Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí đề xuất sửa Luật Thuế GTGT

Hôm qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp bàn về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và nhất trí với đề xuất sửa đổi do Chính phủ trình. Luật thuế GTGT (sửa đổi) được thông qua ngày 3/6/2008 tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá XII, có hiệu lực từ ngày 1/1/2009, thay thế cho Luật thuế GTGT năm 1997 và các Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế GTGT.

Ảnh minh họa - nguồn Internet.Ảnh minh họa - nguồn Internet.

Qua quá trình triển khai thực hiện, Luật thuế GTGT đã đi vào cuộc sống, tác động tích cực đến nhiều mặt kinh tế, xã hội của đất nước và đạt được mục tiêu đề ra khi ban hành Luật. Tuy nhiên, do những biến động nhanh về kinh tế - xã hội và trước yêu cầu ngày càng cao về hiện đại hóa công tác quản lý thuế nên một số quy định của Luật đã bộc lộ những hạn chế, vướng mắc cần phải được sửa đổi, bổ sung.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) tán thành về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật nhằm kịp thời khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật hiện hành, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tạo thuận lợi cho quá trình thực hiện.

Dự thảo Luật lần này đã bổ sung một số nhóm đối tượng vào diện không chịu thuế như sản phẩm bảo hiểm về con người, bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm an ngư, dịch vụ cho vay của người nộp thuế không phải là tổ chức tín dụng, bán nợ, kinh doanh ngoại tệ... Đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách tán thành với việc bổ sung các nhóm đối tượng trên vào diện không chịu thuế.

Điểm nhấn của Luật sửa đổi lần này đó là việc điều chỉnh hạ các mức thuế suất. Theo Chiến lược cải cách thuế giai đoạn 2011 - 2020, việc cải cách thuế GTGT cần đạt được mục tiêu giảm bớt nhóm hàng hóa dịch vụ chịu thuế suất 5%, tiến tới chỉ còn một mức thuế suất. Theo quan điểm của Ủy ban Tài chính - Ngân sách, cơ quan thẩm tra dự án Luật, trong bối cảnh hiện nay, cần thiết giữ nguyên 3 mức thuế suất 0%, 5% và 10%, chưa áp dụng thống nhất một mức thuế suất.

Ngoài ra, dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Thuế GTGT đã đưa ra một loạt những quy định thể hiện rõ sự chia sẻ với người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế hiện khó khăn. Tại khoản 25 Điều 5 Luật thuế GTGT có quy định: “Hàng hóa, dịch vụ của cá nhân kinh doanh có mức thu nhập bình quân tháng thấp hơn mức lương tối thiểu chung áp dụng đối với tổ chức, doanh nghiệp trong nước không chịu thuế GTGT.” Quy định về hàng hoá, dịch vụ không chịu thuế GTGT của hộ cá nhân kinh doanh có thu nhập thấp căn cứ theo mức lương tối thiểu đã thể hiện rõ ràng chính sách ưu đãi của Nhà nước miễn thuế GTGT đối với những hộ cá nhân kinh doanh có thu nhập thấp nhưng do thực hiện lộ trình cải cách tiền lương và trước yêu cầu đơn giản, hiện đại hoá công tác quản lý thuế đã đặt ra yêu cầu sửa đổi. Để đảm bảo minh bạch, đơn giản, dễ thực hiện, đề nghị sửa đổi chuyển căn cứ xác định không chịu thuế đối với cá nhân kinh doanh từ thu nhập, lương sang doanh thu. Qua tính toán của Chính phủ, mức doanh thu tối thiểu không chịu thuế nên là 100 triệu đồng/năm, tương đương với mức doanh thu gần 9 triệu đồng/tháng không phân biệt theo ngành nghề, địa bàn. Theo đó, các hộ cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng trở lên mới phải nộp thuế GTGT.

Điều 8, Luật thuế GTGT năm 2008 quy định thuế suất 0% áp dụng đối với hàng hoá, dịch vụ xuất khẩu (trừ một số trường hợp cụ thể); thuế suất 5% đối với hàng hoá, dịch vụ thiết yếu hoặc là đầu vào phục vụ sản xuất nông nghiệp và thuế suất 10% đối với hàng hoá, dịch vụ còn lại.

Cũng có ý kiến đề nghị giảm mức thuế suất thuế GTGT 10% xuống mức thấp hơn. Theo Ngân hàng Thế giới (2012), qua thống kê mức thuế suất của 112 nước, có 88 nước có mức thuế suất từ 12% đến 25% (trong đó 56 nước có mức thuế suất từ 17% đến 25%), còn lại 24 nước phổ biến ở mức hơn 10%. Các nước xung quanh như Lào, Indonesia, Campuchia cũng có mức thuế suất phổ biến là 10%; Trung Quốc có mức thuế suất phổ thông là 17% và mức ưu đãi là 13%. Philippines có mức thuế suất 12%.

Xu hướng chung của các nước hiện nay là tăng cường vai trò của thuế GTGT, đồng thời từng bước giảm dần thuế suất thuế thu nhập để tăng tính hấp dẫn của môi trường đầu tư. Trong 3 năm gần đây (2009 - 2011) đã có 13 trong tổng số 27 quốc gia trong EU đã điều chỉnh tăng mức thuế suất phổ thông thuế giá trị gia tăng của mình. Trong khu vực Châu Á, chính sách thuế GTGT cũng đang được nhiều nước xem xét sửa đổi. Tháng 7/2012, Nhật Bản đã thông qua lộ trình điều chỉnh tăng thuế suất thuế GTGT từ 5% hiện hành lên 8% vào tháng 4/2014 và sau đó lên 10% vào tháng 10/2015. Thái Lan đang xem xét kế hoạch điều chỉnh tăng mức thuế suất thuế GTGT từ 7% lên 10%.

So với các nước, mức thuế suất 10% hiện nay của Việt Nam thuộc mức thuế suất thấp. Vì vậy Chính phủ đề nghị giữ mức thuế suất 10%, chưa thu hẹp nhóm thuế suất 5% mà tập trung rà soát, tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

(Nhã Tường)