Công nghệ thông tin: Khâu đột phá trong chiến lược phát triển kho bạc

Cùng với sự ra đời của hệ thống kho bạc nhà nước (KBNN), hệ thống công nghệ thông tin (CNTT) của KBNN đã hình thành, phát triển và lớn mạnh không ngừng trong suốt 20 năm qua. Với sự phát triển mạnh mẽ của CNTT, việc ứng dụng CNTT trong hệ thống KBNN vừa là yếu tố hỗ trợ, vừa là yếu tố thúc đẩy và tác động mạnh mẽ đến việc hoàn thiện các quy trình tác nghiệp và quản lý điều hành.

Ảnh: Chí Thanh.Ảnh: Chí Thanh.

Sớm ứng dụng CNTT

Có thể khẳng định, KBNN là một trong những đơn vị đi tiên phong trong việc ứng dụng CNTT phục vụ họat động nghiệp vụ. Trong giai đoạn đầu phát triển các chương trình ứng dụng ban đầu tập trung vào công tác hạch toán kế toán hoạt động nghiệp vụ KBNN. Từ chương trình ban đầu chỉ vận hành trên máy đơn lẻ, sang mạng cục bộ trong một đơn vị KBNN, sau đó là mạng diện rộng trên địa bàn từng tỉnh và hiện nay là mạng diện rộng toàn ngành KBNN; đến nay các chương trình ứng dụng đã và đang được ứng dụng cho hầu hết các nghiệp vụ quản lý của KBNN: Kế toán ngân sách và hoạt động nghiệp vụ KBNN, thanh toán điện tử KBNN, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư, quản lý và hiện đại hóa thu NSNN, phối hợp ủy nhiệm thu NSNN cho các ngân hàng; công tác điều hành và quản lý nội ngành KBNN. Các chương trình ứng dụng hiện nay là công cụ không thể thiếu của cán bộ nghiệp vụ KBNN trong quá trình quản lý và là công cụ quan trọng cung cấp thông tin điều hành cho các cấp Lãnh đạo.

Hệ thống các chương trình ứng dụng chuyển từ việc phân tán cơ sở dữ liệu (CSDL) ở từng đơn vị KBNN (do hạ tầng truyền thông trước đây chưa đảm bảo) sang việc sử dụng CSDL tập trung tại Trung ương đã và đang là cơ sở cho việc tổng hợp thông tin một cách nhanh chóng (như các chương trình QLCB, KTNB, TABMIS).

Trong quá trình xây dựng và triển khai các chương trình ứng dụng, thông qua tác động của công nghệ, nhiều quy trình tác nghiệp đã được cải tiến, đổi mới nhằm rút ngắn thời gian thực hiện và đơn giản hóa nhiều khâu công việc góp phần đẩy nhanh tốc độ xử lý và cải cách thủ tục hành chính.

Những năm gần đây, xuất phát từ yêu cầu quản lý NSNN trong nền tài chính quốc gia, Bộ Tài chính đã tin tưởng giao trách nhiệm cho KBNN chủ trì xây dựng và triển khai 3 chương trình ứng dụng lớn của Ngành tài chính trong năm 2010 và những năm tiếp theo: chương trình quản lý tài chính và kế toán nội bộ ngành tài chính, chương trình quản lý kiểm soát thanh toán vốn đầu tư ngành tài chính, chương trình thanh tra và giám sát từ xa ngành tài chính.

Song song với việc phát triển phần mềm, KBNN đã thiết lập hệ thống hạ tầng CNTT mạnh, tạo cơ sở cho việc ứng dụng các chương trình phần mềm: Hệ thống máy chủ, máy trạm, máy in, thiết bị  tin học đã được kết nối và hình thành nên một mạng diện rộng ngành KBNN, kết nối tất cả các mạng cục bộ của các đơn vị KBNN cấp huyện, tỉnh và TW trên cơ sở mạng truyền thông thống nhất ngành Tài chính tốc độ cao từ đó tạo ra một cơ sở hạ tầng vững chắc cho việc vận hành các chương trình phần mềm ứng dụng của ngành.

Công nghệ thông tin: Khâu đột phá trong chiến lược phát triển kho bạc  ảnh 1

Ảnh minh họa.

KBNN đã xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống mạng Intranet với cổng thông tin điện tử nội bộ ngành, các trang thông tin điện tử và diễn đàn nghiệp vụ KBNN, hệ thống quản lý văn bản…đã góp phần hiện đại hóa một phần công tác quản lý và điều hành nội ngành KBNN.

Với việc hình thành Trung tâm dữ liệu tập trung hiện đại đặt tại trụ sở cơ quan KBNN, cùng với chiến lược xây dựng các ứng dụng sử dụng CSDL tập trung đặt tại Trung tâm dữ liệu thì khả năng sẵn sàng của hệ thống CNTT KBNN cho vận hành một hệ thống quản lý hiện đại đang dần được hình thành. Trung tâm dữ liệu chính là trái tim của tất cả các xử lý dữ liệu nghiệp vụ và dữ liệu quản lý điều hành.

