Tạo thuận lợi cho việc áp dụng hoá đơn điện tử

(eFinance Online) -Việc áp dụng hoá đơn điện tử đặc biệt là hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế trong thời gian qua cho thấy áp dụng hoá đơn điện tử giúp giảm thời gian làm thủ tục hành chính của doanh nghiệp và cơ quan thuế, giảm chi phí cho doanh nghiệp, khắc phục tình trạng làm giả hoá đơn, khắc phục gian lận về hoá đơn, giảm chi phí lợi ích cho toàn xã hội. 
Ảnh minh họa - nguồn internet.Ảnh minh họa - nguồn internet.

Quy định hiện hành về in, phát hành, sử dụng hóa đơn được xây dựng cơ bản để áp dụng quản lý đối với hóa đơn giấy, mặc dù đã có quy định về hóa đơn điện tử nhưng chưa bắt buộc áp dụng rộng rãi mà vẫn cho phép doanh nghiệp được sử dụng đồng thời nhiều hình thức hóa đơn nên đa số các doanh nghiệp vẫn lựa chọn sử dụng hóa đơn giấy, chỉ một số ít doanh nghiệp lựa chọn áp dụng hóa đơn điện tử.

Việc sử dụng hoá đơn giấy phổ biến theo hình thức đặt in, tự in hoá đơn giấy, không có sự kết nối dữ liệu về hoá đơn với cơ quan thuế nên một số đối tượng lợi dụng sự thông thoáng của Luật doanh nghiệp trong thủ tục thành lập doanh nghiệp để thành lập nhiều doanh nghiệp, hoặc mua lại doanh nghiệp, thực tế không kinh doanh nhưng được sử dụng hóa đơn, xuất hóa đơn khống, sử dụng hóa đơn lòng vòng để khấu trừ, hoàn khống thuế giá trị gia tăng hoặc rút tiền thanh toán từ ngân sách nhà nước, hoặc không kê khai nộp thuế để trốn thuế.

Điển hình gần đây là vụ mua lại 50 công ty "ma" để mua bán hóa đơn khống hơn 10.000 tỷ đồng tại Hải phòng. Trong vụ việc này, Công an TP Hải Phòng vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can 8 đối tượng về hành vi mua bán trái phép hóa đơn GTGT do Lê Thanh Phong, 43 tuổi, Giám đốc Công ty vận tải Duy Mạnh, tại Huyện An Dương, TP Hải Phòng cầm đầu. Theo ước tính số lượng hóa đơn GTGT các đối tượng đã mua bán trái phép với số lượng tiền hàng hóa, dịch vụ khống lên đến hơn 10.000 tỷ đồng. Hiện vụ án đang được các cơ quan chức năng TP khẩn trương đấu tranh, làm rõ để xử lý nghiêm trước pháp luật.

Mặc dù trong bối cảnh thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ, việc thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế đã có sự chuyển biến rõ rệt so với các năm trước nhưng văn bản hiện hành quy định về hoá đơn chưa tạo điều kiện pháp lý đầy đủ cho việc triển khai rộng rãi, phổ biến áp dụng hoá đơn điện tử.

Việc áp dụng hoá đơn điện tử đặc biệt là hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế trong thời gian qua cho thấy áp dụng hoá đơn điện tử giúp giảm thời gian làm thủ tục hành chính của doanh nghiệp và cơ quan thuế, giảm chi phí cho doanh nghiệp, khắc phục tình trạng làm giả hoá đơn, khắc phục gian lận về hoá đơn, giảm chi phí lợi ích cho toàn xã hội.

Thực tế cho thấy quy định hiện hành về hoá đơn đã không còn phù hợp với bối cảnh triển khai thủ tục hành chính điện tử. Vì vậy cần phải hoàn thiện hơn nữa quy định về hoá đơn, chứng từ theo hướng điện tử hoá, quy định rõ các doanh nghiệp phải sử dụng hoá đơn điện tử trong giao dịch bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ để khắc phục những gian lận trong việc sử dụng hoá đơn giấy, nâng cao tính cạnh trạnh của toàn nền kinh tế, để góp phần ứng dụng quản lý thuế hiện đại, xây dựng cơ sở dữ liệu về hoá đơn để góp phần xây dựng cơ quan thuế điện tử.

