việc liên quan đến lĩnh vực thuế. Theo báo cáo của hai lực lượng, qua 5 năm, cơ quan Công an đã khám phá và phối hợp với cơ quan thuế xử lý hình sự 218 vụ; xử lý hành chính 10.155 vụ việc vi phạm trong lĩnh vực thuế. Đã xử lý thu hồi vào ngân sách 782,6 tỷ đồng tiền thuế trốn, tiền phạt vi phạm hành chính về thuế, đã đưa ra khởi tố một số tổ chức, cá nhân có hành vi sử dụng hóa đơn bất hợp pháp chiếm đoạt tiền hoàn thuế GTGT.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Bùi Văn Nam cho biết, năm 2014 này, ngành Thuế sẽ tập trung thanh tra các doanh nghiệp (DN) có hoạt động liên kết, chuyển giá, kinh doanh thương mại điện tử, đặc biệt chú trọng các DN có rủi ro cao về thuế (kinh doanh hàng nông sản thực phẩm, cà phê,... xuất khẩu qua đường biên giới đất liền)...

“Tổng cục Thuế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh và công khai mọi hành vi trốn thuế, gian lận, chiếm đoạt tiền thuế”. - ông Bùi Văn Nam khẳng định

(T.H)