KBNN cấp tỉnh là trung tâm truyền thông ngành Tài chính cho các đơn vị cấp tỉnh, cấp huyện với việc đầu tư hệ thống nguồn tập trung 24/24 và các điều kiện khác đã không chỉ tạo cơ sở hạ tầng truyền thông để các chương trình của KBNN vận hành ổn định mà còn đáp ứng yêu cầu sẵn sàng về truyền thông của toàn ngành Tài chính.

Chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ tin học 

Đội ngũ cán bộ CNTT của KBNN có khả năng chủ trì xây dựng, triển khai và duy trì vận hành nhiều hệ thống chương trình ứng dụng, hệ thống mạng, và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin của ngành. Đặc biệt, cán bộ CNTT KBNN trực tiếp tự xây dựng, triển khai chương trình quản lý ngân sách và hoạt động nghiệp vụ KBNN (KTKB) trên nền tảng cơ sở dữ liệu hiện đại là Oracle.

Trong nhiều năm gần đây, mỗi khi triển khai chương trình ứng dụng thì đội ngũ làm CNTT ở KBNN tỉnh đủ năng lực để tự triển khai sau khi được trung ương tập huấn, hướng dẫn, không phải đến từng địa phương triển khai.

Hiện nay, hệ thống KB của mỗi tỉnh có từ 1 đến 2 cán bộ tin học có chứng nhận về quản trị mạng chuyên nghiệp CCNA (TW và một số tỉnh còn có chứng nhận CCNP); 2/3 số tỉnh có cán bộ tin học có chứng nhận về quản trị CSDL chuyên nghiệp OCP. Tất cả các cán bộ đều được đào tạo CNTT ở các mức tùy theo công việc và chức danh được phân công bao gồm quản trị mạng và truyền thông, quản trị CSDL, quản trị các chương trình ứng dụng, quản trị và đảm bảo thiết bị…

Đội ngũ cán bộ tin học ở trung ương cùng các cán bộ tin học chủ chốt ở cấp tỉnh đang bắt đầu tiếp cận và dần dần tiến đến làm chủ các hệ thống công nghệ triển khai theo mô hình tập trung như TABMIS, KTNB,…

Thách thức mới

Mặc dù đã đạt được một số kết quả nhất định trong 20 năm qua, song theo ông Bùi Thế Phương - Cục trưởng Cục CNTT (KBNN), sự nghiệp hiện đại hóa hệ thống KBNN trong thời gian tiếp đến còn hết sức nặng nề và Cục CNTT đã xác định cho mình những định hướng và nhiệm vụ cần hoàn thành để góp phần hiện thực hóa mục tiêu của chiến lược phát triển Kho bạc đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đó là:

Bám sát các mục tiêu của chiến lược phát triển KBNN, trên cơ sở các chương trình và đề án cơ chế chính sách thực hiện chiến lược  ban hành kèm theo quyết định 3873/QĐ-BTC ngày 12/12/2007 của Bộ trưởng Bộ Tài chính, trong năm 2010, sau khi đánh giá kết quả thực hiện đề án hiện đại hóa hệ thống thông tin KBNN đến 2010, các cán bộ CNTT KBNN sẽ xây dựng và trình các cấp lãnh đạo phê duyệt đề án hiện đại hóa hệ thống thông tin KBNN đến 2020 để có những bước đi phù hợp cho CNTT KBNN đáp ứng chiến lược phát triển KBNN.

Tập trung nhân lực CNTT cho việc triển khai hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (gọi tắt là TABMIS), đồng thời xây dựng và triển khai các chương trình giao diện xung quanh TABMIS để từng bước hình thành các hệ thống tích hợp nhằm thống nhất thông tin quản lý.

Thực hiện các đề án ứng dụng CNTT hiện đại cho các mảng nghiệp vụ: hiện đại hóa quản lý thu NSNN, ủy nhiệm thu NSNN, thanh toán liên ngân hàng, thanh toán song phương tập trung với các ngân hàng, thanh toán điện tử nội bộ KBNN theo mô hình tập trung; từng bước nghiên cứu và xây dựng cổng thông tin giao dịch với các đơn vị có quan hệ ngân sách (tải và đưa dự toán vào hệ thống, tải và đưa yêu cầu thanh toán; tải và đưa yêu cầu về cam kết chi; truy vấn thông tin về dự toán và số đã chi,….)

Tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng CNTT đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, phối hợp với Cục Tin học và Thống kê tài chính – Bộ Tài chính nghiên cứu, xây dựng và hình thành trung tâm dự phòng hiện đại đảm bảo khả năng sẵn sàng cao nhất.

Đẩy mạnh đào tạo và phát triển nguồn nhân lực CNTT theo hướng tập trung đào tạo cho cán bộ chủ chốt để tiếp nhận và làm chủ các hệ thống hiện đại; đồng thời đào tạo để chuyển giao các phương thức làm việc mới trên các hệ thống mới cho các cán bộ vận hành và cán bộ tác nghiệp.

(Trung Kiên)