Thực hiện Nghị quyết 19-2017/NQ-CP ngày 6/2/2017 của Chính phủ về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chú yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện môi trường kinh doanh 2017 và định hướng 2020, thực hiện Chỉ thị số 26/TTg ngày 6/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 16/5/2016 theo tinh thần Chính phủ đồng hành cùng doanh nghiệp, sau khi lấy ý kiến rộng rãi các Bộ, UBND các tỉnh và sau khi tiếp thu ý kiến thành viên Chính phủ, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ về Đề nghị xây dựng Nghị định thay thế Nghị định 51, 04 để hướng dẫn về hóa đơn điện tử. Được sự chấp thuận của Chính phủ (công văn số 12440/VPCP-KTTH ngày 22/11/2017 đồng ý giao Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo Nghị định thay thế Nghị định 51, 04) và thực hiện điểm 2 Điều 1 Nghị quyết số 55/2017/QH14 ngày 24/11/2017 của Quốc hội về hoạt động chất vấn tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV (điểm 2 quy định: “... Sớm ban hành Nghị định về hóa đơn điện tử, quy định về đẩy mạnh tuyên truyền để thực hiện nghiêm việc sử dụng hóa đơn trong mua, bán hàng hóa, xử lý nghiêm việc không chấp hành pháp luật trong sử dụng hóa đơn) Bộ Tài chính đã dự thảo Nghị định về hoá đơn bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ để trình Chính phủ xem xét ban hành trong quý I năm 2018. Theo đó, cần quy định những nội dung cần thiết cho việc áp dụng hoá đơn điện tử tại Luật quản lý thuế.

Để đảm bảo xử lý vấn đề nêu trên, tại Tờ trình Đề nghị xây dựng Luật quản lý thuế (sửa đổi) gửi Chính phủ, Bộ Tài chính đề xuất quy định người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phải sử dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Cụ thể: những doanh nghiệp đủ điều kiện về cơ sở hạ tầng CNTT, không thuộc loại doanh nghiệp có rủi ro về thuế thì áp dụng hóa đơn điện tử của doanh nghiệp (không có mã của cơ quan thuế). Các doanh nghiệp khác sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế. Hộ kinh doanh quy mô lớn có nhu cầu sử dụng hoá đơn thường xuyên sử dụng hoá đơn điện tử khi bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ. Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không sử dụng hoá đơn điện tử thì sử dụng máy tính tiền, phần mềm bán hàng hoặc thiết bị thanh toán có kết nối với cơ quan thuế và sử dụng hoá đơn giấy in từ máy tính tiền hoặc phần mềm bán hàng để giao cho người mua.

Bên cạnh đó, một số trường hợp do đặc thù kinh doanh hoặc do điều kiện địa lý về địa bàn (vùng sâu, vùng xa) không áp dụng được hóa đơn điện tử thì áp dụng hóa đơn giấy theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Ngoài ra, cần bổ sung một số quy định như: Quy định về việc chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử cho cơ quan thuế trong trường hợp sử dụng hoá đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế; Quy định xã hội hóa việc cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử thông qua Tổ chức trung gian cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng về hoá đơn điện tử; Quy định thủ tục hành chính điện tử khi sử dụng hóa đơn điện tử; Quy định nguyên tắc cung cấp, sử dụng, tra cứu thông tin hóa đơn điện tử theo hướng khi kiểm tra hàng hóa lưu thông trên thị trường, đối với trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử, cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền truy cập Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế để tra cứu thông tin về hóa đơn điện tử phục vụ yêu cầu quản lý, không yêu cầu cung cấp hóa đơn giấy. Các cơ quan có liên quan có trách nhiệm trang bị các thiết bị để tra cứu dữ liệu hóa đơn điện tử.

(NA)